شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان کردستان
ساعت: 08:22 منتشر شده در مورخ: 1399/03/19 شناسه خبر: 1616078

کشت سیب زمینی و برداشت بیش از حد آب باعث فرونشست زمین می شود/ کمبود آب بدتر است یا آب آلوده!

کشت سیب زمینی و برداشت بیش از حد آب باعث فرونشست زمین می شود/ کمبود آب بدتر است یا آب آلوده!
کاشت سیب زمینی وبرداشت بی رویه و غیر اصولی وعدم نظارت صحیح ودقیق از آبهای زیر زمینی، دشت دهگلان را به منطقه کویری تبدیل خواهد کرد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از  کُردتودی، آبهای زیرزمینی در معرض انقراض سفره‌های زیر زمینی آب که ازمنابع و ذخائر اصلی محسوب می شوند، در پی کاهش نزولات آسمانی وتغییرات جوی دستخوش بهره برداری بی رویه شده و ازنتایج آن کاهش یافتن و پایین رفتن سطح آب‌های زیر زمینی است که به دغدغه ای مهم در مدیریت منابع آبهای زیرزمینی شهرستان دهگلان تبدیل شده است.

فرونشست زمین پدیده ای است که در اثر خالی شدن آب بافت های متراکم و لایه های زیرین سطح زمین رخ می دهد و دراثر آن سطح زمین به صورت تدریج و در برخی موارد به طور ناگهانی فرو می نشیند این در حالی است که در سال های اخیر به سبب تغییرات اقلیمی و تغییرعمده بارش از برف به باران، بسیاری از آبخوان های مناطق مختلف کشور نه تنها تغذیه نشده بلکه به سبب برداشت های بی رویه، با افت شدید آب مواجه شده اند.

خشکسالی های یک دهه اخیر و برداشت بیش از حد از آب چاه ها و سفره های زیرزمینی موجب شده تا دشت های کردستان ودشتهای دوشهرستان دهگلان و قروه در معرض پدیده فرونشست قرار گیرد، کارشناسان تاکید دارند که باید برداشت های بی رویه از منابع آب زیر زمینی برای جلوگیری از این فرونشست ها کنترل شود.

کمبود آب و کاهش شدید سفره های زیرزمینی به خصوص دشت های قروه و دهگلان از چالش های بسیار جدی برای تامین آب کشاورزی و حتی آب شرب مردم است به طوری که اکثر روستا های شهرستان دهگلان در سنوات اخیر با کمبود آب شرب مواجه شده اند و روزی نیست که اعتراض مردم روستاهای دهگلان نسبت به کمبود و قطعی آب شرب به صورت هفتگی گزارش نشود.

باتوجه به کاهش آب سفر های زیر زمینی انتظار می رود همه مردم بخصوص کشاورزان در مصرف آب صرفی جویی در دستور کار خود قرار دهند زیرا آبی که در حال حاضر در بخش کشاورزی مصرف می‌شود حق همه مردم است و هر کسی به نوعی از این منابع سهم می‌برد به همین دلیل لازم است که این حوزه به خوبی ساماندهی شود، زیرا نباید برای مصرف بی رویه  آب در کشاورزی، آب شرب مردم هم به خطر بیفتد در حالیکه آب زیر زمینی منبعی ملی است.

با این حال می توان گفت فرونشست زمین ناشی از سوء مدیریت مصارف آب و برداشت‌های بی‌رویه از سفره‌ها است و با توجه به منابع آبی محدود در سطح استان و شهرستان  نیاز است تا به سمت مدیریت مصرف گام برداشته شود که در این راستا استفاده از کنتورهای هوشمند یکی از عوامل در راستای مدیریت مصرف است.

کنتورهای هوشمند از برداشت اضافی آب جلوگیری می کنند

  کنتورهای هوشمند، میزان برداشت آب از هر چاه را مطابق پروانه بهره برداری و برابر میزان حجم برداشت سالیانه مندرج در پروانه مزبور تنظیم و از برداشت اضافی جلوگیری و آب برداشتی از چاه ها را اندازه گیری می کند اما متاسفانه بنا به گزارشهای رسیده ازکشاورزان شهرستان دهگلان کنتورهای هوشمند  گاهی اوقات از طرف خود شرکتها دستکاری می شوند و با استفاده از نرم ابزاری که در اختیار دارند در قبال دریافت پول از کشاورزان کنتور را ضعیف یا با کنترل از راه دور قطع  وصول می کنند و به راحتی سوء استفاده می کنند.

 یکی دیگر از کشاورزان دهگلان وجود انجمن حفاران دراین شهرستان که اقدام به حفاری چاههای که ریزش می کنند را مشکلی بزرگ عنوان کرد و گفت: این انجمن با اخد هزینه ای گزاف از کشاورز هیچ نقشی در حفاظت از آب نداشته وعملا شرکت آب منطقه ای این کار را به آنان محول کرده که هیچ  تاثیری ندارند و تنها از کشاورز پول می گیرند.

