شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان کرمانشاه
ساعت: 08:56 منتشر شده در مورخ: 1394/11/24 شناسه خبر: 646898
یادداشت/

اخلاق اسلامی در انتخابات

اخلاق اسلامی در انتخابات
در هر انتخابات افراد و گروه های مختلف با افکار و اهداف متفاوت می­ کوشند با ارائه برنامه ها و شایستگی های خود در رقابتی سخت و طاقت فرسا، آرای مردم را از آن خود کنند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از اسلام آباد خبر، انتخابات یکی از کلیدواژه های بسیار مهم در هر نظام دمکرات می­ باشد، اندیشمندان از دیر باز پیرامون اینکه هر فرد باید دارای حق رأی باشد و ملت برای سرنوشت خود تصمیم بگیرند، سخن ها گفته اند و کشورهای زیادی برای این آرمان مبارزه کرده اند.

 

جمهوریت یکی از عناصر مهم تشکیل دهنده نظام مقدس جمهوری اسلامی است که در جهت عینیت بخشیدن به آن، همه ساله، انتخابات متعدد و مهمی برگزار می گردد و مقام های عالی رتبه و منصب های مهمی با رای مردم، با واسطه یا بدون واسطه انتخاب می­شوند.

 

در هر انتخابات افراد و گروه های مختلف با افکار و اهداف متفاوت می­کوشند با ارائه برنامه ها و شایستگی های خود در رقابتی سخت و طاقت فرسا، آرای مردم را از آن خود کنند تا توفیق خدمت هر چه بیشتر به مردم و نظام اسلامی و رضایت خدا را به دست آورند، به همین دلیل از آغاز تا پایان تبلیغات و از پیروزی یا شکست تا پس از آن افراد و گروه ها، نامزدها و هوادارانشان و پیروز شدگان و شکست خوردگان در انتخابات باید در همه حال، اخلاق و آداب اسلامی را رعایت نمایند و از انصاف و عدالت خارج نشوند که توفیق خدمت و رضایت خداوند جز از این طریق به دست نمی­ آید.

بنابراین، تبیین انتخابات با تمامی مراحل و جنبه های آن از دیدگاه احادیث و آیات الهی امری بسیار ارزشمند و پسندیده است تا با عمل به آن الگویی مناسب در اختیار جهانیان و همه پویندگان راه حق قرار دهیم و راه وروش خود را از جویندگان زر و زور و قدرت جدا کنیم که « ما تشنگان خدمتیم، نه شیفتگان قدرت» و خدا خواه هستیم، نه خود خواه و دنیا طلب.

آنان که در صدد ورود به عرصه انتخابات هستند و قصد نامزدی و تصدی پستهای مهم در نظام اسلامی را دارند لازم است ملاک ها و معیارهایی را در وجود خود جستجو کنند و در صورت وجود چنین ملاک ها و صفاتی وارد عرصه انتخابات گردند به نظر بنده اولین معیار تدیّن، عبادت و بندگی خدا می باشد. یک کاندیدای شایسته باید با یاد خدا، قلبش به مقام اطمینان و آرامش برسد و در تمامی مراحل انتخابات از یاد خدا غافل نشود. اگر در همه لحظه ها، خود را در محضر خداوند سبحان و تعالی دید، تمامی کارهایش رنگ و بویی خدایی می­گیرد که  «صبغه الله و من احسن من الله صبغه» در اینجاست که شیفته جاه و مقام دنیا نخواهد شد؛ عبادت را جز در  خدمت به خلق نخواهد دید و در نتیجه، انجام کارهای مدیریتی و حکومتی را وسیله ای برای قرب به پروردگار می بیند. یاد خدا، به آدمی بینش می دهدو اورا در مشکلات یاری می دهد و موجب موفقیت در کارها می شود. اگر نامزدی برای تصدی امور ملت وارد عرصه رقابت انتخاباتی شد، در حالی که دنیا او را به خود مشغول کرده و از یاد خدا غافل شده است، این غفلت به سقوط او در منجلاب نیستی و ورود او به زندان دنیا می­ انجامد. عزیزان دومین معیار دارا بودن برنامه های کامل و جامع، نوآوری، تخصص و تجربه در امور مدیریتی می باشد.

اسلام این اصل عقلی را که « باید کار را به کاردان سپرد» قبول دارد و در آموزه های خود آموزش می دهد که اداره امور در بخش­های گوناگون جامعه، باید به کسی سپرده شود که دانش آن کار را داشته باشد و به اصطلاح، اهل فن باشد.

