شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان آذربایجان شرقی
ساعت: 12:21 منتشر شده در مورخ: 1399/12/11 شناسه خبر: 1712689
فرصت‌ها و چالش‌های صادرات غیرنفتی برای اقتصاد؛

سهم ناچیز ایران از بازار شیرینی و شکلات دنیا/ زعفران ایران را به نام اسپانیا می‌فروشند

سهم ناچیز ایران از بازار شیرینی و شکلات دنیا/ زعفران ایران را به نام اسپانیا می‌فروشند
صادرات غیرنفتی سالهاست که می‌تواند جایگزین اقتصاد وابسته به نفت ایران شود اما هنوز ظرفیت‌های آن به رشد و شکوفایی نرسیده است.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، در حالیکه اقتصاد کشورمان در صد سال گذشته بیشتر بر پایه تولید و فروش نفت بوده است اما منابع محدود نفتی و البته تحریم‌های ظالمانه آمریکا که موجب کاهش فروش نفت در سالهای اخیر شده از عمده دلایلی هستند که کارشناسان اعلام می‌کنند باید به این خاطر وابستگی اقتصاد کشورمان از فروش نفت کاهش یابد. تلاش برای افزایش تولید و صادرات غیرنفتی اگرچه در سالهای گذشته در اولویت قرار گرفته اما بازهم این صادرات غیرنفتی به نقطه‌ای امیدوار کننده نرسیده و بسیار کمتر از ظرفیت موجود در حال حرکت است.

بر اساس آمار منتشر شده در شش ماهه نخست امسال سهم صادرات قطعی کالا‌های غیرنفتی به استثنای نفت خام، نفت کوره و نفت سفید و همچنین بدون احتساب صادرات از محل تجارت چمدانی در این مدت، بالغ بر ۴۶ میلیون و ۳۱۸ هزار تن به ارزش ۱۳ میلیارد و ۵۶۶ میلیون دلار اعلام شد. اهمیت صادرات غیرنفتی برای کشورمان به قدری است که رئیس کل بانک مرکزی اخیرا در مصاحبه‌ای اعلام کرده است که در دو نیم سال گذشته کشور را با صادرات غیرنفتی اداره کرده‌ایم. با این حال و با وجود ظرفیت فوق العاده محصولات غیرنفتی و درآمد ارزی آن برای کشور مشکلات بسیاری پیش پای تولیدکنندگان و صادرکنندگان قرار دارد.

تحریم و سیاست‌های ارزی سنگ جلوی پای صادرات

حامد لاهوتی، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با آناج در خصوص وضعیت صادرات غیرنفتی ایران اظهار داشت: کالاهای صادراتی بسیاری در کشور وجود دارد که هرکدام ارزآوری قابل توجهی برای کشورمان دارند اما اگر بخواهیم به چند صادرات غیرنفتی مهم و البته ارزآور بپردازیم میتوان به صادرات مواد غذایی، محصولات کشاورزی و فرش اشاره کنیم.

وی با بیان اینکه وضعیت صادرات این محصولات خوب نیست، گفت: شیوع کرونا، تحریم و سیاست‌های ارزی بانک مرکزی مشکلات بسیاری را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان به وجود آورده که به جای افزایش چشمگیر صادرات غیرنفتی شاهد کاهش آن بوده‌ایم.

آذربایجان‌شرقی قطب شیرینی و شکلات 

این کارشناس اقتصادی در خصوص صادرات غیرنفتی مواد غذایی عنوان کرد: به عنوان مثال آذربایجان‌شرقی با تولید ۶۰ درصد از شیرینی و شکلات کشور و صادرات ۵۰۰ میلیون دلاری قطب شیرینی و شکلات ایران است. صادرات شیرینی و شکلات همواره مقام اول صادرات مواد غذایی کشور را داشته اما با این حال ظرفیت‌های زیادی برای افزایش آن وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه تنها پنج درصد از بازار شیرینی و شکلات خاورمیانه و آسیای میانه در اختیار ایران است، توضیح داد: کشور ما ظرفیت افزایش سهم خود در بازار خاورمیانه تا ۲۰ درصد را دارد اما موانع داخلی جلوی صادرات را گرفته‌اند.

