به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح رابر؛ در اولین روز ماه ذى القعده سال ۱۷۳ه.ق، بیت عصمت و طهارت امام هفتم حضرت موسى ابن جعفر(ع)، با تولد ستارهاى دیگر در مدینه روشن شد و عطر بهشتى حضور «فاطمه»اى دیگر در خاندان وحى خانه پدر را پر کرد و شادکامى آمدن زینبى صبور و با استقامت، قلب نورانى و رئوف برادرى چون حضرت رضا(ع) را مملو از شادى و سرور نمود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح رابر,آن حضرت به همراه امام رضا(ع) هر دو در دامان مادرى بزرگوار به نام حضرت نجمه خاتون(س) که از مهاجران مغرب بود، رشد و پرورش یافتند. بانویى لایق و پاک و باایمان که چون حضرت رضا(ع) را به دنیا آورد، به لقب «طاهره » آراسته شد و در زمانى که امام کاظم(ع) پیوسته در زندان هارون الرشید به سر مى بردند و سرانجام در همان زندان، هنگامى که حضرت معصومه(س) در سن ده سالگى بود، به شهادت رسیدند، عهده دار تربیت و تعلیم دختر بزرگوار خویش گردید. بعدازاین زمان نیز آن بانوى بزرگوار از چشمه جوشان عصمت و طهارت و علم امامت برادر بزرگوار خویش بهره فراوان برد و تعالى یافت و به کمال طهارت روح و جان رسید و ادامه دهنده راه ولایت و امامت شد.
,القاب حضرت معصومه(س)
, القاب حضرت معصومه(س, ),تربیت در دامن مادر و برادرى چنین بزرگوار و باکرامت و رشد و نمو در بیت عصمت و طهارت، موجب شد تا آن بانوى بزرگوار به کمالات معنوى و طهارت روحى و خصایص فردى و اخلاقى بلندمرتبه اى نائل شوند و به القاب جلیلى و والایى همچون «معصومه، طاهره، حمیده، بِرّه، رشیده، تقیه، نقیه، رضیه، مرضیه، سیده، اُخت الرضا، محدّثه، عابده، مِقدامه، کریمه اهلبیت(ع)» که هریک نشان از وجود خصیصه اى اخلاقى، علمى و معرفتى است، ملقب گردند.۱
, ۱,این القاب پاک، یادآور شخصیت والا و ممتاز حضرت زهرا (س) است که حضرت معصومه(س) هم شرافت و نجابت را از آن بانو به ارث برده است. چنانکه در برخى از زیارت نامه هاى منقوله از ایشان با القابى همچون «صدیقه» و «سیده نساء العالمین» نیز یادشده است.
,معروفترین و مشهورترین القاب آن حضرت، باوجوداینکه نام مبارک ایشان «فاطمه» است و در کتاب هاى روایى و تاریخى نیز، از آن حضرت با عنوان «فاطمه، بنت موسى بن جعفر(ع)» یادشده است،۲ لقب مبارک «معصومه» است و صدها سال است که آن حضرت با این لقب مشهور هستند،۳ چنانکه این لقب نزد ما ایرانیان تبدیل به اسم براى ایشان شده است.
