به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از کرددانش،صلاح الدین منوچهری تحلیلگر مسائل اقتصادی و مدرس دانشگاه کردستان در مقاله ای نوشت:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, کرددانش,,
منطقه گرایی عموما با ایجاد ترتیبات تجاری منطقه ای میان کشورهای همسایه شناخته میشود. چنین ترتیباتی عمدتا از نظر شکل، اندازه و دامنه ترجیحات اعطایی میان اعضا و درجه هماهنگی سیاستی میان آنها با یکدیگر متفاوت هستند. ارزیابی چنین ترتیباتی به طور سنتی بر این نکته تمرکز میکنند که آیا آزادسازی یا تبعیض بر رفاه اقتصادی ناشی از ایجاد و انحراف تجاری کشورها تاثیر میگذارد؟ و این تاثیر چگونه است؟ بر اساس نظریه سنتی تجارت، رفاه اقتصادی تحت شرایط تجارت آزاد جهانی که باعث تقسیم کار بینالمللی مبتنی بر مزیت نسبی و استفاده از منابع میشود، به حداکثر میرسد. بر این مبنا، حتی کشورهای عقب مانده اقتصادی نیز منتفع خواهند شد. در طرف مقابل، تعرفهها، و دیگر موانع تجاری منطق برد – برد و الگوی استفاده از منابع را خدشه دار کرده و منافع حاصل از تجارت را کاهش خواهد داد. بنابراین حرکت به سمت شکل ایده آلی تجارت آزاد، ایجاد موافقتنامه های تجاری است. بعد از درک اهمیت یکپارچگی تجاری منطقهای در زمینه های سیاسی و اقتصادی، بسیاری از کشورها در جهان سعی در گردهم آمدن در قالب بلوکهای تجاری منطقه ای نمودند. ایران نیز در طول چند دهه گذشته تلاش هایی را در این زمینه انجام داده است که اولین مورد آن گرد هم آمدن سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان در تیرماه 1343 در استانبول ترکیه و اعلام وجود سازمانی تحت عنوان سازمان عمران منطقهای میباشد. اکنون این سازمان تحت عنوان سازمان همکاری منطقهای (اکو) شناخته میشود و شامل 10 کشور از کشورهای منطقه میباشد. از جمله سازمانهای منطقه ای دیگری که ایران در آن عضویت دارد، سازمان کنفرانس اسلامی است که در سال 1969 تشکیل شد و اکنون شامل 57 کشور مسلمان از 4 قاره جهان است. سازمان منطقه ای دیگری که ایران در آن عضویت دارد، دی 8 میباشد که در خرداد 1367 در کشور ترکیه تاسیس شد و شامل 8 کشور مسلمان منطقه است. لذا از آنجائیکه که استان کردستان دارای مرز مشترک با کشور عراق است میتواند کانال تجاری مناسبی برای محصولات تولیدی استان کردستان و کشورهای حوزه مدیترانه باشد و با ایجاد یک منطقهی تجاری مناسب، زمینه ورود و خروج کالا، خدمات و سرمایه را به استان فراهم سازد.
,همجواری بین کشور عراق و استان کردستان هزینه های معاملاتی و حمل و نقل را کاهش میدهد؛ زیرا هزینه های معاملاتی و حمل و نقل تابعی از مسافت است. علاوه بر روابط تجاری، فرهنگ همسایگان نیز به دلایل سابقه تاریخی، تقسیمات سیاسی – جغرافیایی، هم نژادی و همزبانی به سمت تعامل با یکدیگر پیش میرود که همخوانی بیشتر را در این زمینه به دنبال دارد. یکپارچگیهایی که بر اساس عامل نزدیکی جغرافیایی شکل میگیرند دارای مزیت فراوانی علاوه بر مزایای مطروحه در ادبیات یکپارچگیهای منطقه ای می باشند، که در ذیل به شماری از مزایای یکپارچگی های اقتصادی با همسایگان اشاره میشود:
,1- افزایش تدریجی سطح رقابت پذیری تولیدکنندگان داخلی: برای افزایش رقابت پذیری تولیدکنندگان، راهی جز وارد کردن تدریجی آنها در فضای رقابتی وجود ندارد. به این منظور، ایجاد بستر برای تجارت آزاد با کشورهای همسایه میتواند به عنوان گام اول برای نیل به هدف افزایش رقابتپذیری تولیدکنندگان داخلی قلمداد شود.