لاهوتی در خصوص سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و مشکلات عمده صادرکنندگان غیرنفتی ابراز داشت: با توجه به نوسانات ارزی بانک مرکزی سیاست‌هایی را اتخاذ کرد تا صادرکنندگان در بازه معینی ارز را به کشور بازگردانند در حالیکه همین مساله مشکلات زیادی را برای صادرکنندگان ایجاد کرده است.

زعفران ایران به نام اسپانیا!

وی در خصوص صادرات محصولات کشاورزی نیز توضیح داد: علاوه بر مشکلاتی مانند تحریم و شیوع کرونا مساله‌ای که در صادرات محصولات کشاورزی مانند زعفران و پسته وجود دارد، مشکل بسته بندی زیبا و اصولی است. متاسفانه شرکت‌های بسیار کمی‌در این خصوص فعالیت دارند و زعفران و پسته ایران در سایر کشورها با بسته بندی زیبا به نام کشوری دیگر فروخته می‌شود.

این استاد دانشگاه با اشاره به ارزآور بالای محصولاتی مانند زعفران در سالهای گذشته گفت: متاسفانه در سالهای اخیر به دلیل عدم توجه مسئولین ما به صادرات زعفران کشوری مانند اسپانیا که اصلا حرفی برای گفتن ندارد در این زمینه جایگاه ما را گرفته و حتی زعفران ایران را به نام خودش بسته بندی و صادر می‌کند.

ترکیه در حال تصاحب جایگاه فرش ایران

وی در خصوص صادرات فرش در سبد محوصلات غیرنفتی توضیح داد: فرش ایرانی که در دهه‌های گذشته یکی از نقاط قوت اقتصاد ما بود و ارزآوری بسیار خوبی داشته به دلیل مسائلی مانند تحریم و عدم حمایت مسئولان از این صنعت این روزها وضعیت مناسبی ندارد. در سالهای اخیر ترکیه به عنوان یکی از رقبا وارد شده و در حال تصاحب جایگاه ما در این صنعت است.

لاهوتی در پایان با بیان اینکه محصولات غیرنفتی توانایی جایگزینی صادرات نفت را دارند، خاطرنشان کرد: کشور ما پتانسیل این را دارد که با صادرات غیرنفتی به خوبی اقتصاد را اداره کند اما متاسفانه تمام دولت‌ها به دلیل راحت بودن فروش نفت خود را به چالش نینداخته‌اند. تهدید تحریم فروش نفت را با اجازه شکوفایی تولیدات و صادرات غیرنفتی می‌توان به فرصت تبدیل کرد.

63 میلیارد یورو، میزان صادرات غیرنفتی از سال 97 تاکنون

حمید زادبوم، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران هم در گفت‌وگویی فلسفه اعمال تحریم‌ها علیه ایران را کاهش تعامل و ارتباط ایران با جهان عنوان کرد و گفت: فشارهای حداکثری در حالی طی چند سال گذشته به ایران تحمیل شد که در حال حاضر نزدیک به ۹۰ درصد واردات ایران را مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای تشکیل می‌دهد و به این ترتیب، واردات در کشور به ارزش تبدیل شده و چراغ کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی را روشن نگه‌داشته‌است. البته به‌رغم تشدید فشارهای تحریم از سال ۱۳۹۷ تاکنون، ارزش صادرات غیرنفتی کشور طی سال گذشته به ۳/ ۴۱ میلیارد دلار رسید.
 
وی با اشاره به میزان صادرات غیرنفتی کشور در دو سال اخیر پرداخته و افزود: از ابتدای سال ۹۷ تا پایان آذر امسال، میزان صادرات غیرنفتی کشور حدود ۶۳ میلیارد یورو بوده که از این میزان، ۴۰ میلیارد یورو ارز صادراتی به داخل کشور بازگشته‌است. به گفته وی، خشکبار، گیاهان دارویی، ماکارونی، پوشاک، مواد شوینده، محصولات دارویی و مواد معدنی، بیشترین رشد صادرات را داشته اند.
 
 رئیس سازمان توسعه تجارت ایران با تاکید بر اینکه وضع هرگونه مقررات زائد، تجارت خارجی کشور را از ریل خارج می‌کند، افزود: در حال حاضر تجارت خارجی ایران در مقایسه با تجارت بین‌الملل، از ریل خارج شده‌است. وزارت صمت و به‌طور ویژه، سازمان توسعه تجارت، در مسیر رفع مشکلات صادرکنندگان و از جمله رفع تعهد ارزی تجار و بازرگانان، اقداماتی را در دستور کار قرار داده و در کمیته ارزی مصوباتی ابلاغ شده‌است.
 
بخشنامه‌های متعدد ومتناقض بلای جانِ صادرات
 
مسعود خوانساری، رئیس اتاق تهران نیز در خصوص نوسانات شدید صادرات غیرنفتی اظهار داشت: روند ماهانه مقداری صادرات در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۳۹۸ حاکی از نوسانات شدیدتر در روند صادرات غیرنفتی در مقایسه با روند واردات است. این نوسان ناشی از صدور بخشنامه‌های متعدد، متناقض و بعضا غیرکارشناسی است و صادرکنندگان ناگزیر هستند صادرات خود را با وجود تغییر مکرر رویه‌ها سروسامان دهند. البته این تغییرات در مورد واردات کمتر به وقوع پیوسته اما بروز نوسان در روند صادرات به شکل عجیبی رخ داده است.
 
وی به رابطه نرخ ارز و صادرات پرداخت و گفت: به رغم ‌آنکه نرخ ارز در سال ۱۳۹۹ دوبرابر شد و ارزش پول ملی به میزان ۱۰۰‌درصد کاهش پیدا کرد، اما صادرات نتوانست از این موقعیت بهره بگیرد و روندها در این بخش نیز کاهشی شد. به نظر می‌رسد، تنگ‌نظری‌ها و تعدد متولیان حوزه تجارت از جمله عوامل کاهش صادرات بوده‌ است. خوانساری سپس به برخی چالش‌های حوزه صادرات اشاره کرد و گفت:عدم برون‌گرایی و نداشتن جایگاهی معنادار در فضای تجارت بین‌الملل یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه صادرات تلقی می‌شود. از‌این‌رو باید توجه داشت که نمی‌توان با دنیا در ارتباط نبود و در اقتصاد به‌صورت جزیره‌ای عمل کرد. بنابراین لازم است که این مسائل حل شود تا به اقصی نقاط جهان صادرات صورت گیرد.
 
رئیس اتاق تهران با بیان اینکه ناسازگاری میان سیاست‌های ارزی، نرخ ارز و سیاست‌های تجاری از دیگر مشکلاتی است که در برابر تجارت مانع ایجاد می‌کند؛ ادامه داد: تعدد مراجع و سازمان‌های درگیر، مداخله‌کننده و تصمیم‌گیر نیز برای تجارت مساله‌ساز بوده‌است. همچنین نبود نظام و چارچوب اصولی و فنی برای تنظیم مقررات تجاری را نیز باید به این مشکلات افزود.  البته تا سال ۱۳۹۷ مشکلات صادرات کمتر بود اما با اعمال تحریم‌ها و مشکلات ارزی این حوزه دچار مشکل شد.
 
وی افزود:  از طرفی، سیاست‌گذاران هم به جای رویکردهای تشویقی، رویکرد تنبیهی را درپیش گرفتند و صادرات که می‌توانست با کاهش ارزش پول ملی دو برابر شود، روند نزولی در پیش گرفت. اکنون به دلیل نبود بازار داخل و عدم دسترسی به بازارهای خارجی به دلیل تحریم‌ها ظرفیت تولید کاهش یافته است. درحالی که اگر صادرات مورد تشویق قرار می‌گرفت، قطعا صادرکنندگان می‌توانستند در بسیاری از کشورها، بازاریابی کنند. حیف است که این پتانسیل در کشور باشد و صادرات ایران از سایر کشورها عقب‌تر باشد. اکنون که وزیرصنعت،معدن و تجارت، حوزه تجارت را برعهده گرفته، انتظار این است که به این مسائل رسیدگی شود.
 

انتهای پیام/

 

https://www.dana.ir/1712689
ارسال نظر
نظرات