شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان اصفهان
ساعت: 13:15 منتشر شده در مورخ: 1399/07/23 شناسه خبر: 1656641
تجارت در تحریم؛

محصولات کشاورزی که بازار خارجی دارند اما همتی برای ساماندهی صادرات نیست/ چگونه در شرایط تحریمی به صادرات خود ادامه دهیم؟

محصولات کشاورزی که بازار خارجی دارند اما همتی برای ساماندهی صادرات نیست/ چگونه در شرایط تحریمی به صادرات خود ادامه دهیم؟
ایران هم محصولات ارزشمندی برای صادرات به کشورهای خارجی و به دست آوردن ارز در اختیار دارد و هم راه‌هایی در اختیار دارد که می‌تواند بدون توجه به تحریم‌ها از این فرصت بهره‌مند شود، اما کمی بی‌تدبیری و کمی ناهماهنگی موجب شده کشور ما نتواند به بازارهای جهانی که توانایی به دست گرفتن آن‌ها را دارد، نرسد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صاحب نیوز؛ صادرات کالا در کشورمان همواره از ارزش افزوده بالایی برخوردار بوده است. در شرایطی کنونی با توجه به کاهش ارزش پول کشور و متقابلاً افزایش قیمت ارز این ارزش افزوده بیشتر هم شده و مقوله صادرات برای تولید کنندگان، تجار و صادرکنندگان جذابیت بیشتری پیدا کرده است.

تولیدات مختلفی در کشور دارای مشتری خارجی است که این تولیدات از عرصه‌های صنعت، معدن، کشاورزی و دامپروری، فرهنگی و چندرسانه‌ای، علمی و غیره حاصل می‌شوند؛ تولیداتی نظیر نفت و مواد پتروشیمی در بخش معدنی، خودرو و فولاد در بخش صنعت، زعفران و انواع میوه جات در بخش کشاورزی و تولیدات انواع فیلم و سریال در بخش فرهنگی و چندرسانه‌ای و غیره.

 

*گستره محصولات صادراتی استان اصفهان

استان اصفهان از لحاظ تولیدات صادراتی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و گستره محصولات صادراتی استان از محصولات پتروشیمی، فولاد و سیمان گرفته تا صنایع دستی و تا محصولات کشاورزی نظیر سیر، فلفل و یا سیب سمیرم را شامل می‌شود.

سیب سمیرم یکی از محصولات مشتری پسند است که در بسیاری از کشورها به ویژه در کشورهای آسیایی خریدار خوبی دارد. سیب ممتاز و درجه یک سمیرم هم اکنون به کشورهای روسیه و حوزه قفقاز، آسیای غربی، کشورهای عربی، هند و دیگر کشورها صادر می‌شود.

تولید سالانه190 هزار تن سیب در این شهرستان ظرفیت خوبی را به وجود آورده است که در صورت مدیریت صادرات آن از بخش تولید گرفته تا بسته‌بندی، بازاریابی و عرضه در بازارهای جهانی می‌تواند درآمدزایی و ارزآوری خوبی به همراه داشته باشد.

کیفیت بالا و کمیت زیاد دو ویژگی یک محصول برای جهانی شدن است که می‌توان گفت سیب سمیرم از این دو ویژگی برخوردار است و می‌توان با برندسازی از آن، بر ارزش افزوده صادرات آن افزود.

اما مشکلاتی بر سر راه صادرات سیب سمیرم وجود دارد. مشکلاتی که البته اختصاص به این محصول نداشته و بسیاری از صادرکنندگان غیردولتی با آن درگیر بوده و از آن شکایت دارند.

اولین مشکل را می‌توان در عدم ثبات هزینه‌ها و قیمت تمام شده سیب دانست. با عدم ثبات نرخ ارز و سایر قیمت‌ها در کشور هر روز هزینه‌ها دستخوش تغییرات می‌شوند و در نهایت گاهی با عدم تناسب قیمت محصول نهایی با هزینه‌هایی نظیر کود، سبد و شانه بسته بندی و غیره کشاورز دچار ضرر و زیان می‌شود. از طرفی دیگر نیز با این اوضاع قیمت‌ها نمی‌تواند هدف گذاری صحیحی برای قیمت نهایی محصول و عرضه آن داشته باشد.