, ۲, ۳,شهرت به این لقب علاوه بر طهارت روحى و کمالات خاص آن حضرت به دلیل آن است که معصوم و امامى همچون حضرت رضا(ع) که از علم الهى برخوردار بودند ایشان را به این لقب خطاب نموده اند. چنانکه ایشان در روایتى فرموده اند: «هر کس معصومه را در قم زیارت کند مانند کسى است که مرا زیارت کرده است.» ۴
, ۴,همچنین از آن حضرت در زبان عالمان و فقیهان شیعه معاصر با لقب «کریمه اهلبیت» نامبرده مى شود؛ لقبى که از میان بانوان اهلبیت(ع)، تنها مخصوص ایشان است. گفته شده است این نامگذارى مستند به خوابى است که سید محمود مرعشى نجفى، پدر آیه الله مرعشى نجفى دیده و در آن یکى از ائمه بزرگوار(ع)، حضرت معصومه را «کریمه اهلبیت» خطاب نموده اند و آیت الله مرعشى را به زیارت قبر ایشان سفارش فرموده اند.۵
, ۵,این القاب که همگى بیانگر وجود خاص و ممتاز حضرت فاطمه معصومه(س) است، ایشان را به عنوان بهترین الگو براى دختران و بانوان جامعه اسلامى ما معرفى مى نماید تا از فضائل معنوى و شخصیت والا مرتبه ایشان الگو گرفته و در مسیر تعالى و سعادت بخش اسلام و ارزشهاى اسلامى گام برداشته و از مخاطرات و تهدیدهاى این زمانه که عفت و طهارت و پاکدامنى آنان را هدف قرار داده، مصون بمانند.
,, ,
فضائل و مقامات علمى و معنوى حضرت معصومه(س)
, فضائل و مقامات علمى و معنوى حضرت معصومه(س, ),طبق آنچه در منابع و متون دینى، در مورد فضائل و مقامات حضرت فاطمه معصومه(س) نقل شده است مى توان به این نتیجه رسید که در میان فرزندان بسیار حضرت موسى بن جعفر(ع)، پس از امام رضا(ع) کسى هم رتبه آن بانوى بزرگوار نیست. ۶همچنین شیخ عباس قمى حضرت معصومه را برترین دختران موسى بن جعفر(ع) دانسته است.
, ۶,حضرت فاطمه معصومه(س) ازلحاظ نسب و تبارشان نبوى، فاطمى و علوى است. ازلحاظ نسب اجداد بزرگوار ایشان از طرف مادر از نسل امام حسن مجتبى(ع) و از طرف پدر از نسل امام حسین(ع) هستند. ازاین رو در زیارتنامه آن حضرت که زیارت نامه اى مستند و مأثور و بنا به نقلى از امام رضا(ع) وارد شده است، خطاب به ایشان گفته شود: «السلام علیکِ یا بنتَ الحسنِ و الحسین.» ۷
, ۷,علاوه بر شرافت نسبى، رشد و نمو در کانون وحى و علم و طهارتِ اهلبیت(ع)، آن بانوى بزرگوار را به مقامات بلند علمى و معنوى رساند چنانکه این مقامات و فضائل از زبان ائمه معصومین(ع) در وصف ایشان بیان شده است. چنانکه نقل شده است که روزى عده اى از شیعیان وارد مدینه شدند و پرسش هایى داشتند که مى خواستند از محضر امام کاظم(ع) بپرسند و ایشان در سفر بود. ازاینرو فاطمه معصومه(س) پاسخ آن پرسشها را نوشت و به آنان داد. آنان از مدینه خارج شده و در بیرون شهر امام(ع) را دیدند. هنگامى که امام(ع) پرسش هاى آنان و پاسخ هاى معصومه(س) را مشاهده کرد، سه بار فرمود: «فِداها اَبوها.»۸
, ۸,همچنین از فاطمه معصومه(س)، احادیثى در موضوعاتى همچون حبّ آل محمد(ص)،۹ مقام امیرالمؤمنین(ع) و شیعیان وى نقل شده است. ۱۰
, ۹, ۱۰,حضرت معصومه(س) علاوه بر برخوردارى از مرتبه اى از مراتب عصمت که سبب شد تا آن حضرت به این نام از سوى امام معصوم(ع)، حضرت رضا(ع) ملقب شوند، از مقام منحصربه فرد «شفاعت» نیز برخوردار هستند. چنانکه مى توان گفت که بعد از حضرت فاطمه زهرا(س) از جهت گستردگى شفاعت، هیچکس و حداقل هیچ بانویى به شفیعه محشر، حضرت معصومه دخت موسى بن جعفر(س) نمى رسد؛ چراکه حضرت جعفر صادق(ع) در رابطه با این مرتبه از کمال وجودى ایشان مىفرماید: «تُدْخَلُ بِشَفَاعَتِهَا شِیعَتِى الْجَنَّهَ بِأَجْمَعِهِم؛ با شفاعت او همه شیعیان من وارد بهشت شوند.» ۱۱ همچنین در زیارتنامه حضرت معصومه به جایگاه او نزد خدا اشاره شده و از او درخواست شفاعت شده است. ۱۲
