شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان سمنان
ساعت: 13:26 منتشر شده در مورخ: 1398/08/25 شناسه خبر: 1547687
در گفتگو با رئیس اداره منابع طبیعی مهدیشهر مطرح شد؛

صمغ کُما یک مسکن و آنتی‌بیوتیک قوی است/ برداشت بی‌رویه کُما، این گیاه را در خطر انقراض قرار می‌دهد

صمغ کُما یک مسکن و آنتی‌بیوتیک قوی است/ برداشت بی‌رویه کُما، این گیاه را در خطر انقراض قرار می‌دهد
رئیس اداره منابع طبیعی مهدیشهر می‌گوید برداشت بی‌رویه کما، این گیاه را با خطر انقراض مواجه می‌کند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مرآت، یکی از مطالبی که مخاطبان مرآت سوالات زیادی را پیرامون آن مطرح کردند، مربوط به گیاه دارویی کما یا آنغوزه است. در مطلبی که در ادامه می‌آید، مرآت طی گفتگو با عبدوس، رئیس اداره منابع طبیعی مهدیشهر، بار دیگر به ویژگی‌های این گیاه جادویی کما با خواص پرشمار پرداخته است. شما را به مطالعه این مطلب دعوت می‌کنیم:

گیاه کُما یا آنغوزه، گیاهی است که بیش‌تر در مناطق دشتی و بیابانی و بیش‌تر به صورت خودرو رشد می‌کند. رشد این گیاه در ارتفاعات 800 تا 1200 متری مطلوب‌تر است. خاک مطلوب برای رشد این گیاه نیز باید بافت آهکی و ماسه‌ای داشته باشد. اگر میزان بارندگی به 90 تا 100 میلی‌متر برسد، این گیاه به خوبی رشد می‌کند.  کما در برابر بی‌آبی بسیار مقاوم است و می‌تواند چندین‌سال خشکسالی را تحمل کند.

استفاده‌های این گیاه در حوزه‌های حفاظت از خاک و خوراک دام است و مهم‌تر از این‌ها، این گیاه خواص دارویی فوق‌العاده‌ای دارد. این گیاه، ضدتشنج، ضدعفونی‌کننده‌ای بسیار قوی در برابر ویروس‌ها و باکتری‌هاست و تقویت‌کننده معده نیز هست. کما یا آنغوزه، به لحاظ فنولوژی گیاهی مونوکارپیک محسوب می‌شود. این گیاه همچون باریجه و متکا از خانواده گیاهان چتری است و نام علمی‌اش را Ferula assa-foetida ذکر کرده‌اند.

بسته به دمای هوا، معمولا رشد این گیاه در اسفندماه آغاز می‌شود و تا فروردین‌ و اردیبهشت‌ماه ادامه دارد. پس از این برهه، بوته به دوره خواب می‌رود و برگ‌های آن خشک می‌شود اما غده آن تا سال بعد زیر خاک باقی می‌ماند. این گیاه به صورت خودرو بین 4 تا 6 سال رشد می‌کند. در سال آخر و در پایان عمر، این گیاه تولید بذر می‌کند. در واقع این گیاه حدود 6 سال رشد رویشی دارد و پس از آن رشد زایشی دارد و از بین می‌رود.

جمع‌آوری این بذرها برای توسعه کشت گیاه کما اهمیت بسیاری دارد. این گیاه معمولا دو نوع صمغ تولید می‌کند؛ صمغ اشکی و صمغ توده‌ای. صمغ اشکی در اثر نیش حشرات از دل گیاه بیرون می‌زند؛ صمغی که بسیار شفاف و البته گران است. صمغ توده‌ای نیز در اثر تیغ زدن بر غده آن صورت می‌گیرد؛ این صمغ‌ به نام آنغوزه معروف است که طعمی گس و گزنده و تلخ و بوی تند و ترکیبات شیمیایی فوق‌العاده‌ای دارد و متأسفانه فراوری نمی‌شود تا ارزشمندتر شود.

