غار گبری؛ از اسکان زردتشتیان تا نابودی ۸۰ درصدی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از  فسایی، غار گًبری یکی از جاذبه های طبیعی زیبای بین شهرستان فسا و استهبان است؛ دلیل نامگذاری این پدیده طبیعی، غار گبری یا  گبر از آن رو است که گویا محل زندگی زرتشتیانی بوده است که در زمان حمله اعراب مسلمان به ایران به منطقه فارس به فرماندهی "ساریه ابن زنیم الدئلی الکنانی"  و تسلط وی بر فارس به این نقطه صعب العبور کوهستانی اما نزدیک راه فسا به کرمان آمدند تا هم از بلواها و آشوب های رایج دوران جنگ در امان باشند و هم مجبور به ترک اعتقادات خود یا دادن جزیه نباشند ولی امکان داد و ستد با کاروانیان عبوری یا روستاهای مجاور را داشته باشند و بعید نیست  طولانی شدن دوران زندگی آنان در این غار یا مردمان برای نشان دادن قدمت غار به عهد زرتشتیان آن را گبری گفتند.

مختصات دهانه غار گبری:

N: 29˚ 09' 18.6"

E: 53˚ 42' 32.5"

(از سطح دریا)H:2106m

دهانه غارگبری با 80 متر طول و عمق حدود  20 متر  در  30 کیلومتری جاده استهبان - شیراز، روبروی روستای دهویه رونیز علیاست و نزدیکترین روستا به آن  عباس آباد نام دارد .

این غار طبیعی ، از نوع آهکی بوده و در اثر ریزش سمت شمالی یک طاقدیس گسترده، به وجود آمده است. دهانه اصلی غار یکی است و از سطح دریا : 2106 متر ارتفاع دارد  و با یک ساعت کوهپیمایی در مسیر پاکوب کوهنوردان قبلی ،قابل دسترس است و در تابستان هوایی خنک و مطبوع دارد.

از ویژگی های دیگر این غار، وجود ستونها و چکیده و چکنده هایی است که اصطلاح علمی آن، استالاکتیت واستالاگمیت است این ستون های بسیاز زیبا و بلندند و در حدود 6 تا 8 متر ارتفاع دارند.

تقریبا از تمامی سقف آن، قطرات آب زلال و خنکی می چکد و آهنگ دلنشین ریزش آب از سقف در درون قوطی های کمپوت و کنسرو ، گوش کوهنوردان را به نوازش در می آورد. ریزش آب سبب شده تا از زمان های گذشته ؛ مردمان ساکن در آن و بعدها نیز کوهنوردان با گذاشتن آوردن چند خمره، آب های ریزشی از سف را جمع آوری کنند که این آب ها به دلیل عمق غار و رطوبت موجود در ان ارتفاع همیشه خنک و گورا بوده است.

 

 سه خمره ی بسیار قدیمی که تا حدود دهه ی 60 شمسی داخل غار  سالم وجود داشت،که به گفته ی برخی نوشتارها ، یکی از عهد هخامنشی و دوتای دیگر متعلق به دوره ساسانی  بوده اند که در انتهای غار و بلندای صخره ها، از روزگاران دور، در زیر یکی از آب چکان ها مستقر شده بوده است.

این کوزه ها اگر چه شکل ظاهری خود را حفظ ولی رسوبات آهکی، آنها را به صورت تکه ای از کوه در آورده و خود جزیی از استالاگمیت آن شده بودند و به سادگی می شد از لایه های رسوبی روی خمره، قدمت و تاریخ نصب آن را حدس زد که  شوربختانه این آثار گرانسنگ چند سال قبل بوسیله دشمنان و سارقان میراث فرهنگی به یغما رفته است.

دهانه ی غار و کوههای پیرامون آن از درختان جنگلی و زیبای بنه و کهکم پوشیده شده است. از ویژگی های ظاهری این غار می توان به پوشیدگی و در معرض دید نبودن آن اشاره کرد. به گونه ای که تا چندگامی آن، قابل رویت نیست و دهانه غار نیز کوچک است و برای ورود به آن می بایست مسافتی را در سرازیری طی کرد تا به کف غار رسید. این خصیصه ها سبب شده در طول تاریخ، پناهگاه خوبی برای افراد یاغی، فراری و تحت تعقیب باشد.

این این غار زیبا و تاریخی به نگهداری و مراقبت احتیاج دارد و متاسفانه باید گفت دیروز سارقان آثار تاریخی و امروز نیز تعدادی نادان با اسپری رنگ و ایجاد کندکاری بر روی چکنده ها و چکیده نزدیک به 80% زیبایی غار را از بین برده اند که جای تامل و درنگ و بویژه آموزش دهی و فرهنگ سازی دارد.

انتهای پیام/