شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: اجتماعی
ساعت: 16:00 منتشر شده در مورخ: 1399/06/23 شناسه خبر: 1646798
یک جامعه شناس در گفت‌و‌گو با دانا مطرح کرد

صدور احکام به امید احیای مجرم صورت می‌گیرد، بجز موارد خاص / اعدام؛ ساده انگاری هنرمندانی که کبادۀ دموکراسی می‌کشند!

صدور احکام به امید احیای مجرم صورت می‌گیرد، بجز موارد خاص / اعدام؛ ساده انگاری هنرمندانی که کبادۀ دموکراسی می‌کشند!
یک جامعه‌شناس در خصوص مباحثی که در شبکه‌های اجتماعی در واکنش به اجرای اعدام مطرح می شود گفت: صدور احکام به سمت و سوی "حقوق جابره" یا حقوق ترمیمی پیش می رود که سعی در بخشش و بازگرداندن مجرم به زندگی است؛ مگر اینکه هیچ راهی برای شکستن حکم نباشد و مجرم به تعمدی بودن جرم اعتراف کند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ خبری که در این روزها باز سوژه عرض اندام و اظهار فضل برخی از چهره‌ها و فعالان فضای مجازی شده، ماجرای اعدام نوید افکاری است. آنهم ماجرای اعدامی صرف! بصورت تجریدی و بدون در نظر گرفتن ملاحظات و بدون در نظر گرفتن امکان و احتمال رخداد جرمی و صورت گرفتن عملی که نص صریح قانون وقوع آنرا هشدار داده و از قبل مجازات‌هایی را برای این قسم جرایم در نظر گرفته باشد.

در اینکه عده‌ای از معرکه‌گردانان همچون شبکه‌های معاند، هدف خود را دنبال می‌کنند، حرفی نیست؛ چرا که اقتضای طبیعت‌شان این است. اما عجب از چهره‌های شناخته شده‌ای چون هنرمندانی است که همواره کبادۀ دموکراسی می‌کشند و پیوسته اظهار فضل می‌کنند و در هر مجلس و مجمع سعی در به نمایش گذاشتن رفتاری با نزاکت از خود دارند، بشر را به تعجب وا می‌دارد که چرا نخستین الزام و بایسته دموکراسی که در نظر گرفتن جمیع جهات است را زیر پا می گذارند؟
از این جهت که هر فردی که در بین دو نفر حکم شود به این امر واقف است که نخستین اقدام شنیدن سخن هر دو نفر و هر دو جناح است؛ و اینکه در صدور حکم، و انگشت به سوی متهم نشانه رفتن باید کلاه خود را قاضی کرد؛ از بدیهی ترین بایسته ها و ابتدایی ترین دانسته ها از قضاوت است. بدیهیاتی که متاسفانه در جریان اعدام نوید افکاری و غائله هایی از این دست مکرر نادیده گرفته می‌شوند.
به این معنا که افراد مورد بحث ما به مجازات اعدام معترض بودند و شاکی از اینکه چرا قانون می‌خواهد جان انسانی را بگیرد و زندگی وی را سلب کند؟ غافل از اینکه انسان مورد بحث قاتلی بوده که خود بهتر از همه ما می‌داند گرفتن جان یک انسان در قالب و قواره قتل چه مکافات و مجازاتی دارد و قتل برای خانواده مقتول چه تجربه جانکاه و واقعیت تلخی است!

هیاهو بر سر قتل یا قصاص ؟!

"قتل" و "قصاص" دو شکل متفاوت از مرگ قاتل و مقتولی را تصویر می‌کنند که با هم تفاوت های اساسی دارند. مرگ اول یعنی "قتل" که در این پرونده به گفته قاتل با سلاخی همراه بوده با شکل دوم یعنی "قصاص" که توصیه نص صریح قانون است، تفاوت‌های بنیادین با هم دارند که از نظر افراد و هنرمندان یاد شده مغفول مانده است. قتل سبب هنجار شکنی است و قصاص به استقرار هنجار کمک میکند.
این غائله که در در قواره و قالب کمپین و پویش برگزار می‌شوند، اگر به ضرر مقتول نباشد به سود او نخواهد بود. همچنانکه بارها این تجربه به اثبات رسیده است. برای مثال در جریان دادرسی پرونده نوید افکاری برخی از چهره ها به وساطت پرداختن و مطالبی را در شبکه های اجتماعی منتشر کردند که نه تنها موجبات تسلی و آشتی خانواده مقتول نشدند، بلکه روزنه‌های امید را هم مسدود کردند.
چرا که بنا به اظهارات برخی از صاحب نظران و وکلا انتشار پست‌هایی از سوی چهره ها و اشخاص مورد بحث خانواده مرحوم ترکمان را در اجرای حکم قصاص استوار تر کرد. در این رابطه برخی از رسانه ها نوشته بودند: در حالیکه قوه قضاییه پیگیر بخشش نوید افکاری بود ولی چهره‌های شناخته شده و سلبریتی ها با مظلوم نمایی نوید افکاری باعث شدند اولیای دم مقتول فقط خواهان قصاص شوند.
در پست‌ها و کامنت‌هایی که برخی از کاربران در واکنش به اعدام نوید افکاری نوشته بودند باور ساده لوحانه ای موج می زند. این افراد پروسه اعدام یک مجرم را به حدی بدوی می بینند که گرفتن حکم اعدام اور اگزینه ای کاملا شخصی تصور می کنند. در حالی که شواهد گویای وجود پروسه ای طولانی در جریان تایید حکم اعدام است.