, ۱۱, ۱۲,به دلیل برخوردارى از این مراتب علمى و معنوى است که زیارت آن بانوى گرامى در شهر مقدس قم، داراى فضیلت و ثواب بسیار دانسته شده و در مورد آن از زبان ائمه معصومین(ع) ثواب و فضیلتهاى بسیارى بیان شده است، چنانکه حضرت رضا(ع) زیارت ایشان را همانند زیارت خود بیان نموده اند. همچنین طبق روایاتى که از امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام جواد(ع) نقل شده، بهشت، پاداش کسى است که او را بامعرفت و شناخت (عارفاً بحقها) زیارت کند. ۱۳ همچنین امام جواد(ع) در فضیلت زیارت ایشان فرموده است: «هرکس قبر عمّه ام حضرت معصومه(س) را در قم زیارت کند، اهل بهشت خواهد بود.»۱۴
, ۱۳, ۱۴,مرکزیت یافتن علمى شهر مقدس قم در جهان تشیع به وجود بابرکت حضرت معصومه(س)
,شهر مقدس قم طبق روایاتى که از ائمه معصومین(ع) نقل شده است، یکى از سرزمین هاى برگزیده الهى است که بابى از بهشت در آنجا قرار دارد و در پذیرش ولایت امیر مؤمنان(ع) بعد از مکّه و کوفه در رتبه چهارم قرار دارد و در شأن و منزلت این شهر مقدس روایات بسیارى وارد شده است. یقیناً وجود بابرکت فاطمه معصومه(س) در ارزش برکات نازله بر قم سهم تعیین کننده اى داشته و دارد؛ چنانکه امام صادق(ع) فرمود: «انّ للّه حرماً و هو مکّهُ، و لرسولهِ حرماً و هو المدینهُ و لامیر المُؤمنین حرماً و هو الکوفه و لنا حرماً و هو قم، و ستُدفنُ فیها امرأهٌ من ولْدى تُسمّى فاطمه، من زارها وجبتْ لهُ الجنّهُ» ۱۵ همچنین در جایى دیگر فرمود: «قُم بلدنا و بلدُ شیعتنا مطهّرهٌ مقدسّهٌ» ۱۶
, ۱۵, ۱۶,بنابراین وجود این فضائل براى شهر مقدس که باوجود بابرکت حضرت معصومه(س) ارزش و فزونى یافته است، باعث شده که در طول تاریخ، شیعیان و علماى بزرگوار شیعه از تمام نقاط عالم همچون پروانه به گرد وجود بابرکت ایشان جمع شوند و این شهر مرکز علم و دانش شود و در این مقام یعنى مرکزیت علمى جهان تشیع، در زمان حال و عصر حاضر به اوج خود برسد تا آن اندازه که تاکنون صدها مرجع و عالم دینى در این شهر تربیت یافته و هزاران کتاب درباره اسلام و معارف اسلامى به جامعه بشرى تحویل داده شده است. این هم امرى است که پیشاپیش توسط امامان معصوم(ع) اعلام گردیده است. چنانکه امام صادق(ع) فرمودند: «کوفه به زودى از مؤمنان خالى مى شود، و علم از آن جمع مى شود، همانطورى که مار در لانه اش جمع مى شود، سپس علم و دانش در شهرى که به آن قم گفته مى شود، ظاهر مى گردد، و آنجا مرکز علم و فضیلت می شود، تا جایى که هیچکس حتى خانم هاى پشت پرده در دین (آگاه شوند) مستضعف باقى نمى مانند و این نزدیک ظهور قائم ما خواهد بود.» و در جاى دیگر فرموده اند: «خدا به کوفه بر سایر شهرها احتجاج کرده و به مؤمنان آنجا در مقابل مردم سایر شهرها احتجاج مى کند، و به واسطه شهر قم به سایر شهرها (هم) احتجاج مىکند، خداوند قم و مردم آنرا رها نکرده تا مستضعف (فکرى و فرهنگى) نشوند، بلکه آنان را موفق و تأیید کرده است.» همچنین در روایتى دیگر عفان بصرى مى گوید: امام صادق(ع) به من فرمود: «مى دانى چرا قم (قم) نامیده شد؟» گفتم خدا و پیامبرش و شما آگاه تر هستید؛ حضرت فرمود: «به این علّت قم نامیده شده چون اهل آن با قائم آل محمد(ص) همراه مى شوند با او قیام مى کنند و او را یارى مى کنند و (بر این یارى) استوار خواهند بود.»