 یکی دیگر از کشاورزان دهگلانی بیان داشت: گشت بازرسی منابع آب بدون آموزش و بدون توجه به مسائلی، الکی با شرکت آب منطقه ای قردادی منعقد کرده اند و فقط هدفشان اخذ پول از کشاورز استو  وگشت آنان عملا هیچ تاثیری در کنترل از برداشت بی رویه آب زیر زمینی ندارد در صورتی که باید این مسئولیت به تشکل آب بران محول می شد که تشکلی مردمی وخود جوش است.

برداشت بیش از حد آب از منابع آب زیرزمینی دشتهای شهرستان دهگلان ممکن است این دشتها را با خطر بحران نشست روبرو کند که این خودش زنگ خطری است که هر آن می تواند رخ دهد.

علیرغم توصیه‌های فراوان به کشاورزان در خصوص کاهش کشت سیب زمینی که محصول آب براست، متاسفانه کشاورزان این توصیه‌ها را نادیده گرفته و به طور مجدد اقدام به کشت سیب زمینی می کنند که بنا به گزارش یکی از کشاورزان امسال هم کشت بیشتر این محصول در شهرستان صورت می گیرد که متاسفانه ادارات متولی آن را انکار می کنند

کشاورزان به دلیل اینکه هزینه زمین‌های اجاره‌ای خود را تامین کنند، از هر حربه‌ای برای افزایش تولید سود جسته و به توصیه‌های جهاد کشاورزی مبنی بر عدم کشت سیب زمینی اهمیت نمی‌دهند.

بهره‌برداری غیر مجاز از منابع آب، تبعات اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای دارد و این مسئله نه تنها مشکل کشاورزانرا رفع نمی‌کند، بلکه به زودی معضلات ناشی از آن گریبان شهرستان خواهد شد.

شاید نقش جهاد کشاورزی و اهمیت کمک‌های سازمان‌هایی این چنینی بیش‌تر احساس شود آن طور که شواهد نشان می‌دهد گویا اغلب متولیان تنها صحبت از نظارت شدید بر میزان آب مصرفی کشاورزان و جلوگیری از تخلف آن‌هامی‌کنند و هیچ‌ کس به این فکر نیست که با کاهش آب، تنها کشاورز است که فدامی شود.

بنابراین شاید بتوان به این نتیجه رسید که مسئولان راحت‌ترین و کم‌هزینه‌ترین ‌راهی که کمتر در آن درگیر می‌شوند را انتخاب کرده‌اند. این در شرایطی است که متولیان بخصوص مسئولان جهاد کشاورزی می‌توانستند علاوه بر نظارت و جایگزین کردن محصولاتی که به آب کمتر احتیاج دارند، با ارائه تسهیلاتی چون بذر اصلاح شده و کود مناسب برای محصول‌آوری بیشتر هم کمکی به منابع آبی کنند و هم باری از دوش کشاورزان بردارند. بنابراین با این کار می‌توانستند هم بر میزان محصولات تولیدی بیفزایند و هم انجام اموری چون واردات معاف شوند

ادامه کاشت سیب زمینی و بهره برداری غیراصولی از منابع آبی این شهرستان  را با کمبود آب کشاورزی و و حتی آب شرب روستایی هم مواجه کرده است.

برای تامین منابع آبی، سازمان جهاد کشاورزی و سایر دستگاه های مرتبط باید برنامه ریزی دقیق و مطالعات لازم برای تعیین کشت جایگزین در دشت دهگلان داشته و راهکارهای علمی برای کاهش خسارت ناشی از خشکسالی و مقابله با کمبود آب ارائه دهند و هم منابع آبیمان را به خطر نیندازند

کمبود آب بدتر است یا آب آلوده /غلظت نیترات در کمین چاه های دهگلان است

یکی از فعالان محیط زیست دهگلانی نسبت به غلظت نیترات و آلودگی آب در چاههای قروه ودهگلان هشدار داد.

با توجه به اینکه اقتصاد و معیشت مردم شهرستان دهگلان به طور عمده وابسته به بخش کشاورزی است و خود این کشاورزی، وابسته به آب های زیر زمینی، اما وجود منابع زیر زمینی ما، نه فقط برای کشاورزی، بلکه برای آشامیدن نیز بسیار مهم و حیاتی هستند، متاسفانه در چند سال اخیر، با جدی شدن مسئله خشکسالی وکمبود آب، توجه به آلودگی منابع آبی، کاملا به فراموشی سپرده شده و این فراموشی در کنار استفاده ی بی رویه ی کشاورزان از کودهای شیمیایی، منابع آبی را به شدت در معرض آلودگی شیمیایی قرار داده است، به گونه ای که یک تحقیق علمی نشان می دهد که بخشی از چاه های آب دهگلان و قروه به نیترات آلوده شده اند و  اگر اقدامات جدی در این زمینه صورت نگیرد، بحران آلودگی به نیترات، می تواند در آینده ای نزدیک، به بحرانی جدید و موازی با بحران کمبود آب، تبدیل شود.