برخورداری از عقل سلیم و استفاده بهینه از اندیشه و تجربه و علم دیگر انسان ها، فرد را نیرومند می سازد و از لغزش­های او می کاهد، چنان که امیر المومنین علی علیه السلام می فرماید:« العقل غزیزه نرید بالعلم و التجارب؛ عقل غریزه ای است که با علم و تجربه زیاد می شود».

فردی که می خواهد بر مسند مدیریت کلان کشور تکیه زند، باید دارای تجربه و تخصص و نو آوری باشد. پس باید ببیند که اگر چنین ویژگی را ندارد، میدان را برای کسانی که از دانایی و تجربه و تخصص کافی برای مدیریتی کلان برخوردارند، باز بگذارد.

او باید با نگاهی عمیق با خود بیاندیشد و مشورت صالحان و اهل اندیشه و تجربه را فرا راه خود قرار دهد. به سخنان چاپلوسانه اطرافیان گوش ندهد و میان تلاش و تجربه، حکم به تساوی ندهد؛ زیرا گاهی شخص گمان می کند چون بسیار اهل تلاش بوده، در نتیجه با تجربه است، در حالی که برای کسب تجربه، عمری را باید پشت سر گذاشت و نشیب و فرازها را باید پیمود تا شخص با تجربه گردد.

سومین معیار پایداری در برابر مشکلات می باشد: پایداری در مقابل مشکلات، جدیت در کارها و پشتکار، یکی دیگر از ویژگی هایی است که یک کاندیدای اصلح باید داشته باشد.

امیر المومنین علی علیه السلام می فرمایند« ما ادرک المجد من فانه الجد؛ کسی که کوشش نکرد به بزرگی نرسید» یکی دیگر از نشانه های پایداری در برابر مشکلات، برخورداری از سعه صدر به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای مدیریتی است، چنان که امام علی علیه السلام می فرماید « اله الر ئاسه سعه الصدر؛ ابزار ریاست سعه صدر است».

پس نامزد باید آمادگی اش برای پذیرش مشکلات و شکیبایی و استقامتش در راه حق بسیار بالا باشد و تمام تلاش و توان خود را جهت نوکری و خدمت به مردم بگذارد و نه فقط فیگور سیاسی بگیرد و فخر فروشی کند.

علی بن ابی طالب علیه السلام می فرماید: برای حق، در مشکلات و سختی ها شنا کن. شناخت خود را در دین به کمال رسان. خود را برای استقامت در برابر مشکلات عادت ده؛ که شکیبایی در راه حق عادتی پسندیده است. در تمام کارها خود را به خدا واگذار؛ که به پناهگاه مطمئن و نیرومندی رسیده ای. آری، بردباری و استقامت دربرابر مشکلات، نشانه بلند همتی است و « هر که همتش بزرگ باشد مقصدش عالی است» چنین است که «ارزش آدمی به قدر همت اوست» امام (ره) فرمودند مقصد که الهی باشد، دنبالش پیروزی است.

چهارمین ملاک و معیار یک کاندیدای اصلح برخورداری از بینش و دانش است:

بینش هنگامی که از یقین حاصل شد و این یقین بر پایه ایمان استوار گردید می توان همچون دژی محکم در برابر ناملایمات و ستم و بی عدالتی ایستاد واز این رهگذر، از سرچشمه زلال حقیقت سیراب شد. بنابر این، اهل بصیرت می شنوند، می بینند، نگاه می کنند، از عبرت ها بهره می گیرند، آنگاه راه های روشنی را می پیمایند و از افتادگی در پرتگاه ها دوری می کنند.

از نظر اسلام، مدیریت یک تشکیلات به کسی واگذار می شود، که صرف نظر از ایمان و اعتقاد به ارزش­های مکتبی، دانش اداره و آگاهی و بینش های لازم را داشته باشد..... اسلام نه تنها جلو نظرهای بدون بینش و آگاهی را می گیرد و مانع از این می شود که ناآگاهان، هدایت و ارشاد جامعه را برعهده بگیرند، بلکه خطر عمل بدون علم را نیز گوشزد می کند و آن را یکی از موجبات فساد و انحطاط جامعه می داند. رسول الله صلی الله علیه و آله فرموده است: کسی که بدون آگاهی و دانش، کاری را انجام دهد، فسادش  بیشتر از صلاحش خواهد بود.