,اهمیت این شهر مقدس براى زمینه سازى و تحقق پیشبینى بیان شده در این روایت یعنى قیام حضرت مهدى(عج) هرآینه در زمان حاضر و با ظهور انقلاب اسلامى و مرکزیت یافتن علمى و اسلامى این شهر، روشنتر و امیدبخشتر شود؛ چراکه از ابتداى شروع قیام حضرت امام خمینى(ع) ایشان و مراجع عظام و حوزه هاى علمیه و مردم قم، نقش و تأثیر بسیار زیادى در پیروزى انقلاب اسلامى داشته اند و مى توان قم را مبدأ این قیام عظیم و تعالى بخش آن و نیز تعالیم متعالى اسلام ناب محمدى(ص) دانست. آنگونه که در حال حاضر نیز این شهر با مرکزیت یافتن علمى جهان تشیع و وجود طلاب علوم دینى از اقصى نقاط جهان و مراکز علمى و تحقیقاتى، به تولید و صدور علم و دانش اهلبیت(ع) و ارزشها و تعالیم سعادتبخش مکتب تشیع زیر سایه پرچم انقلاب اسلامى مى پردازد.
,امید است که این بشارت مسرت بخش هرچه زودتر و در این دوران که این تلاش عظیم به ثمر رسیده است محقق گردد و همه منتظران حقیقى به دیدار منتظر واقعى نائل شوند.
,۱-(کاتوزیان، انوار المشعشعین، ج۱، ص۲۱۱)
,۲- (شیخ صدوق، عیون أخبارالرضا (ع)، ج۲، ص۲۶۷)
,۳-(بحارالانوار، ج ۱۰۶، ص ۱۶۸)
,۴-(زادالمعاد، ص۵۴۷؛ وسائلالشیعه، ج ۱۴، ص۵۷۶، ح ۹۴)
,۵- (مهدىپور، کریمه اهلبیت(س)، ص۴۳)
,۶-(شوشترى، تواریخ النبى و الآل، ص۶۵)
,۷-(زادالمعاد، ص۵۴۷-۵۴۸)
,۸-(مهدى پور، کریمه اهلبیت، ص۶۴- ۶۳ به نقل از کشف اللئالى)
,۹- (بحرالعلوم، العوالم، ج۲۱، ص۳۵۴)
,۱۰-(مجلسى، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۶۵، ص۷۶)
,۱۱-(بحار الأنوار، ج۵۷، ص ۲۲۹)
,۱۲-(بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۹، ص۲۶۷)
,۱۳-(بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۹، ص۲۶۶)
,۱۴- (بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۹، ص۲۶۵)
,۱۵- (مستدرک الوسائل، ج۱۰،ص۳۶۸)
,۱۶-(بحارالانوار، ج۵۷، ص۲۲۸)
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه