شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: اقتصادی
ساعت: 07:00 منتشر شده در مورخ: 1395/11/28 شناسه خبر: 1039879
بررسی عملکرد وزارت جهاد در اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی
اقدامات نصفه و نیمه وزارت جهاد در اقتصاد مقاومتی/ کشاورزی مقاومتی نشد
پایان بهمن ماه۹۲ بود که امام خامنه‌ای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی را ابلاغ کردند. اکنون با گذشت ۳ سال از ابلاغ آن سیاست‌ها، این جمله رهبری در خطبه‌های عید فطر سال «اصلاح الگوی مصرف» را پیشِ‌روی مسئولان می‌گذاریم که «خوب، چه شد؟».

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از خبرنگار اگری پرس، «اقتصاد مقاومتی» در طی سه تا چهار سال گذشته به عنوان شاه‌بیت کلام رهبری در اکثر دیدارهای ایشان با مسئولان نظام و اقشار مختلف مردم مورد تأکید قرار گرفته و به عنوان راهکار نجات اقتصاد کشور از سوی ایشان تبیین شده است.

سال ۹۲ بود که مقام معظم رهبری سیاست های اقتصاد مقاومتی را ابلاغ کردند. ایشان راهکار تمام موارد را در اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی دیدند.

به‌دنبال ابلاغیه معاون اول رئیس جمهور به دستگاه‌های اجرایی و تصویب‌نامه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی ناظر بر پروژه‌های اولویت‌دار برنامه‌های ملی اقتصاد مقاومتی، وظایف و تکالیف وزارت جهاد کشاورزی مشخص شد.

در این ابلاغیه که به امضای معاون اول رئیس جمهوری «اسحاق جهانگیری» رسیده بود، کارگروه‌های برنامه ملی اقتصاد مقاومتی افزایش ضریب خوداتکایی محصولات راهبردی احداث و تکمیل شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی، ایجاد و ساماندهی تشکل‌های بهره‌بردار آب، تأمین نهاده‌های داخلی، توسعه مکانیزاسیون، تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز و توسعه فعالیت‌های آبخیزداری، حفاظت خاک و همچنین فعالیت‌های آبزی‌پروری مورد تأکید قرار گرفته است.

در ابلاغیه معاون اول رئیس جمهور ، افزایش ضریب خوداتکایی گندم تا ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تن، شلتوک تا دو میلیون و ۹۴۹ هزار تن، سیب‌زمینی تا پنج میلیون و شش‌هزار تن و دانه‌های روغنی تا ۴۹۷ هزار تن پیش‌بینی شده است.

همچنین در این ابلاغیه ارتقاء توان تولید ملی با محوریت درون‌زایی در احداث و تکمیل شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی به میزان ۱۵۰ هزار هکتار و ایجاد و ساماندهی ۱۸۰ تشکل بهره‌برداران آب و زمین مورد تأکید قرار گرفته است.

تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی نظیر بذر گندم تا ۴۰۶ هزار تن، برنج تا چهارهزار و ۷۲۵ تن و چغندرقند تا ۱۷ هزار و ۵۰۰ یونیت از دیگر تأکیدهای این ابلاغیه بود.

همچنین توسعه آبزی‌پروری و پرورش ماهی در قفس به میزان ۲۰ هزار تن در آب‌های شمال نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

 

ردیف

عنوان پروژه

عنوان برنامه ملی

۱

افزایش ضریب خوداتکایی محصولات راهبردی اساسی شامل:

 

۱- گندم ۱۱ هزار و ۸۰۰ تن، ۲- شلتوک دوهزار و ۹۴۹ تن، ۳- دانه‌های روغنی ۴۹۷ هزار تن، ۴- سیب‌زمینی ۵,۰۶ میلیون تن، ۵- حبوبات ۷۰۰ هزار تن، ۶- پنبه ۲۰۶ هزار تن، ۷- شیرخام ۹ هزار و ۶۵۲ تن، ۸- گوشت قرمز ۸۱۹ هزار تن، ۹- گوشت طیور دوهزار و ۱۷۹ تن، ۱۰- تخم‌مرغ ۹۵۱ هزار تن، ۱۱- چغندرقند پنج‌هزار و ۸۳۰ تن، ۱۲- جو سه‌هزار و ۱۰۰ تن، ۱۳- ذرت دانه‌ای دوهزار و ۲۰۰ تن

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۲

احداث و تکمیل شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی به میزان ۱۵۰ هزار هکتار

