شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان گیلان
ساعت: 14:36 منتشر شده در مورخ: 1395/03/12 شناسه خبر: 753683
یزدان خوشحال شرفشاده:
تاملی بر غزلی از«سید صدرا روحانی» شاعر لاهیجانی
تمامی تلاش شاعر، شکستن هنجارهای شعر در نظام ساختاری و معنایی بوده، بدون توجه به اینکه شعر با پیشینه عمیقش دارای یک نظام هماهنگ و پیوسته در گستره فرم و معنی می باشد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سرویس یادداشت «لاهیجان»، یزدان خوشحال شرفشاده در آخرین مطلب خود با عنوان «تاملی بر غزلی از دکتر سید صدرا روحانی» نوشت:

گیسوان ابریشم در باد را مانی/خود به گوش سنگ خود فریاد را مانی

خواب پاییزی و رویای بهارانی/بی همان با هم  اضداد  را مانی

پای در رقص تمامی مستی خونی/تیغ  کور  مسند  بیداد  را مانی

همنفس با لحظه هایم نیست هستی/سایه وار وهمی همزاد را مانی

حکم محتومی و راه چاره می بندی/اضطرار تیشه ی فرهاد را مانی

می رسی طوفان و راه چاره می بندی/بردیارم هر چه باداباد را مانی

تمامی تلاش شاعر، شکستن هنجارهای شعر در نظام ساختاری و معنایی بوده، بدون توجه به اینکه شعر با پیشینه عمیقش دارای یک نظام هماهنگ و پیوسته در گستره فرم و معنی می باشد.

بیشترین دغدغه ی او توجه به ذهنیات خویش است و به نوعی می خواهد آن آشوب های درونی را بیرون افکنده و به مخاطب خویش القاء کند که تلاطمی در درونش موج می زند که مهار ناشدنی است. اگر چه ممکن است این نوع طرز تلقی شاعر از شعرش جوابگوی ذهنیات خویش بوده ولیکن آیا برای مخاطب نیز قابل هضم خواهد بود؟

هر مخاطبی بی گمان بعد از خوانش شعر شاعر، لذتی از سر ناخودآگاهی، از طریق حس زیبایی پرستی به او دست خواهد داد که دوست دارد در آن فضای لذت بخش غوطه ور شود بدون توجه به نظام معنایی و درونمایه های شعری. اما پس از خوانش چند باره از شعر، بی گمان ذهن کاوشگرش او را به تحریک وادار کرده که هدف شاعر از سرایش اینگونه اشعار چه بوده و چه پیامی را القاء می کند؟

معمولا پس از مطالعه شعر دکتر صدرا روحانی، لذت خاصی به انسان دست می دهد که دوست دارد همیشه در آن دریای بی کران لذت و زیبایی غوطه ور شود .

لذتی از این بالاتر:حکم محتومی و راه چاره می بندی/اضطرار تیشه ی فرهاد را مانی

اینک به چند ویژگی برجسته در شعر شاعر، که تاثیر پذیری او را از شاعران سبک هندی نشان می دهد می پردازیم :

۱–تصاویر پارادوکس یا متناقض نما (paradoxical image )

 یکی از مواردی که ریشه درهنجار گریزی معنایی و در کل برجسته سازی دارد، پارادوکس یا تصاویر متناقض نما می باشد.

منظور از تصاویر پارادوکسی، تصویری است که دو روی ترکیب آن، به لحاظ مفهوم یکدیگر را نقض می کنند.پیشینه ی تصاویر پارادوکسی به مفهوم دقیق کلمه به اشعار سنایی و ادبیات مغانه برمی گردد.

سنایی می گوید:”برگ بی برگی نداری لاف درویشی مزن”

اینگونه تصاویر از لحاظ منطق معنایی جزء عیوب شعری، ولی از لحاظ هنری، اوج تعالی شعر است و ریشه در زیبایی شناسی دارد. سرچشمه های تصاویر پاراوکسی، ریشه در خلاقیت عارفان ایرانی دارد.

مثال :همنفس با لحظه هایم نیست هستی/سایه وار وهمی اضداد را مانی

 نیست هستی: این ترکیب پارادوکسی، علیرغم واضح بودن واژگان و با توجه به محور عمودی و درونمایه ی معنایی شعر، ترکیبی فلسفی دارد.

نمونه ای دیگر از شعر شاعر:خواب پاییزی و رویای بهارانی/بی همان باهم اضداد را مانی

نمونه هایی از اشعار شاعران سبک هندی :

بیدل دهلوی:توان به صبر نمودن دل شکسته درست/که هیچ نقش نگشتست نانشسته درست

کلیم کاشانی:بر سرم شکرغم آمد ده از کف ننهم/آنچه شمشیر جوانست عصای پیرست

طالب آملی: آنکه بیرنگی از او رنگ برد روی منست/ وانکه پیوند گره بگسلد ابروی منست

اینک مثال هایی از شیون فومنی شاعر معاصر :

فریاد خاموشی ست حتی نگاه ما/ لب بر نمی دوزد زاغ و زغن ما را

فریاد سکوتمان بلند است در پچ پچ دیر ساله ی دشت/ اسطوره ی ضجه های تلخست تاریخ ستم کشیده ی ما

۲- ترکیبات خاص : نوعی ترکیب که معمولا دو جزئی است و حرف آخر جزء اول آن ساکن می باشد .

 شاعر:گیسوان ابریشم در باد را مانی/خود به گوش سنگ خود فرهاد را مانی

نمونه هایی از شاعران سبک هندی :

صائب تبریزی: فرصت انشایان هستی گر تکلف می کنند/ سکته مقداری در این مصرع توقف می کنند

بیدل دهلوی :عمریست که چون آینه در بزم خیالت/ حیرت نگه یک مژه خواب است دل ما

طالب آملی :غذای دیک امیدم عجب که حسن بتان/ بچشم ذایقه روزی نمک چشم بینند

کلیم کاشانی: وحشی طبیعم گنه از جانب منست/ نامم دگر ز خاطر احباب رسته است

نمونه هایی از شیون فومنی :

بفریاد آیم از شور سبکدستانه مضرابی/ بچنگ باربد آری نکیسایی است قانونم

عریان تر از آبم علف پیراهنم کن/ شولای آتشرنگ لاله بر تنم کن

قابل به ذکر است که دو ویژگی اصلی در شعر شاعر یعنی تصاویر دور از ذهن و تتابع اضافات که در شرح کوتاهی که بر مجموعه شعر “گیسوان خواهری بید” اثر دکتر سید صدرا روحانی به همین قلم  نگاشته شد، در اکثر اشعار شاعر موج می زند.

به گزارش «لاهیجان»، یزدان خوشحال شرفشاده دارای مدرک کارشناس ارشد زبان وادبیات فارسی و کارشناس کانون های فرهنگی هنری و اجتماعی معاونت فرهنگی دانشگاه گیلان است. وی مدت ۲۵ سال سابقه ی شعر و چاپ آن در مجلات و مطبوعات سراسری و محلی کیهان فرهنگی، حافظ، شعر، پیام شمال، گیله وا، کا دح، هاتف،نقش قلم، نسیم، گیلان ما، سلام، کیهان و رسالت را دارد. مجموعه های در حال چاپ وی با عناوین “مه در ماه” و “غریبانه” و کتاب در حال چاپ با عنوان “نقد و تحلیل اشعار کلاسیک شیون فومنی ” می باشد.

پایان پیام/

http://dana.ir/753683
ارسال نظر
نظرات
اپارک داخلی