آیا اخوان المسلمین به پایان خط رسیده است؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از صبح توس، یکی از مهمترین جریانات اسلام­گرا طی چند دهه اخیر در کشورهای خاورمیانه، اخوان المسلمین می­باشد. بدون شک تولد رژیم صهیونیستی و حضور انگلیس و آمریکا در منطقه، با هدف تفرقه و اختلاف بین مسلمانان بوده است.

با نگاهی به شرایط سیاسی حکومتهای عربی وابسته به غرب، اهمیت گروههای اسلام­گرا در این منطقه قابل درک است. اخوان المسلمین ۸۵ سال پیش توسط حسن البناء در اسماعیلیه مصر و در اوج تسلط استعمار انگلیس به منطقه تأسیس شد. هدف این گروه تعمیم اسلام در کشورهای خاورمیانه، بخصوص مصر و شعار آنها «راه حل اسلام است» می­باشد.

اخوان در بسیاری از کشورهای منطقه همچون ترکیه، لیبی، سوریه و تونس پایگاه داشته و ساختار و کادر همتراز خود را تربیت می­کرد و در بسیاری از گروههای اسلامی نفوذ جدی داشت.

پس از جریانات بیداری اسلامی و تغییر شرایط در ساختار سیاسی کشورهای منطقه، وضعیت سیاسی اخوان المسلمین دگرگون شد.

تحقق آرزوی اخوان­ المسلمین

پس از سرنگونی حسنی­مبارک که نزدیک به سه دهه حکومت مصر را در اختیار داشت، اخوان توانست طعم آزادی و رهایی از قید و بندهای دولت مبارک را بچشد. آنها با تشکیل حزب آزادی و عدالت و در یک اجماع نسبی در انتخابات آزاد، دولت و پارلمان را در دست گرفتند و فصل نوینی را در فعالیتهای سیاسی خود آغاز نمودند.

البته پیروزی شکننده محمد مرسی با حدود ۵۲ درصد آراء، مطالبات مردم را افزایش داد. طی دو سال گذشته، حکومت اخوانی­ درک درستی از مطالبات مردم مصر در صحنه عمل نداشت و کشور را به انسداد سیاسی هدایت کرد. فرصت طلایی مردان اخوانی پس از مبارزات طولانی، که می­توانست به پیاده­سازی آرمانها و پارادایم آنها منجر شود؛ به راحتی هدر رفت.

قولی را که اخوان در تقسیم کرسی­های وزارت به سایر گروههای متحد داده بود فراموش کرد و مشارکت همگانی سیاسی احزاب راست و چپ­گرای ناصری با وجود شعارهای اخوانی، در دولت تحقق پیدا نکرد. اغلب رقبای سیاسی آنها به حاشیه رانده شدند و انگیزه براندازی در آنها قوت گرفت.

در عین حال، ناکارآمدی مرسی در مهار بحرانهای داخلی و خارجی مزید بر علت بود. از طرفی، انتظار مردم از اخوان به عنوان منجی اقتصاد و مهار بحرانها و تعدیل کننده مسائل سیاسی، محقق نشد.

همچنین همراهی معارضین در بحران سوریه، عدم ارتباط مناسب با ایران، همسو شدن با گروههای سلفی و القاعده، مبارزه و شهادت حسن شحاته رهبر شیعیان مصر، رابطه کامل با رژیم صهیونیستی و ادامه روابط با آمریکا، نتواست توقعات مردم این کشور را برآورد کند و باعث شد تمام تلاشهای هشتاد ساله اخوان در کسب قدرت، در مدت کوتاهی نقش برباد رود.

همانطور که رهبر معظم انقلاب سال ۹۲ در جمع مجلس خبرگان فرمودند: «… در مصر هم اگر شعار مبارزه با اسرائیل می­بود و برای بدست آوردن دل مستکبرین از اصولشان نمی‌گذشتند، قطعاً وضع اینطور نمی­شد که دیکتاتور ۳۰ ساله آزاد شود و برای آنها که با رأی مردم سرکار آمده­اند [مرسی]، احتمال اعدام رود».

اخوان المسلمین، احیاء یا پایان خط

ارتش مصر در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۳ با پشتوانه جبهه نجات ملی و ائتلاف مخالفان، علیه دولت مرسی کودتا و دولت اخوانی مرسی را برکنار کرد. کودتایی که منجر به درگیری اخوانی­ها با گروههای مخالف و ارتش همراه بود. خطر جنگ تمام­عیار داخلی و کشتار مردم و ناامنی­ها هر روز بیشتر شد. سیاستها و خشونتهایی را که برخی گروههای تکفیری چون القاعده در کشورهایی چون؛ عراق، سوریه و لیبی انتخاب کرده بودند در مصر پیاده شد. خطر تضعیف دولت مرکزی و تجزیه طلبی افزایش یافت و جنگ فرقه­ای – مذهبی و سایر گروههای سیاسی، مصر را تا آستانه پرتگاه برد.

به هر شکل با تمام مشکلات و تحریمهایی که اخوان دچار آن شد باید اذعان کرد که این گروه سیاسی، یک جریان بی­ریشه و زودگذر نبوده؛ بلکه نزدیک به یک قرن در فضای سیاسی مذهبی کشورهای خاورمیانه تأثیرگذار بوده است. لذا ممکن است تصمیمات غلط برخی از لیدرهای این جریان باعث افول آن ­شود؛ اما بطور قطع، جریان تأثیرگذاری که در چند کشور مثل: ترکیه، تونس و سایر کشورهای شمال آفریقا فعالیت دارد براحتی قابل حذف نخواهد بود. در نتیجه، هرگونه برخورد سلبی از طرف ارتش و حاکمیت سیاسی مصر با اخوان، می­تواند همچنان شعله آتش بحران مصر را روشن نگه دارد؛ وضعیتی که بیش از همه به نفع رژیم صهیونیستی و مزدوران آنها در منطقه می­باشد.

در این فضای سیاسی مصر، سعه صدر گروهها و احزاب سیاسی این کشور در مواجهه با اخوان المسلمین می تواند به حفظ آرامش در این کشور کمک کند. آنچه ضروریست، توقف حکم اعدام رهبران اخوان و عدم برخورد خشن با این جریان سیاسی که از قبل آن دولت وحدت ملی در سایه اجماع گروههای سیاسی در این کشور شکل گیرد.

انتهای پیام/گ