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۳

ایجاد و ساماندهی ۱۸۰ تشکل بهره‌برداران آب و زمین

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۴

تجهیز و نوسازی ناوگان ماشینی بخش کشاورزی به میزان ۱,۶۲ اسب بخار بر هکتار

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۵

تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی: بذر (گندم ۴۰۶ هزار تن، برنج چهارهزار و ۷۲۵ تن، چغندرقند ۱۷ هزار و ۵۰۰ یونیت، سیب‌زمینی بذری (در سطح) سه‌هزار هکتار، دانه‌های روغنی هشت‌هزار و ۳۶۰ تن، حبوبات سه‌هزار و ۶۰۷ تن، پنبه چهارهزار و ۱۴۷ تن، ذرت ۱۶ هزار و ۲۰۰ تن، جو ۵۳ هزار تن)

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۶

تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی: نهال‌های اصلاح‌شده (۱۸,۶ میلیون اصله)

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۷

تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی: سم (۷۳۵ هزار هکتار)، کود (سه‌هزار و ۲۹۵ هکتار)

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۸

توسعه تولید و اصلاح، بازسازی و نوسازی یک‌هزار و ۷۷۷ هکتار از واحدهای گلخانه‌ای

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۹

اجرای عملیات آبخیزداری و حفاظت خاک در حوزه آبخیز سدها و حوزه‌های سایر مناطق به میزان ۶۵۰ هزار هکتار و تهیه و اجرای طرح کنترل کانون‌های بحرانی، فرسایش بادی و مقابله با بیابان‌زایی و ریزگردها به میزان ۹۰ هزار هکتار

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۱۰

توسعه آبزی‌پروری و پرورش ماهی در قفس به میزان ۲۰ هزارتن در آب‌های شمال و جنوب کشور

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۱۱

کاهش ضایعات از طریق فراوری ۱۹۷ هزار تن

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۱۲

افزایش جذب ماده خام کشاورزی به میزان یک میلیون و ۹۷۲ هزار تن

ارتقای توان تولید ملی (درون‌زایی اقتصاد)

۱۳

توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در ۲۵۰ هزار هکتار

ارتقای
بهره‌وری

۱۴

مدیریت ذخیره‌سازی محصولات راهبردی کشاورزی (گندم، برنج، شکر،

ارتقای توان تولید ملی

*افزایش ضریب خوداتکایی محصولات راهبردی اساسی (گندم، شلتوک، دانه های روغنی، سیب زمینی، حبوبات، پنبه، شیر خام، گوشت قرمز، گوشت طیور، تخم مرغ، چغندرقند، جو، ذرت دانه ای)

بسیاری از کارشناسان اقتصادی مهم ترین اقدام وزارت جهاد را افزایش امنیت غذایی می دانند.

افزایش تولید داخلی نهاده ها و کالاهای اساسی (بویژه در اقلام وارداتی) و اولویت دادن به تولید محصولات و خدمات راهبردی و همچنین تأمین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی با تأکید بر افزایش کمی و کیفی تولید (مواد اولیه و کالا)، که محصولات کشاورزی از جمله آن است، در مواد ۶ و ۷ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی مورد اشاره قرار گرفته است و این پروژه نیز در همین راستا برای تحقق اقتصاد مقاومتی تصویب شده است.

مسئولان بیان می کنند که وزارت جهاد توانسته هدف خودکفایی در محصولات استراتژیک کشاورزی از جمله گندم که منجر به افزایش امنیت غذایی را عملیاتی کند.

*احداث و تکمیل شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی به میزان ۱۵۰ هزار هکتار

احداث و تکمیل شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی به میزان ۱۵۰ هزار هکتار یکی از برنامه  های اصلی وزارت جهاد در راستای اقتصاد مقاومتی بوده است که آمارهای علی مراد اکبری،معاون وزیر جهاد در مرداد ماه سال جاری از اجرای این طرح به میزان ۲۰ هزار هکتار خبر داد. به عبارتی پیشرفت ۱۵ درصدی در این بخش رخ داده است.

از جمله فواید احداث و تکمیل شبکه های فرعی آبیاری وزهکشی صرفه جویی در مصرف آب کشاورزی است. در واقع مطابق آمار مسئولان به ازای هر هکتار اجرای این شبکه یک هزار متر مکعب صرف جویی آب خواهیم داشت.

* ایجاد و ساماندهی ۱۸۰ تشکل بهره‌برداران آب و زمین

وزارت جهاد کشاورزی در این بخش نیز تنها بخش اندکی اقدامات موثر انجام شده است. نحوه سیاستگذاری در حوزه آب کشاورزی باعث شده است که کشاورزان به عنوان ذینفعان اصلی و مصرف‌کنندگان نهایی آب در این بخش، به ارزش واقعی آب مصرفی در اقدامات خود توجه ننموده و در نتیجه انگیزه‌ای برای کاهش انواع تلفات آبی موجود در حوزه خود نداشته باشند.

در همین راستا اقدامات و برنامه‌هایی نیز که در مقاطعی از سوی دولت با اهدافی نظیر پایش و کنترل مصرف،‌ مقابله با برداشت‌های غیرمجاز، قیمت‌گذاری آب کشاورزی و … صورت پذیرفته است، اما این اقدامات به برطرف شدن مشکل بی انگیزه ای کشاورزان برای مصرف بهینه منجر نشده  است.

به عبارتی می توان این بند از سیاست های اقتصاد مقاومتی را یک تغییر ساختار با احیای منابع آب زیرزمینی البته با مشارکت کشاورزان واتصال مدیریت توزیع آب به شبکه های تعاونی دانست.

مطابق سیاست های اقتصاد مقاومتی باید۱۸۰ تشکل بهره برداران آب و زمین در سطح کشور تأسیس می شد، اما تا کنون با همکاری وزارت نیرو تقسیمات استانی این تشکل ها برای ۱۰ استان تهیه شده است.

همچنین از مجموع تشکل‌های مذکور بیشترین حجم تشکل بهره برداران آب با ۳۰ مورد در استان خوزستان متمرکز است که تاکنون ۱۲ مورد آن فعال‌شده است.

به عبارت بهتر این بند از سیاست های اقتصاد مقاومتی با درصد پایین انجام شده است.

*تجهیز و نوسازی ناوگان ماشینی بخش کشاورزی به میزان ۱,۶۲ اسب بخار بر هکتار

این بند از سیاست های اقتصاد مقاومتی از آن جهت همسو با اقتصاد مقاومتی است که منجر به رشد بهره وری در حوزه کشاورزی می شود. به عبارت دیگر میزان تولید محصولات در واحد سطح را افزایش داده، که این امر همراستا با اقتصاد مقاومتی است.

در این زمینه، رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون کشاورزی گفته است که درجه مکانیزاسیون طی سال‌های اخیر از رشد مناسبی برخوردار شده، به‌گونه‌ای که از چهارصدم اسب بخار بر هکتار طی سال ۱۳۹۰ به ۱۲ صدم درصد اسب بخار در هکتار طی سال ۱۳۹۵ رسیده است که البته با نقطه ایده‌آل تفاوت دارد.

شواهد حاکی از این است که وضعیت اجرای این پروژه با هدف گذاری انجام شده فاصله زیادی دارد.

* تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی (بذر گندم، برنج، چغندرقند، سیب زمینی، دانه های روغنی، ذرت، حبوبات، پنبه، جو)

با توجه به نقش افزایش تولید داخلی نهاده ها و کالاهای اساسی به منظور تأمین امنیت غذا و درمان این پروژه در وزارت کشاورزی از اهمیت بسیاری برخوردار است . چرا که نهاده های کشاورزی بنای تولید غذای کشور هستند در صورتی که کشور بتواند در تأمین این محصولات استراتژیک خودکفا شود امنیت غذایی تأمین می شود.

رئیس سازمان تحقیقات کشاورزی در دی ماه سال جاری در این زمینه اعلام کرده است که حداقل ۱۵ درصد خودکفایی تولید گندم مرهون تامین بذر با کیفیتی بود که در اختیار کشاورزان قرار گرفت. طبق برآوردهای جهاد کشاورزی طی ۴ سال گذشته، حدود یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان صرفه جویی از محل استفاده از بذور کیفی داشته ایم و امسال برای اولین بار در کشور نزدیک به ۵۰۰ هزارتن بذرگواهی شده کیفی به کشاورزان تحویل داده شده است.

برخی از گزارش ها حاکی از خودکفایی ۱۰۰ درصدی در گندم، جو، پنبه، ذرت و برنج است و تنها در برخی از بذرها به واردات وابسته هستیم. اما مسئله اینجاست که تعداد زیادی از کارشناسان اعتقاد دارند که خودکفایی ۱۰۰ درصدی از تولید داخل نیست و بخشی از آمارهای واردات به اسم تولید داخل محسوب می شود.

*تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی (نهال‌های اصلاح شده)

افزایش تولید داخلی نهاده ها و کالاهای اساسی (بویژه در اقلام وارداتی) و اولویت دادن به تولید محصولات و خدمات راهبردی و همچنین تأمین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی با تأکید بر افزایش کمی و کیفی تولید (مواد اولیه و کالا)، که محصولات کشاورزی از جمله آن است، در مواد ۶ و ۷ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی مورد اشاره قرار گرفته است و این پروژه نیز در همین راستا برای تحقق اقتصاد مقاومتی تصویب شده است.

رئیس گروه نهال و بهبود ارقام معاونت امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی از اجرای ۱۶ پروژه کلان در سطح کشور برای تولید نهال گواهی‌شده با عملکرد بالا و دارای اصالت و گواهی‌های معتبر جهانی در اردیبهشت ماه سال جاری خبر داد و گفت که پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری ۵۰۰ هزار نهال گواهی‌شده با استانداردهای بین‌المللی تولید شود. از آنجایی که تاکنون اخباری مبنی بر تحقق این موضوع منتشر نشده، وضعیت مشخص نیست.

* تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی (سم و کود)

تأمین داخلی نهاده‌های مورد نیاز بخش کشاورزی (سم و کود) یکی از برنامه های اصلی وزارت جهاد در اقتصاد مقاومتی است که تأکید بر افزایش کمی و کیفی تولید ( مواداولیه و کالا) دارد که در مورد ۶ و ۷ سیاست های کلی به آن اشاره شده است. با توجه به اهمیت این بخش اما وزارت جهاد کشاورزی تا کنون گزارش مشخصی در این زمینه ارائه نکرده است.

*توسعه تولید و اصلاح، بازسازی و نوسازی یک‌هزار و ۷۷۷ هکتار از واحدهای گلخانه‌ای

*اجرای عملیات آبخیزداری و حفاظت خاک در حوزه آبخیز سدها و حوزه‌های سایر مناطق به میزان ۶۵۰ هزار هکتار و تهیه و اجرای طرح کنترل کانون‌های بحرانی، فرسایش بادی و مقابله با بیابان‌زایی و ریزگردها به میزان ۹۰ هزار هکتار

* توسعه آبزی‌پروری و پرورش ماهی در قفس به میزان  ۲۰۰۰۰ تن در آب‌های شمال و جنوب کشور

* کاهش ضایعات از طریق فرآوری ۱۹۷۰۰۰ تن و

*افزایش جذب ماده خام کشاورزی به میزان ۱۹۷۲۰۰۰تن

* مدیریت ذخیره‌سازی محصولات راهبردی کشاورزی (گندم،برنج، شکر، گوشت، روغن و…) و

نقش این چند بند از سیاست های اقتصاد مقاومتی تأمین غذا است. وزیر کشاورزی در مورد طرح محوری پرورش آبزیان در قفس گفته است که میزان تولید در این بخش تا سال گذشته کمتر از ۱۰۰ تن بوده است؛ درحالی‌که در این بخش ظرفیت بالقوه تولید یک میلیون تن وجود دارد. رئیس سازمان شیلات ایران نیز در این زمینه بیان داشته است که طبق مطالعات، دریای خزر ظرفیت تولید بیشتر از ۳۰۰ هزار تن و خلیج و فارس و دریای عمان بیشتر از ۶۰۰ هزار تن ماهی در قفس را دارد.

تا مرداد ماه سال جاری بیش از ۳۶۰ قفس برای تولید آبزیان در آب های خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر استقرار یافته است. یعنی میزان تحقق این هدف بسیار اندک بوده است.

*توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در ۲۵۰ هزار هکتار

در صورتی که سامانه های آبیاری نوین اجرایی شود می تواند فواید بسیاری داشته باشد. نحوه اجرای این پروژه و میزان پیشرفت آن را از آمار ارائه شده از سوی علی مراد اکبری، معاون آب و خاک وزارت جهاد برسی می کنیم.

اکبری با بیان اینکه امسال ۵۰۰ میلیون دلار فقط برای توسعه روش‌های نوین آبیاری گذاشته شده است، خاطرنشان کرد: امسال  فقط دو هزار و ۷۵۰ میلیارد تومان اعتبار آبیاری تحت‌فشار است که دولت ۵۰۰ میلیون دلار از محل صندوق توسعه ارزی، هزار میلیارد تومان از محل ماده ۱۲ و حدود ۲۴۰ محل بودجه عمومی دولت پیش‌بینی کرده است.

وی خردادماه سال جاری در این زمینه اعلام کرده است که در صورت اختصاص ۱۰۰ درصدی اعتبارات، امسال سامانه‌های آبیاری تحت‌فشار و کم‌فشار در سطح ۲۵۰ هزار هکتار در اراضی کشاورزی اجرا می‌شود.

به گزارش اگری پرس، بررسی اقدامات وزارت جهاد کشاورزی در حوزه اقتصاد مقاومتی حاکی از این است که هیچ کدام از ۱۴ تکلیف این وزارتخانه به خوبی انجام نشده و به نظر می رسد که تمام بندها نصفه و نیمه رها شده است. تنها دستاورد این وزارتخانه در بحث اقتصاد مقاومتی افزایش ضریب خودکفایی محصولات راهبردی بوده است که البته این موضوع نیز جای بحث دارد. چرا که همانطور که پیشتر بیان شد بسیاری از کارشناسان نسبت به آمارهای خودکفایی نقد هایی دارند و بیان می کنند بخشی از آمارهایی که مسئولان به عنوان آمارهای تولید داخل بیان می کنند از آمارهای واردات است و سهم تولید داخل نیست.

http://dana.ir/1039879
ارسال نظر
نظرات
کانال_دانا_داخلی نیشگون نیوز سلام_صفحات_داخلی
Page Generated in 0/0378 sec