نگاهی بر عزاداری و سوگواری سرور و سالار شهیدان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از عصر بهبهان :«اگر در جامعه ای فقط یک حسین و یا چند ابوذر داشته باشیم هم زندگی خواهیم داشت هم آزادی هم فکر و هم علم خواهیم داشت و هم محبت هم قدرت و سرسختی خواهیم داشت و هم دشمن شکنی و هم عشق به خدا دکتر شریعتی»

مکتب تشیع در طول زمان ،از زمان ظهور و نهضت پر طنطراق و توحیدی حضرت نبی اکرم صلی الله علیه و آله و وصی آن پیامبر عظیم الشأن حضرت اسدالله الغالب علی ابن ابیطالب علیه السلام،به دو بال پر شور و در عین حال همراه با شعور می بالد ،که یکی گذشته ای سرخ برخاسته از حرکت بزرگ و انسان ساز حضرت سید الشهدا علیه السلام است و دیگری آینده ای روشن و سبز با امید به فردایی عدالت محور و ظهور یک منجی الهی ،حضرت ولی عصر عج الله تعالی فرجه الشریف ،است .
این دو به فرمایش حضرت امام خمینی ره از جمله خصیصه هایی هست که تاکنون جامعه ی اسلام و خصوصا تشیع را موفق در میان فِرَق گوناگون کرده است .
سیر تاریخی و پر شور حرکت شیعه ،این دو را به دو اصل لاینفک در جهان تشیع بدل کرد.
در این بین اما یاد و نامی هرگز از ذهن و خاطر شیعیان پاک نمی شود و آن عزا و گریستن بر انسانی ماوراء عالم خاکی ،شخصی مظلوم و در عین حال منصور.

حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام،امام سوم ما شیعیان،امامی که در بین فرزندان حضرت نبی خاتم علی نبینا و آله صلوات الله از مظلوم ترین ائمه اطهار است.
نحوه ی شهادت آن امام همام به گونه ای است که پس از هزار و چهارصد و اندی سال از واقعه ی کربلا باز هم این حزن و اندوه در میان شیعیان مولا علی ابن ابیطالب علیه السلام پای بر جاست و هنوز هم برای آن امام عالیقدر عزاداری و مرثیه خوانی در ماه محرم الحرام بر پا می شود.
حادثه ی عاشورا و شهادت حضرت سیدالشهدا علیه السلام چنان تاثیر گذار و حزن انگیز است که نه تنها شیعه که کلیمی ها و زرتشتی ها و امثالهم از ادیان مختلف را هم درگیر و دار خود کرده است و چشم هر صاحب احساسی را به اشک و آه زینت می دهد .
نوع و سبک و سیاق عزاداری در بین شیعیان و گروه های عزادار متنوع است و غالبا برگرفته از شیوه ها و سنن قدیم است.
یک نکته که قریب به چند سال است این حقیر بر آن دقت کرده ام و به آن فکر کرده ام ،همین موضوع عزاداری هاست.
در مکتب تشیع و اسلام ناب،همیشه عقل و عقلانیت و شعور بر شور غلبه می کند و این از فرامین موکد از سوی ائمه ی هدی علیهم السلام است .
تشیع چون مکتبی منعطف و به دور از تحجر است ،هر دو مقوله ی شعور و شور را در کنار هم و با اولویت شعور مطرح می سازد.

بیش از چندین و چند سال است که مشاهده می کنیم که متاسفانه بازده و ماحصل مجالس عزاداری در موضوع شعور  خصوصا در ایام محرم علیرغم حجم زایدالوصف حضور مردم،
به آرزویی بزرگ بدل شده است و این غایت مهم قدری کمرنگ شده است.
در متن عزاداری بودن ،یعنی به عمق مفاهیم فرو رفتن و نه صرفا دست بالا بردن و به سر و سینه زدن!شاید اگر بخواهیم واضح و مبرهن تر بگوئیم،آن گریه ای مقبول و پسندیده است که بدنبال خود تغییر و تنویر و تنبیهی ایجاد کند و نه تفریح!قاطبه ی مجالس امروز ما خاصه در این ایام سوگواری برای کسی که فرمود:إنی خرجت لاصلاح فی اُمة جدی
من برای اصلاح افکار و نگاه ها قیام کردم.»،تبدیل به یک محل برای وقت کشی و تفریح به اصطلاح عام آن،مثبت ،شده است و این دقیقا به معنای مرگ تدریجی عقاید و عقب افتادگی های آتی است .
اینکه چرا امروز جامعه ی ما ،جامعه ای که داعیه دار مکتب علوی ست ،داعیه دار اسلام محمدی (ص)است ،کما کان در فقر فرهنگی و اعتقادی فرو می رود و سیل بی دینی جاری و ساری شده است را بایستی از همین برخورد ها و نگاه ها فهمید و ریشه را علت یابی کرد.
حرکت عاشورا،یک حرکت شعور آفرین است و نه فقط شور آفرین.باید توجه مؤکد داشت که شور بدون شعور و فهم تغییر،در واقع به حاشیه کشاندن اعتقادات و تفکرات است و لا غیر.وعاظ و خطیبان ما بیش از چندین و چند سال است که عموما از زخم ها و جراحات حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام روی منبر ها صحبت می کنند و روضه خوانی می کنند و غالبا بدنبال اشک ستاندن هستند و نه بدنبال مثلا رشک زدودن!
بقول مرحوم دکتر شریعتی که «حسین(ع) بیش از آنی که تشنه آب باشد تشنه ی لبیک بود افسوس که به جای آموزه های حسین(ع) ،زخم های او را نشانمان دادند و بزرگترین درد حسین را بی آبی معرفی کردند»