به راستی، نامزدها پیش از ورود به عرصه رقابت باید به این آگاهی و بینش برسند تا بتوانند به جای مصلحت اندیشی ها، مصالح جامعه را در نظر بگیرند.

 

یکی دیگر از معیارهای یک کاندیدا، اندیشیدن به آسایش و آرامش مردم می باشد:

کسی که همواره به فکر رفاه و آسایش مردم و با هواهای نفسانی خود در جنگ و ستیز باشد، هنگامی که بر مسند قدرت تکیه زد، فریفته جاه و مقام وثروت دنیا نمی شود. پیروان و راسخان این کار تنها مومنان راستین هستند که به یاد خدا دل بسته اند. امیرالمومنین علی (ع)  در بیان مقام پرهیزکاران می فرماید نفس او از دستش در زحمت، ولی مردم در آسایشند. برای قیامت خود را به زحمت می افکند، ولی مردم را به رفاه و آسایش می رساند. پس هدف از پذیرش مسئولیت، تنها رسیدن به قدرت و شهرت و ثروت نیست، بلکه هدف از به دست آوردن قدرت و حکومت، بازگرداندن نشانه های حق و دین و جایگاه خویش و اصلاح سرزمین هاست تا بندگان ستم دیده در امن و امان زندگی کننند.

 

 معیار دیگر دوری از ریاست طلبی هست:

یکی دیگر از آفت هایی که در این زمینه باید بدان توجه کرد، ریاست طلبی است. کسانی که در طلب برتری جویی بر بندگان خداوند هستند، جز برای نابودی خویش و دیگران گام بر نمی دارند. امام صادق علیه السلام می فرماید« طلبت الرئاسه فوجدتها فی النصیحه العباد الله؛ ریاست را جستم و آن را در خیر خواهی بر بندگان خدا یافتم».

پس نتیجه می گیریم که ریاست طلبی اگر برای هوا و هوس و به دست آوردن ثروت و قدرت باشد، جز نابودی خود و دیگران، چیز دیگری به دنبال ندارد. از طرفی، اگر نیت شخص، اصلاح امور مردم و خیر خواهی برای آنان و بر پا داشتن حق و بر اندازی باطل باشد، امری پسندیده و نیکو است، ولی لازم است همواره  مراقبه داشته باشد تا از مسیر حق منحرف نشود.

 

معیار بعدی پاسداری از استقلال و منافع کشور می باشد:

یکی از مهمترین وظایف پس از انتخابات برای برگزیده ملت، حفظ استقلال کشور و منافع مردم است تا کشور را از وابستگی به بیگانگان نجات دهد، نه اینکه کشور را بستر چپاول و امیال شیطانی بیگانگان کند. نامزدهای انتخاباتی پیش از پیروزی در انتخابات و رسیدن به قدرت باید این ظرفیت و توان را در خود احساس کنند و از وابستگی خارجی و حمایت های معاندان داخلی بپرهیزند.

 

در این مجال می خواهم گریزی بزنم به اخلاق انتخاباتی نامزدها در زمان انتخابات

 

پس از اطمینان شخص از خود برای معرفی شدن به عنوان نامزد یا همان تایید صلاحیت خودمانی بحث اخلاق انتخاباتی مطرح می شود که یکی از آن بحث ها اسراف نکردن در تبلیغات می باشد:

به راستی میزان در حوزه تبلیغات انتخاباتی چیست؟ ایا نامزدهای انتخابات می توانند با عنوان حفظ دین و این که جبهه مقابل بر حق نیست دست به تبلیغات وسیع با هزینه های گزاف بزنند؟

یکی از آسیب ها هزینه های هنگفتی است که صرف تبلیغات می شود نامزدها به جای اینکه در صدد شناساندن خود به مردم باشند مبالغی کلان را صرف تبلیغات میکنند که چیزی جز اسراف را به همراه ندارد. امیر المومنین علی علیه السلام می فرماید:« من کان له مال فایاه و الفساد؛ فان اعطاء المال فی غیر وجه تبذیر و اسراف و هو یرفع ذکر صاحبه فی الناس و یضعه عند الله، هرکه ثروتی دارد، مبادا آن را تباه کند؛ زیرا صرف کردن بی مورد آن، ریخت و پاش و اسراف است. این کار، او را در میان مردم بلند آوازه می کند، ولی نزد خدا بی مقدار می سازد».