دلایل آلودگی آب های منطقه به نیترات/ بلای سیب زمینی و دو کار بسیار خطرناک کشاورزان منطقه

مهمترین دلیل آلودگی آب های منطقه به نیترات را، می توان در کشت غالب منطقه جستجو کرد! سیب زمینی، همان محصولی که تاکنون تصور می کردیم فقط منابع آب ما را مصرف می کرده است، در غفلت ما وظیفه آلوده کردن آن را نیز به عهده داشته! محصول سیب زمینی، برای افزایش تناژ، نیاز به مقدار زیادی ازت دارد، به همین دلیل کشاورزان تا آنجا که توان مالی شان اجازه بدهد، در مزارع خود کود مصرف می کنند، از آنجا که همه ی این کود به مصرف گیاه نمی رسد، مقدار مازاد آن به منابع آبی وارد می شود. این تحقیق نشان می دهد، مناطقی که، مقدار کود مصرفی کشاورزان در آنجا، بیش از 550 کیلو(یازده کیسه) در هکتار بوده، میزان نیترات موجود در آب آن منطقه، از حد مجاز(50 میلی گرم در لیتر) تجاوز کرده است. در توضیح چگونگی رسیدن آلودگی نیتراتی به آب های زیرزمینی، می توان چنین گفت که مقدار اضافی کود، ابتدا خاک را آلوده کرده و سپس در اثر بارندگی و آبیاری، از لایه های خاک عبور کرده و به منابع آبی ما راه پیدا کرده است، البته میزان این آلودگی، در نواحی مختلف شهرستان دهگلان، متفاوت است که دلیل آن، به شدت فعالیت کشاورزی در هر ناحیه و نوع خاک مناطق مختلف بر می گردد، خاک هایی که نفوذپذیری بیشتری دارند به آسانی آب را از خود عبور داده و آلودگی ها  را به آب های زیرزمینی منتقل می کنند.

دو کار بسیار خطرناک کشاورزان دهگلان!

کار بسیار خطرناک اول: اخیرا مشاهده شده که بعضی از کشاورزان به جای اینکه کود را در زمین بپاشند آن را در داخل چاه می ریزند تا از طریق پمپ از چاه خارج شده و سپس از طریق سیستم آبیاری بارانی به محصول برسد! غافل از اینکه بخش زیادی از این کود در طول مسیر رسیدن به انتهای چاه، در شکاف های لوله جدار، گیر کرده و در طول زمان به آب های زیرزمینی نفوذ می کند و از آنجا که آب های زیر زمینی ثابت نبوده و در حال حرکت هستند این آلودگی می تواند در محدوده وسیعی پخش شود.

کار خطرناک دوم: عمل اشتباه و کار خطرناک دوم، تزریق سم و کود از طریق سیستم بارانی است که توسط تراکتور یا موتور های بنزینی انجام می شود، در این روش، کشاورز، شلنگ سمپاش را به محل دریچه ی فشارسنج سیستم بارانی متصل می کند و با نیروی موتور یا تراکتور، سم یا کود را به داخل سیستم آبیاری تزریق می کند، بارها مشاهده شده که در حین این کار، برق چاه قطع، و پمپ چاه خاموش شده است، در نتیجه با متوقف شدن جریان آب در سیستم بارانی، تمام سم یا کود موجود در سمپاش، به درون چاه تزریق می شود، که در واقع  باید گفت به بدن افراد جامعه تزریق می شود!

هشدار آخر...

این مطالعه نشان می دهد که استفاده ی بیش از حد از کود های شیمیایی، غلظت نیترات را در آب های منطقه دهگلان و قروه بالا برده است، و سفره ی زیر زمینی این منطقه به شدت نیازمند مدیریت است، هرچند در حال حاضر میزان نیترات از حد مجاز تجاوز نکرده، و آب های ما مشکلی برای مصرف انسانی ندارند، اما روند رو به رشد غلظت این ماده ی شیمیایی به شدت جای نگرانی است، و تنها راه چاره، این است که کشاورزان از مصرف بیش از حد کودهای نیتروژن دار و استفاده از روش های نادرست کود ­دهی، پرهیز کنند و مسئولان امر نیز، هر چه سریعتر نسبت به اطلاع رسانی به کشاورزان اقدام کرده و قوانین لازم را تصویب و اجرا کنند و قبل از آنکه بحران جدیدی ایجاد شود، این مشکل را مدیریت نمایند، در غیر این صورت، ظرف کمتر از یک دهه­ی آینده غلظت نیترات محلول در آب­های زیرزمینی دشت دهگلان، از حد مجاز عبور کرده و و در کنار بحران کمبود آب، بحران جدیدی را شاهد خواهیم بود به نام بحران الودگی به نیترات!

 انتهای پیام/

https://www.dana.ir/1616078
ارسال نظر
نظرات