صمغ کُما یک مسکن و آنتی‌بیوتیک قوی است

این صمغ‌ها معمولا به کشورهایی مثل هند صادر می‌شود. هند در رابطه با فرآوری این صمغ‌ها پیشروانه عمل کرده است و تأسف‌برانگیزتر این است که این صمغ‌ها با عناوین دارویی به کشور بازمی‌گردد. صمغ آنغوزه یک مسکن و آنتی‌بیوتیک قوی است و به کاهش فشار خون، تقویت معده و دفع کرم‌های روده کمک می‌کند. افرادی که از بیماری‌های تنفسی نظیر آسم و برونشیت مبتلا هستند نیز می‌توانند از صمغ این گیاه استفاده کنند.

نکته مهم دیگر آن است که متأسفانه این گیاه به طور بی‌رویه‌ای برداشت می‌شود. رشد این گیاه اساسا به صورت خودرو صورت می‌گیرد اما اداره‌کل منابع طبیعی برنامه‌هایی برای کشت این گیاه دارد. این اداره دو سال قبل نیز کشت باریجه را در سطح 10 هزار هکتار از اراضی استان کشت کرد که نتایج بسیار مطلوبی هم داشت. بهره‌برداران در تمامی مراتع استان، فعال هستند.

کما را چگونه کشت می‌کنند؟

اداره‌کل منابع طبیعی با دامدار یا بهره‌برداری که مرتع را در اختیار دارد، قراردادهایی را منعقد کرده است که بر اساس آن بذرهایی در اختیار آنان قرار می‌گیرد تا کشت گیاهان دارویی توسعه پیدا کند. کاشت این گیاه بدین صورت است که در زمین شیارهایی ایجاد می‌کنند و سه یا چهار بذر را در شیار قرار می‌دهند و به اندازه یک سانتی‌متر هم روی آن خاک می‌ریزند.

زمان کشت این گیاه، فصل پاییز و معمولا در آبان‌ماه و آذرماه است؛ چراکه این گیاه باید سرمای زمستان را بگذراند و دوره خوابش شکسته شود تا بتواند جوانه بزند.

درباره مصرف این گیاه نیز باید اشاره کرد که دو نوع خوراکی و غیرخوراکی از گیاه کما وجود دارد. برخی افراد که کمای خوراکی را می‌شناسند، غوزه آن را می‌چینند که این گونه مهم حفاظتی را در خطر انقراض قرار می‌دهد. اما نحوه مصرف آن نیز بدین صورت است که آن را با آب طبخ می‌کنند و پس از آب‌کش کردن با سیر و گردو مخلوط می‌کنند که ترکیب بسیار خوش‌طعمی به دست می‌دهد. اما تأکید می‌کنم که مسأله مهم برداشت بی‌رویه این گیاه مشکل‌ساز است.

بر اساس قوانین منابع طبیعی، اجازه بهره‌برداری از گیاهان دارویی وجود ندارد مگر برای افراد بومی مناطق و حد مجاز برداشت نیز 3 کیلوگرم است و بیش از آن تخلف محسوب می‌شود. نه تنها درباره کما یا آنغوزه، بلکه درباره زرشک، متکا و دیگر گونه‌ها نیز این قانون جاری است. استان سمنان از تنوع اقلیمی فوق‌العاده‌ای برخوردار است. این امر سبب شده که گیاهان دارویی فوق‌العاده‌ای در استان قابل کشت و رشد باشد.

البته شرایط اقلیمی استان به رغم این تنوع، مطلوب نیست و حتی برخی گونه‌های گیاهیکه در خطر انقراض نبوده‌اند در لیست قرمز قرار گرفته‌اند. به همین خاطر، لازم است دوستداران طبیعت و به ویژه مردم محلی مناطق مختلف، از برداشت بی‌رویه گیاهان دارویی جلوگیری کنند.

انتهای پیام/

https://www.dana.ir/1547687
ارسال نظر
نظرات