*واسطه‌ها و خرید ارزان محصول از باغداران

باغدار سمیرمی که ماه‌ها سرما و گرمای هوا را تحمل می‌کند، عمر خود را پای درختان سب می‌گذارد، عرق می‌ریزد، جان فشانی می‌کند و استرس و زحمت را به جان می‌خرد تا نهایتاً بتواند سیب باکیفیت را تولید و برداشت کند باید بیشترین سهم از ارزش افزوده صادرات این محصول را داشته باشد اما آن چه در واقعیت رخ می‌دهد این چنین نیست.

واسطه‌ها و بازرگانان زیادی قبل از رسیدن محصول، آن را از باغداران خریداری می‌کنند چرا که نه امکانات نگهداری سیب با هزینه کم مانند سردخانه‌های کم هزینه در سمیرم وجود دارد و نه باغدار سمیرمی خود به تنهایی قادر است اقدام به صادرات محصول خود کند.

این واسطه‌ها با خرید عمده سیب اقدام به تعیین قیمت آن در باغ و مزرعه می‌کنند که معمولاً به نفع کشاورز تمام نمی‌شود.

اما با تأسیس شرکت‌های تعاونی و یا حتی یک شرکت تعاونی متعلق به همه باغداران سمیرمی می‌شود به این هدف دست پیدا کرد. اگر یک شرکت تعاونی متعلق به این باغداران تأسیس شود می‌تواند با تجمیع محصولات قابل صادرات و به کارگیری چند متخصص فروش، بازاریابی و تجارت بین المللی بازار عرضه این محصول را در دست بگیرد، برندسازی کند و در تعیین قیمت‌ها خود تصمیم گیرنده باشد.

با تأسیس این شرکت علاوه بر این که سود نهایی و بیشتر به جیب خود باغدار می‌رود، عرصه برای شیطنت واسطه‌ها و کم کردن قیمت این محصول برای خرید ارزان آن از کشاورز و عرضه با قیمت بالا به بازارهای داخلی و خارجی فراهم نمی‌شود.

این شرکت تعاونی حتی فارغ از موضوع صادرات سیب ممتاز و درجه یک به خارج از کشور، می‌تواند بازار فروش سیب درجه دو در داخل کشور را نیز مدیریت کرده و باز هم علاوه بر کوتاه کردن دست واسطه‌ها و دلال‌ها، سود حاصل از فروش این سیب‌ها را به جیب کشاورز بریزد و تعیین کننده قیمت عادلانه سیب باشد.

اما اکنون با فقدان چنین شرکتی و در نبود اتحاد بین باغداران، واسطه‌ها و دلال‌ها عرصه را در دست گرفته‌اند و چه برای فروش داخلی سیب درجه یک و درجه دو و چه برای صادرات سیب ممتاز و صادراتی محصول کشاورزان را با قیمت پایین پیش خرید کرده و سود اصلی عرضه محصول به بازار را خودشان به جیب می‌زنند. دلالان و واسطه‌هایی که عمدتاً هیچ زحمتی برای آماده‌سازی زمین، برای آبیاری، برای مراقبت از درختان، برای رشد نهال‌ها و برای برداشت محصول نکشیده‌اند.

پیگیری تأسیس این شرکت تعاونی وظیفه سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان و اداره جهاد کشاورزی سمیرم است که البته همکاری کشاورزان را می‌طلبد؛ نهادی که وظیفه آموزش، نظارت و ترویج کشاورزی را برعهده دارد. هرچند صنف کشاورزی این شهرستان و یا حتی سازمان صنعت، معدن و تجارت نیز در این جا می‌توانند نقش مهمی ایفا کنند.

اما مشکلات صادرات سیب به همین جا ختم نمی‌شود و مشکلاتی بر سر راه صادرات این محصول وجود دارد که مشکلات صادرات سایر محصولات نیز هست.

