رأی‌های اتوبوسی تا مشارکت های قبیله‌ای/آیا کرسی‌های قدرت با زیرساخت «تعصبات قومی» راهگشا هستند؟

به گزارش خبرنگار سیاسی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ ساختار مردم سالاری در جوامع توسعه یافته و در حال توسعه از ملزوماتی برخوردار است که تاکید بر این ملزومات لازمه تحقق دموکراسی در جوامع بشری است.

ملزوماتی که اگرچه به دلیل وجود اختلاف سلایق و علایق بخش های مختلف اجتماع نمی تواند رضایتمندی همگانی را به طور همزمان برآورده کند اما تا حد قابل توجهی می تواند نیازهای زندگی اجتماعی از جمله برخورداری از امنیت روانی و جانی، آسایش، رفاه ، معیشت، فراغت و فعالیت های روزمره را فراهم کند.

گستردگی جوامع بشری این روزها این ملزومات را از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار کرده است به طوری که وجود کارشناسان، نمایندگان جریان های مختلف و طیف های گوناگون در زمینه های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی حصول به این رفاه در زندگی جمعی را میسرتر کرده است.

در جوامع چند صد هزار سال قبل تر به دلیل محدودیت گستردگی افراد، انتقال مطالبات شاید به طور زبان به زبان امکان پذیر بود این در حالی است که امروزه در جوامع توسعه یافته باید برای انتقال مطالبات و خواسته های فردی یا جمعی از سازوکار دموکراتیک و مردم سالارانه بهره گرفت.

وفاداری به ایل و اقوام یا اختلافات بومی راهی برای دامن زدن به هیجانات انتخاباتی

انتخابات خود به تنهایی یک ستون صاحب قدرت در ساختار مردم سالار است به طوری که مشارکت مردم در برگزیدن یک یا چند نماینده برای بیان خواسته ها و پیگیری مطالبات جوامع بشری می تواند راهی موثر در دستیابی به خواسته های گوناگون باشد.

در حقیقت انتخابات و تکیه بر رأی گیری عمومی به عنوان اولین گام در مسیر دموکراسی و راهی برای دستیابی به جامعه توسعه یافته بشری، از جمله اساختار مشارکت سیاسی مردم برای اثرگذاری در سرنوشت خود و جامعه است که به وسیله آن اعضای حکومت و کارگزارن یک نظام را گزینش کرده و در حقیقت اراده ملت را به نمایندگان خود انتقال دهند.

اگرچه انتخاب برای هر فرد از جامعه بشری به منزله مشارکت در سرنوشت آن فرد و جامعه است و براساس قانون مدنی هر کشور بلوغ سیاسی لازمه ورود به عرصه انتخاب به شمار می رود اما آنچه بدون شک در هر عرصه انتخاباتی با مقادیر از شدت و ضعف رخ می دهد نبود درایت در انتخاب است. به طوری که در هر انتخابات و در هر مکانی براساس شرایط آن محیط اجتماعی، لزوما افراد براساس درایت و اشراف کامل اطلاعاتی انتخاب نکرده و عوامل متعددی در این انتخاب تاثیرگذار است و هر اندازه به سمت جوامع کوچکتر پیش روی شود این عوامل اثرگذاری بیشتری خواهد داشت.

تعصب های قومیتی، وفاداری به ایل و اقوام، اختلافات بومی و اعتقادات خاص ایدئولوژیک از جمله عوامل موثر در انتخابات ها به شمار می رود که توانسته تا میزان قابل توجهی بر تصمیم گیری های انتخاباتی افراد تاثیرگذار باشد.

در جوامع کوچک افراد چنانچه از درایت و آگاهی و شناخت برای مشارکت در انتخابات بهره نگیرند، به ناچار برای ورود به عرصه انتخابات وفاداری به قوم، ایل و قیبله را دستاویزی قرار داده تا از این گذر نمایندگی بخش اعظمی از جامعه را به یک یا چند فرد دارای صلاحیت یا فاقد صلاحیت واگذار کنند.

در چنین مواردی بسیار مشاهده شده که نامزدهای انتخاباتی برای دامن زدن به هیجانات انتخاباتی اختلافات یک قوم یا قبیله با قوم قوم قبیله دیگری را دستاویزی برای شکست رقیب و رسیدن خود به قدرت قرار دادند.

 مشارکت های اتوبوسی عرصه انتخابات منطقه ای

این البته تنها شامل جوامع کوچک نیست و عمدتا در انتخابات های کمتر ملی و بیشتر منطقه ای رخ داده و می تواند در جوامع بزرگتر نیز متولد شود.

نامزدهای انتخاباتی با گردهم آوردن وابستگان قومی و قبیله ای مشارکت های اتوبوسی را رقم می زنند و انتخابات مجلس از جمله عرصه هایی است که نقش اقوام در آن بسیار اثرگذار است.

در انتخابات مجلس از آنجایی که هر حوزه انتخابیه از استان تا شهرستان و روستاها می تواند از کاندیدای بومی خود حمایت کنند وابستگی های قومی و قبیله ای نقش چشم گیری پیدا می کند همین امر زمینه ساز آن است تا پدیده هایی مانند رای دادن های اتوبوسی، خرید و فروش رای و اجاره دادن شناسنامه اتفاق بیفتد.

پدیدده رای دادن های اتبوسی البته بیشتر در انتخابات های شورای شهر رخ می دهد به این صورت که یک کاندیدا برای ورود به شورای شهر افراد واجد شرایط از قوم و قبیل خود را سوار بر اتوبوس از یک شهر به شهر دیگر منتقل می کند تا شانس ورود خود به یک مجموعه تصمیم ساز را بیشتر کند. در این گونه موارد البته مشاهده شده که هزینه صبحانه، ناهار و میان وعده نیز به عهه ستاد انتخاباتی کاندیدای مورد نظر بوده است.

در انتخابات مجلس اما بیش از همه خرید و فروش رای و اجاره شناسنامه نمود پیدا می کند و این اتفاق زمینه ساز وامداری کاندیدای مورد نظر است چرا که به ازای شناسنامه یا ملزوم به پرداخت هزینه نقدی استفاده یک روزه از شناسنامه است یا باید پیش از ورود به مجلس وعده استخدام در مجموعه های مختلف دولتی و وام های کم بهره بانکی بدهد.

به هرحال وجود پدیده مزموم رای های اتوبوسی که پشتوانه آن تعصبات قومی و قبیله ای است امری بدیهی در انتخابات های مختلف به خصوص انتخابات غیر ملی تر به شمار می رود اما اینکه تا چه اندازه این گونه مشارکت ها راهگشای مشکلات کلان است پرسشی بی پاسخ است که شاید کسی پاسخی برای آن نداشته باشد.

انتهای پیام/ک