 

یکی دیگر از مباحث اخلاق انتخاباتی انصاف در گفتار است:

 

 نامزد در دفاع از ایده ها و برنامه ها و معرفی خود باید در گفتار و کردار جانب انصاف را داشته باشد و از حق کشی دوری کند. وی باید از فضای به وجود آمده در جهت قرب به خدا بهره برد و با سعه صدر در برابر کارشکنان همچون دوستی مهربان باشد. امام علی علیه السلام می فرماید: "اجور السیره ان تنصف من الناس و لا تعاملهم به" ستمکارانه ترین روش آن است که از مردم انصاف بخواهی ولی خودت با آنان به انصاف رفتار نکنی. انصاف در گفتار و کردار نسبت به خود و رقیبان موجب الفت دلها خواهد شد و دوستی ها را دوام خواهد بخشید.

احترام متقابل و دوری از تهمت ها بحث دیگری می باشد: لازمه انتخابات سالم ایجاد فضای سالم و به دور از تشنج و فساد است. این امر محقق نخواهد شد مگر با رعایت اصل احترام متقابل هم دلی و همبستگی و دوری از حرمت شکنی و تهمت و افترا، تجربه نشان می دهد بیشترین ضربه که می توان به حاکمان و در فضای انتخابات به نامزدها وارد کرد خیانت کردن، تهمت زدن و شایعه پراکنی است بنابر این افراد باید بکوشند خو را در جایگاه تهمت قرار ندهند. امام علی علیه السلام می فرماید: من وضع نفسه مواضع التهمه فلا یلومن من اساء به الظن"کسی که خود را در جایگاه تهمت قرار داده است نبایدجز خود را نکوهش کند.

از آنجا که انسان با همنشین خود شناخته می شود باید هوشیار باشد که در هر مجلسی شرکت نکند و با هرکسی نشست و برخاست نداشته باشد و با کسی هم نشین شود که در شان خودش باشد .

امیرالمومنین علی علیه السلام فرمود: از رفت و آمد به جاهای تهمت برانگیز و مجلس هایی که گمان بد به آن ها برده می شود بپرهیز، زیرا دوست بد همنشین خود را می فریبد.

 

پرهیز از دادن وعده های غیر منطقی و واهی به مردم:

معمولا صحنه انتخابات نامزدها را ناچار می کند در جمع هواداران خود وعده هایی را بدهند که قادر به انجام آن ها نیستند. متاسفانه برخی وعده ها در اثر فکر نکردن به عاقبت آن  و در فضای به وجود آمده گفته می شود. در این شرایط باید هنگام گفتار با تامل و از روی تعقل سخن گفت. امام صادق علیه السلام می فرماید:« لا تعدن اخاک وعدا لیس فی یدک وفاوه هرگز به برادرت وعده ای نده که انجام آن به دست تو نیست.»

قرآن مجید در سوره صف درباره انسان هایی که به گفتار خود عمل نمی کنند می فرماید: یا ایها الذین آمنوا لم تقولون ما لا تفعلون کبر مقتا عندالله ان تقولوا ما لا تفعلون

هان ای کسانی که ایمان آورده ایدچرا چیزهایی می گویید که به آن ها عمل نمی کنید. خدای تعالی سخت به خشم می آید که چیزی را بگویید که بدان عمل نمی کنید.

پرهیز از شعار زدگی یکی دیگر از مسائلی می باشد که کاندیداهای محترم در حین تبلیغات قانونی باید به آن ها توجه داشته باشند: برخی نامزدها در زمان برگزاری انتخابات،  شعارهایی را سر میدهند که قادر به انجام آنها نیستند. این گونه شعارگرایی حکم فریب مردم را دارد و از منظر شرع و اخلاق نکوهیده و ناپسند است. بنابراین انسان های صالح گوی سبقت رادر میدان عمل از هم می ربایند و خدمت به خلق را نردبان قرب به خداوند متعال قرار می دهند. آنان از سخنان به ظاهر خوش آب و رنگ، ولی بی پایه که توان انجام دادن آن را ندارند، دوری می کنند.