 

*جای خالی LC و تُجاری که به پول خود نمی‌رسند

طی مصاحبه صاحب نیوز با برخی از صادرکنندگان سیب سمیرم، اذعان کردند خریداران خارجی عموماً سیب را به صورت امانی خریداری می‌کنند و بدون این که سند اعتباری یا چیز دیگری در اختیار فروشنده قرار دهند محصول را بدون پرداخت وجه دریافت می‌کنند تا 20 روز دیگر هزینه را واریز کنند.

حال آن که  هیچ ضمانتی وجود ندارد که این اتفاق بیافتد و چه بسا تجار خارجی که این بدهی را نیز پرداخت نکرده و دست فروشنده و صادرکننده نیز به هیچ جایی بند نیست.

صادر کننده سیب به کشور هند اظهار کرد: فروش امانی یک روال معمول در صادرات است اما آن چه موجب متضرر شدن صادرکنندگان کشور ما و سوءاستفاده برخی تجّار خارجی شده است تحریم‌ها و نبود LC یا همان اعتبار مالی و اسنادی است.

LC به اسنادی گفته می‌شود که توسط مؤسسات مالی صادر می‌شود و تعهدی است برای پرداخت مقدار مشخصی پول، که عمدتا در تجارت مورد استفاده قرار می‌گیرد. با تحریم‌های ظالمانه بانکی این امکان از بازرگانان کشور ما گرفته شد و مشکلات زیاد این چنینی را برای صادرکنندگان ایرانی به وجود آورد.

با انعقاد تفاهم نامه مابین ایران و گروه 5+1 موسوم به برجام مقرر شد در این امر گشایش حاصل شود و بخشی از این اسناد مالی در اختیار تجار ایرانی قرار گیرد ولی عملاً اتفاق مهمی در این رابطه نیافتاد و این مشکل همچنان به قوت خود باقی است.

*سوئیفت و عدم امکان انتقالوجه بین المللی به ایران

مشکل دیگری که بر سر راه صادرات کالا در ایران از جمله صادرات سیب‌های طلایی سمیرم است، عدم امکان جا به جایی و انتقال پول بین کشورهای مختلف است. امکانی که کانال مالی یا سوئیفت نام دارد و باز هم بر اثر تحریم‌های بین المللی بانکی کشورمان قابل استفاده نیست.

به عبارت دیگر اگر یک تاجر ایرانی کالایی را در کشور دیگری به فروش برساند، نمی‌تواند از طریق سیستم بانکی و انتقال الکترونیکی پول خود را وارد کشور بکند لذا یا باید همان جا ارز را تبدیل به یک کالای دیگر کرده و آن کالا را وارد کند و یا این که به صورت چمدانی ارز را وارد کشور کند که یکی از مشکلات آن سرقت یا دچار حادثه شدن و از دست رفتن سرمایه تاجر است.

این مشکلات عللی هستند که تجارت و بازرگانی را با دشواری روبرو کرده و سبب شده‌اند هر کسی تمایل به فعالیت در این عرصه نداشته باشد. اما این مشکلات بدون راه حل نیستند.

هرچند آمریکا با به کارگیری وزارت خزانه‌داری، وزارت خارجه و حتی سازمان اطلاعات سیا تلاش دارد تحریم‌های به زعم خودش فلج کننده‌ای علیه کشور ما به راه بیاندازد و با سفر متعدد مقامات و کارشناسانش به کشورهای مختلف جهان و فعال کردن سفارتخانه‌هایش می‌خواهد همه جهان را علیه ایران بسیج کند، ولی آن طور که او خواسته موفق نبوده است.

 

به عبارت دیگر همچنان راه‌هایی برای تجارت و مبادلات کالا با کشورهای دیگر وجود دارد که هم اکنون تجار ایرانی از طریق همین راه‌ها به داد و ستد مشغولند.