صدور احکام به امید احیای مجرم صورت می‌گیرد، بجز موارد خاص

دکتر امان الله قرایی مقدم در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ گفت: احکام صادر شده در دادگاه‌های جمهوری اسلامی در سالهای اخیر نسبت به گذشته خیلی بهتر شده است. به این مفهوم که صدور احکام دارد به سمت و سوی "حقوق ترمیمی" پیش می رود. در این رویکرد احکام اعدام به ندرت اجرا می شود و سعی در بخشش و گرفتن رضایت و بازگرداندن مجرم به زندگی است مگر اینکه هیچ راهی برای شکستن حکم نباشد و جرم محرز شود و مجرم به تعمدی بودن جرم اعتراف کند.

حقوق قضایی کشور بر پایه تنبیهی نیست

 وی در تشریح اصطلاح حقوق ترمیمی عنوان کرد: ببینید زیربنای حقوق ایران از گذشته بر"حقوق زاجره" متکی بوده است. حقوق زاجره یعنی حقوق قضایی مبتنی بر احکام تنبیهی؛ در حالی که زیر بنای حقوق قضایی در کشورهای توسعه یافته دنیا، امروزه مبتنی بر "حقوق جابره" است. حقوق جابره همان حقوق ترمیمی است؛ یعنی احکامی که در صدد بازسازی و ترمیم آسیب‌هایی است که بنا به هر علتی شخص متهم و مجرم را در مقطعی از زندگی اش درگیر کرده است. یعنی حقوق جابره درصدد احیاء بزهکاران و مجرمان بر می‌آید. به همین دلیل است که براساس دیدگاه هایی که مسئولان ارشد مملکتی در خصوص احیاء افراد بزهکار داشته ودارندکه بخش اعظمی از این دیدگاه ها منشعب از فرامین دین مبین اسلام است این الزام و نیاز را به وجود آورد که اساس حقوق کشورمان به سمت و سوی حقوق جابره برود و تغییر ماهیت دهد.

 حکم اعدام بسیار دشوار صادر می‌شود

قرایی مقدم در ادامه این مبحث ادامه داد: برخلاف اظهاراتی که کاربران شبکه های اجتماعی در فضای مجازی، به راه می‌اندازند و در قبال حکم اعدام مجرمی که جرم وی اثبات شده است، مباحثی را مطرح می کنند، باید بگویم که امضای حکم اعدام به زعم سادگی باور این افراد بسیار سخت است و پروسه ای زمان بر و پر هزینه را شامل می شود و برای یک حکم اعدام باید بسیاری از مسئولان قضایی، پزشکان و روانشناسان، و حتی جامعه شناسان با هم شور کنند تا با حکم اعدامی موافقت شود. قضات امروزی نسبت به قضات گذشته خیلی اهداف و رفتارشان فرق کرده است، قضات در صدور آراء و احکام تمام نکات و جوانب امر را در یک پروسه زمانی طولانی که گاه تا یک دهه هم طول میکشد را در نظر می‌گیرند تا جرم مجرم اثباتو محرز شود.

این جامعه شناس در بخش دیگری از سخنانش گفت: بنده در چند جلسه دادگاه شرکت داشتم که برای محاکمه متهم به قتل برگزار می شد. ضمن اینکه جلساتی هم که در این رابطه بیرون از دادگاه برگزار می شد را هم حضور داشتم. حدود سه ماه با دو جامعه شناس دیگر  به همراه ۸ قاضی روی یک پرونده قتل کار کردیم. هشت قاضی همکار ما کاملا به علم جامعه شناسی اشراف کامل داشتند و واقعه را بارها از زوایای جامعه شناسی و روانشناسی بررسی می کردیم و بحث های سرسام آوری در این رابطه در بین ما در می گرفت. این نبود که یک یا دو قاضی حرف های متهم را بشنوند و بعد از چند جلسه حکم بدهند. خود بنده حدود ۱۳ روز فقط روی این پرونده به صورت خصوصی کار و بررسی کردم.

صدور حکم اعدام با درنظرگرفتن جمیع جهات صورت می‌گیرد

وی با تصریح بر این نکته که صدور حکم  قصاص یا اعدام با تمام و دوراندیشی و در نظرگرفتن جمیع جهات و مشورتهای  طولانی مدت صورت می گیرد، گفت:با این وجود متاسفانه بخاطر محرمانه بودن برخی مباحث و حفظ آبروی افراد حتی فردی که جرمی را مرتکب شده و در آستانه اعدام است، باید بسیاری از اطلاعات محرمانه بماند. محرمانه بودن اطلاعات الزامی است که قانون تعیین کرده است. چون اگر اطلاعات بازگو شود و بصورت شفاف مطالب مندرج در پرونده اطلاه رسانی شود، رخداد حوادث بعدی حتمی خواهد بود.

قرایی مقدم اضافه کرد: خوشبختانه آمار اعدام‌ها به دلیل تحصیلات و آشنایی قضات با روانشناسی، جامعه شناسی، جامعه شناسی کیفری جامعه‌شناسی کودکان بزهکار،  جامعه شناسی جرم، روانشناسی اجتماعی و برخی از علوم دیگر بسیار محدود و کم شده است.

سخن آخر

با این احوال نباید فراموش کرد که راهبرد دشمنان به ظاهر دفاع از مجرمانی است که در آستانه اجرای اعدام قرار می گیرند اما در باطن این دفاع پوشالی برای اتهام زنی و سیاه نمایی در پیش گرفته می شود تا دشمنان به اداف خود برسند. اما کسی که در این میان متضرر خواهد شد مجرم و خانواده وی هستند که امیدی واهی به دشمنی بسته اند که فرد اعدامی را ابزار رسیدن به هدف قرار داده است.

انتهای پیام / 

https://www.dana.ir/1646798
ارسال نظر
نظرات