 

مورد بعدی پرهیز از اختلافات می باشد:

در هر جامعه ای، سلیقه های گوناگون وجود دارد. با این حال گروه ها باید با و جود اختلاف سلیقه ها و تعدد آرا در برابر منافع مشترک خود(ملی – مذهبی) وحدت کلمه داشته باشند و از تفرقه و اختلاف به شدت بپرهیزند. آنان باید تنها برای رضای خدا و ادای تکلیف الهی به عرصه رقابت قدم بگذارند. پس پیروز شدن یا ناکامی در انتخابات برایشان تفاوتی نمی کند؛ زیرا در هر دو حالت به تکلیف خود عمل کرده اند. در دوره های قبل متاسفانه شاهد بوداه یم که عده ای از کاندیداها با عوام فریبی و حیله گری با احساسات و عواطف مردم بازی کرده اند و باعث تفرقه و نفاق در بین ایلات و طوایف منطقه شده اند که این حرکت بدور از شأن و منزلت یک کاندیدا می باشد چرا که به اخلاق انتخاباتی هیچ توجهی نداشته اند، همه ما چه شیعه و چه سنی و چه اهل حق با هم برادر و متحد و در کنار هم هستیم پس حق نداریم به یک دیگرتوهین کنیم. نامزدها باید بکوشند از هوا وهوس و نیرنگ و فریب افراد بپرهیزند و از تجاوز به حقوق دیگر نامزدها و هواداران آنها خود داری کنند؛ زیرا اهانت به هر شکل ممکن، وحدت کلمه را از بین می برد و زمینه حق کشی و انحراف را پدید می آورد. باید فضایی آرام و سالم فراهم کرد تا مردم بتوانند به درستی و با فراغ بال، درباره نامزدها، برنامه ها، شعارها و اهداف آنها تصمیم گیری کنند. اختلاف، فضایی را ایجاد می کند که قوه فکر و عقل در آن از کار می افتد و تنها پیروی از هوا و هوس و تعصب های خشک و نادانی بر جای می ماند. همین امر مارا به ورطه نابودی و هلاکت نزدیک می کند. حضرت علی علیه السلام در باره اثر اختلاف می فرماید: «لو سکت الجاهل ما اختلف الناس؛ اگر نادان خاموشی می گزید، مردم دچار اختلاف نمی شدند»

 

معمولا ریشه اختلاف ها، نادانی است و اگر نادانی نبود هرگز اختلاف پدید نمی آمد.

و اما عزیزان آخرین موردی که یک کاندیدای محترم در زمان تبلیغات انتخاباتی می بایست رعایت نماید دوری از فریب کاری می باشد حال و هوای انتخابات، برخی از نامزدها را برای کسب آرای بیشتر و در نهایت، پیروزی در انتخابات، آگاهانه یا نا آگاهانه، به سمتی پیش می برد که دست به فریب کاری و نیرنگ بازی و حیله گری می زنند.

نامزدها و هواداران آنها باید با پرهیز از این گونه رفتارها، این سخن از پیامبر گرامی اسلام را آویزه گوش خود کنند که می فرماید: کسی که مسلمان باشد، نه نیرنگ می زند و نه حیله گری می کند؛ زیرا از جبرئیل علیه السلام شنیدم که می گوید همانا نیرنگ و حیله گری در آتشند.

باز هم به کلامی از مولای متقیان، امیرمومنان علی علیه السلام تمسک می جوییم که فرمود: ما در زمانه ای بسر می­بریم که بیشتر مردم آن غداری و خیانت را زیرکی می دانند و افراد بی خبر و نادان، این عده را به خوش فکری نسبت می دهند.

آنها را چه می شود! خدایشان بکشد! گاه باشد که مردم آزموده و دانا  زیر و زبر امور، در هر موردی، حیله و نیرنگ آن را می داند، ولی اوامر و نواهی خدا مانع می شود و با آنکه می داند و می تواند این حیله ها را به کار بندد، ولی آنها را رها می کند. در مقابل، کسی که در دین هیچ پروایی ندارد، فرصت را برای به کار بستن این ترفند ها و نیرنگ ها غنیمت می شمرد. بنابر این در جامعه ای دین مدار، شایسته نیست که نامزدها برای کسب آرای بیشتر، به خدعه و نیرنگ وعوام فریبی رو آورند. در پایان ضمن دعوت از آحاد مردم فهیم و گران قدر به شرکت حداکثری در انتخابات، امیدوارم که نتیجه انتخابات هرچه که هست ضامن رضایت مردم و منافع عمومی آنها باشد.

* جلیل محمدی - فعال سیاسی اجتماعی

 

انتهای پیام/م

 

 

 

 

  • 111
https://www.dana.ir/646898
ارسال نظر
نظرات