 

*تجارت در شرایط تحریم

برای وصول طلب بازرگانان ایرانی که کالاهای خود را به صورت امانی به طرف خارجی فروخته‌اند می‌توان دفتری در هر یک از کشورهایی که خریدار عمده محصولات ایرانی هستند تأسیس کرد تا این بازرگانان مجبور نباشند برای وصول طلبشان 20 روز در آن کشورها اقامت کنند و یا مجددا رنج سفر را به جان بخرند.

تعداد کشورهایی که عمده خریداران محصولات ایرانی هستند، زیاد نیست لذا شاید وزارت صمت با همکاری وزارت امور خارجه بتواند یک نفر را برای چنین کاری در هر سفارت خانه مأمور کند و یا در هر کشور چنین دفتری تأسیس کند.

حتی در صورتی که مثلا در موضوع سیب سمیرم، شرکت تعاونی یکپارچه باغداران تشکیل شود، برایشان به صرفه خواهد بود دفتری در کشور هدف مانند هند تأسیس کنند تا اقدامات مربوط به وصول بدهی را مثلا با تأسیس شرکتی در آن کشور هدف پیگیری کند.

تأسیس شرکت توسط تجار کشورمان در کشورهایی که مشتری محصولات ایرانی هستند می‌تواند راهی برای وصول هر چه سریعتر طلب‌ها و دریافت پول از خریداران خارجی باشد. این شرکت‌ها به راحتی اجازه استفاده از سیستم بانکی آن کشورها و حتی اجازه استفاده از شبکه‌های جهانی مبادلات پولی مانند سوئیفت را دارند و می‌توانند ارز دریافتی را از طریق سوئیفت به هر نقطه دیگر جهان منتقل کرده و در نقطه مقصد اقدام به خرید کالاهای مورد نیاز کشور کنند.

تحقیقات صاحب نیوز تنها بر روی محصول سیب سمیرم نشان می‌دهد کشورهای زیادی هستند که در شرایط کنونیِ تحریم هم مشتری این محصول هستند و تنها کافی است کمی تدبیر، همت و هماهنگی چاشنی کار شود تا این محصول تبدیل به یک نشان جهانی و یک درگاه واردات ارز و کالا شود.

*لزوم نظارت دولتی بر بازرگانی ایران و هدفمند کردن و هماهنگی تجارت

یکی از تجار دیگر سیب سمیرم اما علاوه بر این مسائل به مشکل دیگری در رابطه با صادرات کالا در ایران اشاره می‌کند. وی با اشاره به این که روسیه یکی از بهترین مارکت‌های محصولات ایرانی است، سخنان خود را با یک مقایسه ادامه می‌دهد.

وی تصریح می‌کند: ایران و ترکیه در مواردی برای جلب توجه بازار روسیه با هم در رقابت هستند اما با این تفاوت که همه تولیدکنندگان، تجار و صادرکنندگان ترکیه به صورت سیستماتیک و یک پارچه تحت قوانین کشور ترکیه عمل می‌کنند. قیمت فروش محصولات آن‌ها مشخص است و هیچ بازرگانی نمی‌تواند به ضرر دیگر تجار ترک معامله‌ای را انجام دهد.

اما تجار ایرانی در این کشور در سایه نبود نهادی مانند شورای تنظیم قیمت‌های صادرات، بعضاً به شکستن قیمت‌های یکدیگر و خراب کردن بازار همدیگر می‌پردازند.

این تاجر کشورمان عنوان کرد: اگر صادرکنندگان خرد از طریق شرکت‌های برگزیده تجارت و با پرداخت مبلغ جزئی، اقدام به صادرات کنند ما نیز می‌توانیم مانند ترکیه بازارهای روسیه را در دست بگیریم و سهم خوبی نه تنها از بازار روسیه بلکه از بازار سایر کشورها به دست بیاوریم.

بسیاری از تجار ایرانی به خاطر همین شرایط ترجیح داده‌اند سرمایه خود را به سمت کشورهایی نظیر ترکیه سوق دهند تا آن جا با امنیت بیشتر به داد و ستد و صادرات بپردازند.

انتهای پیام/

https://www.dana.ir/1656641
ارسال نظر
نظرات