چاووشیِ بدرقه زوار، رسمی دیرین در رودان که نیاز به احیاء دارد

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از رودان نیوز؛چاووشی،آواز مخصوص بدرقه یا پیشباز زائران اماکن متبرکه است رسم چاوشی‌خوانی برای زائرین کربلا یا مشهد از دوره صفویان و قاجاریان مرسوم شده ودر استان‌هایی مثل استان خوزستان، هرمزگان، بوشهر و همچنین استان‌های شمالی ایران مثل استان مازندران نیز معمول است و تاکنون هم خوشبختانه در برخی از نقاط بر این رسم دیرین پایبند هستند.

از قرن‌ها پیش بین شیعیان چنین سنتی رایج بوده که برای تشرف یا رفتن به اماکن مقدس ،زوار چند شب قبل از حرکت ،چاووشخوان را دعوت کرده و به او می‌گفتند؛«چون ما قصد تشرف و رفتن به فلان زیارت را داریم، شما بر روی بام خانه ما رفته و با خوانندگی و چاووشی‌کردن رفتن ما را به مردم اطلاع دهید.

چاووش‌خوان چند شب پیاپی بر بام خانه زوار می‌رفت و اشعاری را درباره فضیلت رفتن به مکه مکرمه، مدینه منوره، کربلای معلی و مشهد مقدس امام رضا (ع) و زیارتی که زوار و صاحبخانه قصد رفتن به آنجا را داشتند، با صدای بلند می‌خواند و با خوانندگی و چاووشی مردم شهر و محل را آگاه می‌کرد که از این خانه و محل یک یا چند نفر قصد سفر به مکه مکرمه، کربلای معلی و مشهد مقدس حضرت امام رضا (ع) را دارند.

همچنین روز حرکت زوار، چاووش‌خوان به بام خانه زوار می‌رفت و با خواندن اشعار چاووشی و مناسب به مردم شهر و محل اعلام می‌کرد که زوار عازم حرکت‌ ‌هستند. با شنیدن صدای چاووش دوستان و آشنایان و همسایگان خاص ارحام و بستگان زوار جلو‌ی درب خانه او اجتماع و زوار را تا بیرون از آبادی یا شهر بدرقه و همراهی می‌کردند.

هنگام بازگشت زوار هم چاووشخوان را دعوت کرده و با جمعی از دوستان، آشنایان خاص ارحام و بستگانِ زوار به استقبال او در ورودی شهر می‌رفتند و به انتظار رسیدن کاروان زوار می‌ایستادند. وقتی کاروان زوار از راه می‌رسید، ضمن استقبال از آن‌ها با چاووشی‌ کردن و ذکر شعارهای مذهبی و دسته‌جمعی همراهان زوار را به خانه و منزل می‌رساندند .

همه این کار‌ها، سنت و اعمال مشروع ، مقدس ، مطلوب و مرضی شرع مقدس و خدای تبارک و تعالی بوده که متأسفانه اکنون به علت بی‌توجهی مردم به آثار و فواید آن در حال فراموشی و  یا ضعیف‌شدن است به گونه ای که در حال حاضر مردم و زوار مکرر به عتبات عالیات می روند اما شاید در برخی از موارد همسایه ی او هم خبر نداشته باشد.

شهرستان رودان هم مانند سایر شهرستان های استان هرمزگان این رسم را از نیاکان خود به ارث برده و البته در برخی از روستاها و محلات مختلف شهرستان هنوز هم این آیین وجود داشته اما در برخی از روستاها متاسفانه یا این رسم دیرین از بین رفته و یا نسبت به گذشته بسیار کم رنگ تر شده است.

صدای خوش و نفس گرم، نعمتی است که خداوند متعال تنها به بعضی از انسان‌ها بخشیده ، حنجره انسان‌ها و صدایی که از آن تولید می‌شود، خود از ابزار و وسایل موسیقی طبیعیست که خدا به انسان‌ها مرحمت کرده، در این بین صدای انسان بر سایر صداهایی که از دیگر آلات موسیقی تولید می‌شود برتری خاص دارد. این برتری از آنجا نشأت می گیردکه صوت انسان آمیخته با کلام است و او می‌تواند صدای خود را با کلمات، موافق کرده و تأثیرات مختلفی در شنونده ایجاد کند.

در این گزارش به چند بیت از اشعاری که چاووشان در چاووشخوانی خود می خوانند اشاره خواهم کرد در صورتی که برای زوار زیارت امام رضا(ع) یا کربلای معلی و یا مکه مکرمه چاووشخوان اشعار مختلفی می خواند.

چاووش خوان برای زوار کاروان مشهد مقدس می خواند:

در توس جلالت رضا می‌بینم

بی‌پرده، حریم کبریا می‌بینم

در کفش‌ک‍َنِ حریم پور موسی

موسای کلیم، با عصا می‌بینم

ز تربت‏ شهدا بوی سیب می‏آید

ز طوس، بوی رضای غریب می‏آید

و همچنین برای زوار کربلای معلی اشعار از این نوع می خواند:

هر که دارد هوس کرب و بلا، بسم الله

هر که دارد هوس حب خدا، بسم الله

بر مشامم می‏رسد هر لحظه بوی کربلا

ترسم آخر جان دهم در آرزوی کربلا .

حال با توجه به این اوصاف باید همه مردم و مسئولین نهادهای فرهنگی و همچنین شخصیت های فرهنگی به کمک هم با فرهنگ سازی علاوه براحیای رسم دیرینه ای به نام چاووشی نسبت به برگزاری همایش های لازم با این عنوان برای آشنایی هر چه بیشتر مردم این منطقه با این آیین مقدس اقدامات لازم را انجام دهند.

انتهای پیام /د