عاشورا ،دانشگاه سطح یک و طراز اولیست که اگر خوب به آن بنگریم و ورانداز کنیم ،جز زیبایی و عزت و عدالت و اخلاق ،چیزی نخواهیم دیدکما اینکه در آن خطبه ی آتشین حضرت زینب(س)،بزرگ بانوی قهرمان کربلا،در حضور یزید لعنة الله علی القوم الظالمین ایراد فرمود و گفت:«و ما رأیت الا جمیلا»من جز زیبایی ندیدم.

آری کربلا درس بزرگ منشی و تغییر می دهد،درس عزت و شرف
و حیا و عدالت می دهد .
البته روشن است که عزاداری کردن و اشک ریختن بر مصائبی که به حریم آل الله رفت


اجری جزیل و عظیم دارد،لکن باید دید که در وهله ی اول از این قبیل توسلات چه می خواهیم ؟هدف چیست؟
تلاش و تهجد برای کسب فیض امری بس پسندیده است مادام که بصیرت بیفزاید و دید و نگاه را نو سازد،وگرنه که صرف گریستن معیار نیست.چه پادشاهانی که در عین ظلم و ستم،بر مصائب اهل بیت علیهم السلام گریستند و چه ظلم ها که نکردند.

محرم ،باید فضایی باشد برای فهم بهتر مولا حسین علیه السلام،فرصتی برای احیاء امر به معروف و نهی از منکر،همان دُر نایابی که حضرت سید الشهدا علیه السلام برای آن برخواست(أشهد انک قد أقمت الصلاة و آتیت الزکات و أمرت بالمعروف و نهیت عن المنکر)
.
محرم را باید مبدل به فضایی کرد که از قید و بند کج روی در این شبها خارج شود.چه بسیار جوانانی که در این ایام به بهانه هایی چون عزاداری ،به کج روی و گناه و معصیت مشغول می شوند و عزادار نما هستند و نه عزادار!
رسالت مداحان،وعاظ و دست اندرکاران این حرکت و نهضت پر قیمت،رسالت سنگینی ست که همه کسی بر آن توفیق نیافته و همه کس نیز از آن سربلند خارج نمی شود.مداحان و نوحه خوانان سعی کنند تا در این ایام که هجوم بی رحم اسلام ستیزی و شیعه ستیزی بیداد می کند،بر فهم و درک و دانش صحیح آحاد مردم خصوصا نسل جوان بیفزایند و بدنبال شور بدون شعور نباشند که طبیعتا بی ثمر و کال خواهد بود.
امید که طبل عزای حسین(ع) را ابتدا برای بیدار شدن و از خواب برخواستن خودمان بزنیم و سپس بر عزای حسینی که شهد شهادت و تنهایی را چشید،تا مردمی غافل و شبه آدم(یا أشباح الرجال و لا رجال) را بیدار کند.
در پایان سزاست تا لختی به کلام شهید مرحوم،دکتر علی شریعتی بسنده کنیم:
«از هنگامی که به جای شیعه علی (ع) بودن و از هنگامی که به‌جای شیعه حسین (ع) بودن و شیعه زینب (س) بودن، یعنی «پیرو شهیدان بودن»، «زنان و مردان ما» عزادار شهیدان شده‌اند و بس، در عزای همیشگی مانده‌ایم!»
....

وسیعلمون الذین ظلموا أی منقلبٍ ینقلبون

مهرداد بدیعی