,2- بهتر شدن وضعیت معیشتی در مناطق مرزی کشورهای طرف تجارت: بیشتر مناطق کمتر توسعه یافته ایران در نوارهای مرزی این کشور واقع شدهاند، این مناطق علیرغم دارا بودن پتانسیلهای فراوانی در زمینه های کشاورزی، معدن، توریسم نیروی کار فراوان و دانشگاهی، در قیاس با مناطق دیگر ایران از درجه توسعه یافتگی کمتری برخوردارند. با توسعه مبادلات بازرگانی بین ایران و کشورهای همسایه، مرزنشینان جزو اولین گروههایی خواهند بود که از این اتفاق سود میبرند و با توجه به تاثیر شگرفی که تجارت بر رشد اقتصادی دارد به نظرمیرسد که مسئله پیرامون بودن روزی بزرگترین عامل در عدم توسعه این مناطق بود، اکنون در صورت برخورد درست با آن میتواند موثرترین عامل در رشد این مناطق باشد زیرا موقعیت جغرافیایی این مناطق (در صورت استفاده بهینه از آن) فرصت از حاشیه در آمدن و در متن جریان تجاری بودن را به این مناطق میبخشد. در جریان تجارت قرار گرفتن این مناطق و توسعه تجارت میتواند، عاملی باشد تا دیگر پتانسیلهای این مناطق نیز فعال شود و تجارت به موتور رشد و توسعه این مناطق تبدیل شود.
,3- تحکیم اتحاد اقتصادی و سیاسی بین استان کردستان و همسایگان: به طور کلی، منافع مشترک اقتصادی، پایه و اساس ثبات و امنیت در مناطق مختلف جهان است. مسلما گسترش روابط اقتصادی بین استان کردستان و همسایگان، اثر مستقیمی در بهبود روابط و پایداری روابط سیاسی بین همسایگان و به تبع آن، کاهش نفوذ و قدرت مانور سیاسی قدرتهای فرامنطقهای خواهد داشت. تجارت آزاد بین استان کردستان و همسایگان، میتواند به ایجاد رونق پایدار در همکاری تجاری و اقتصادی استان کردستان با این همسایگان منجر شده و در نتیجه اقتصاد همسایگان درون بلوک را به هم گره بزند و به ایجاد اتحاد استراتژیک بین استان کردستان و همسایگان بیانجامد.
,4- کمک در جهت کاهش فشارهای ناشی از تحریم ها: آنچه بیشتر از همه در کاهش ضربات ناشی از تحریمه ا میتواند موثر باشد بدون شک بالا بردن ظرفیتهای تولیدی استان میباشد. در این زمینه میتوان با بهره گیری از مزایای ناشی از تجارت منطقهای و نیاز همسایگان منطقه به تخصص نیروی کار ماهر و سرمایه استانی، در قالب بلوکهای منطقه ای زمینه صدور محصولات و سرمایه استان کردستان را به همسایگان منطقه، به خصوص عراق که دارای ظرفیت زیادی جهت صدرو کالا و خدمات استانی هستند، فراهم آورد، تا با گسترش ظرفیتهای تولیدی و صادراتی استان، وابستگی استان به درآمدهای کشوری ناشی از نفت کاهش داد و در نتیجه آن لطمات ناشی از تحریمهای بینالمللی را به حداقل رسانید.
,این مزایا علاوه بر مزایای عمومی ناشی از بحث تجارت است اما به وجود آمدن شرایطی که در قالب آن زمینه فعال شدن این پتانسیلها فراهم شود، ضروری به نظر میرسد. از طرفی نیز نباید از یاد برد که تجارت با کشورهای همسایه در تمام زمینه ها نمیتواند توجیه پذیر باشد و شاید در مجموعه ای از کالاهای مشخصی تجارت با کشورهای همسایه موجه باشد، اما در قالب کالاهای دیگر مثل کالاهایی که به فناوری بالا یا سرمایه زیاد دارد، تجارت در قالب بلوکهای تجاری بین استان کردستان و همسایگان توجیه پذیر نباشد و زمینه انحراف تجاری را که در قالب آن " واردات با هزینه بیشتر کشورهای عضو جانشین واردات از سایر کشورها میشود و در حقیقت رفاه اعضا در ضمن آن کاهش مییابد را فراهم میآورد. در حقیقت پرداختن به مسئله پتانسیل سنجی تجاری بین استان کردستان با استفاده از کدهای آیسیک به طرفهای تجارت این اجازه را میدهد که به تجارت با همدیگر در زمینه هایی که پتانسیل مناسبتری دارند، بپردازند. زیرا در غیر اینصورت در کالاهایی که طرفین پتانسیل تجاری مناسبی ندارند زمینه انحراف تجاری و کاهش رفاه فراهم میشود و از جذابیتهای یکپارچگی میکاهد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه