به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ایل بانو، پخت نان محلی بین زنان لر نشین کشور به ویژه مردم کهگیلویه و بویراحمد رایج است نان محلی یا همان نان تیری از جمله نان هایی است که در این استان طرفداران زیادی دارد با وجود نان های صنعتی گوناگون اما کهگیلویه و بویراحمدی ها همچنان خوشمزه ترین نان را نان محلی یا همان نان تیری می دانند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ایل بانو,نان تیری با شیوه های مختلف در برخی از استان ها از جمله کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری و ترک زبانان پخت و استفاده می شود اما تفاوت هایی کوچک در میان آنها وجود دارد برخی قطر بیشتر ، حجم بزرگتر و یا اندازه بزرگتری دارند.
,نان مورد استفاده کهگیلویه و بویراحمدی ها دایره ای شکل و اندازه ای بزرگ به قطر 45 تا پنجاه سانتی متر دارد ضخامت این نان 3 میلی متر و شاید هم کمتر باشد.
,در نانوایی ها برای پخت نان ممکن است موادی به غیر از نمک به خمیر اضافه کنند و یا هم آرد مورد استفاده آنها سبوس لازم را نداشته باشد اما نان های محلی یا تیری کهگیلویه و بویراحمدی ها خمیر آن متشکل از آرد گندم، آب و نمک است آرد آن را نیز خود خانواده ها در آسایاب ها برده و آسیاب کرده اند که در این صورت گندم آرد شده سبوس لازم را دارد چرا که یکی از مواد مورد استفاده بدن انسان سبوس است و کمبود آن موجب ایجاد مشکلاتی در بدن و سیستم دفاعی آن می شود. اما متاسفانه مقدار زیادی از این سبوس در نانوایی های ما به دلایل مختلف حذف شده و در تلاش هستند نان سفید به مردم تحویل دهند و خود مردم نیز نان سفید را بیشتر ترجیح می دهند در حالی که نان سفید یعنی نان بدون سبوس و نان بدون سبوس هیچ سبوسی از نان وارد بدن نمی شود و بیمارهایی را ایجادمی کند.
,نان محلی کهگیلویه و بویراحمدی ها سبوس لازم را دارد و میزان نمک آن نیز به اندازه کافی است برای پخت این نان از تیر و سطحی صاف به گویش محلی" خنک" استفاده می کنند.تیر چوبی بلند و بدون ریزه چوب است طول آن پنجاه سانتی متر و " خنک نیز از سه تخته به هم چسبیده و دایره ای شکل ساخته شده و از دو پایه برای نگه داشتن آن استفاده می شود .
,
, برای پخت نان تیری به آب، آرد و نمک احتیاج داریم.طرز تهیه این نان خیلی راحت نیست به این صورته که اول آرد را با آردبیز (الک)، آب و نمک اضافه می کنیم.بعد در لگن که ظرف بزرگ، پهن و عمدتا از جنس روی هست ریخته می شود .طی چند مرحله آب میریزیم و چنگ میزنیم تا کل آب به خورد آردها برود و هربار خمیر را کنار می گذاریم و دوباره آب به آرد باقی مانده اضافه می کنیم تا آردهای درون لگن تمام شوند.
,مرحله بعدخمیر ناهمگن را در لگن میریزیم ودست هایمان را با روغن چرب و یا با آب خیس می کنیم و به صورت دو زانو روی زمین نشسته، دو تا شصت را در هم قفل و بعد با مشت های بسته خم می شویم و خمیر را ورز و چنگ میزنیم (ایچرونیم) و هربار یک گوشه از خمیر را بلند و به وسط لگن منتقل می کنیم تا خوب مخلوط و یک دست شود.تا زمانی به این کار ادامه می دهیم که خمیرمان نرم و تقریبا کش سان (حدود ۱۰ سانتی متر) شود و به لبه های لگن نچسبد.در مرحله بعد مقداری آرد بر روی آن می ریزیم وبا یک تکه سفره یکبار مصرف روی لگن را می پوشانیم تا حدود نیم ساعت
,
.
, در این زمان وسایل پخت و پهن کردن خمیر را آماده می کنیم و حدود ¼ خمیر را گلوله گلوله ی هم اندازه (چونه) می کنیم
,چانه ایجاد شده را روی خنک قرار می دهند و با حرکت تیر و دست ها بر روی تیر چانه نانی به قطر 40 تا 45 سانتی متر ایجاد می شود و با قرار دادن آن بر روی تابه نان آماده مصرف است.
,این مراحل ساده پخت نان مردم کهگیلویه و بویراحمد است مادران این دیار مراحل پخت نان را از مادران خود آموخته اند و نسل به نسل به دخترانشان آموزش داده اند هر چند شاید پخت این نان به ظاهر سخت باشد اما دختران عشایری کهگیلویه و بویراحمد از 12 سالگی و یا هم کمتر آن را از مادرانشان می آموزند درگذشته وقتی دختری ازدواج می کرد در میان جهیزیه اش این دو وسیله برای پختن نان یعنی تیر و خنک از وسایل اصلی بودند و بر بالای همه وسایلش قرار می گرفت.
,
, پختن نان توسط مادر خانواده نیز چیزهای جالبی به همراه دارد این مادران صبح را برای پختن نان انتخاب می کنند وقتی شوهر و بچه ها در کنار آتش و مادر می نشینند و کمک می کنند و همچنین خوردن صبحانه و یا ناهار و استفاده از نان گرم در کنار چای شیرین و کره محلی در کنار آتش و مادر که در حال پختن نان است زیباترین لحظات از یک زندگی را رقم می زند.
,اما این روزها کمتر عروسی پیدا می شود که این دو وسیله در جهیزیه اش باشد اما دختران عشایری این استان استثنا هستند و همیشه "تیر و خنک" را دارند و گرمی این نان را به فضای گرم و صمیمانه در کنار شوهر و بچه هایش اضافه می کند.
,
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , =================
,گزارش و عکس از زهرا داوودی
,=================
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه