افول اسف‌بار وضعیت قالی در قطب اقتصادی جهان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری «راه آرمان»؛ از دیرباز نام کرمان را که می‌شنیدیم، با فرش و قالی این دیار گره خورده بود. تار و پودی که با نقش‌های خاص عجین شده است و شهرت قالی پهناورترین استان کشور دوچندان کرده است. این صنایع دستی عظیم و ناب کرمانی این روزها حال خوبی ندارد.

محمدعلی گلاب‌زاده در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «راه آرمان»؛ گفت: فرش کرمان یکی از جان‌مایه‌های ارزشی این دیار به شمار می‌رود. قالی این دیار در گذشته یکی از افتخارات بزرگ جامعه کرمانی و مردم کرمان بوده است.

کرمان قطب اقتصادی فرش جهان بود

این تاریخ‌شناس کرمانی ادامه داد: نام کرمان برگرفته از بافت‌‌های قالی است. کار و مان یکی از معانی کار یعنی بافت است و به پارچه بافت در کرمان و یزد، کاربافت گفته می‌شود و کرمانی‌ها به عنکبوتی که به دیوار تار می‌تند، کاربافور می‌گویند.

وی تصریح کرد: اهمیت قالی کرمان تا آن‌جایی بوده که نام کرمان برگرفته از همین دست آفرید و دست‌آفریدهای بافتنی دیگر آن مانند پارچه، شال و غیره بوده است؛ بنابراین جایگاه فرش در تاریخ کرمان روشن است.

گلاب‌زاده تأکید کرد : ما روزی قطب اقتصادی فرش جهان بودیم. افرادی از یونان، ترکیه، سوریه برای خرید فرش و قالی کرمانی می‌آمدند و این افراد پایگاه عمده فرش را در کرمان هدایت می‌کردند که این مسئله نشان از اهمین این صنایع دستی داشت.
 

سقوط اسف‌بار موقعیت فرش در کرمان
این تاریخ‌شناس کرمانی بیان کرد: نام فرض و قالی کرمان به اندازه کافی روشن و مشخص بوده است و هر جا که در تاریخ نام کرمان را می‌بینید با فرش همراه است که این مهم جایگاه و موقعیت فرش کرمان را نشان می‌دهد.
 

وی با اشاره به شرایط و وضعیت فعلی فرش کرمان تصریح کرد: در دهه‌های اخیر شاهد سقوط بسیار بسیار اسف‌بار موقعیت فرش در کرمان شدیم. در ابتدا شیوه‌ای به نام بدون گره آمد که این شیوه لطمه قابل توجهی به فرش وارد کرد و بعد از آن به بازار آمدن فرش‌های ماشینی و حصر اقتصادی که برای ما به وجود آوردند و بی‎محبتی کشورهای دیگر همه دست به دست هم داد تا ما امروز شاهد آخرین رمق‌های فرش کرمان باشیم.

گلاب‌زاده عنوان کرد: به باور من از فرش کرمان دیگر چیزی باقی نمانده است که بخواهیم در مورد آن صحبت کنیم. این مقوله مهم صنایع دستی در افول و محاق کامل فرو رفته است و مگر دستی از غیب برون آید و کاری کند.

لزوم تدبیر برای احیا فرش اصیل کرمان

این تاریخ‌شناس کرمانی با تأکید بر اینکه باور ندارم که بتوانیم فرش کرمان، این مرحوم را تجدید حیات کنیم، خاطرنشان کرد: امیدواریم کسانی که دل در گرو مسائل اقتصادی و فرهنگی دارند، دست به دست هم دهند و راه منطقی و اصولی که با ساختار کنونی جامعه ما هم‌خوانی داشته باشد، شرایط فرش کرمان را به حالت قبل برگردانند.

محسن اشرف در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری «راه آرمان»؛ در خصوص وضعیت فعلی فرش کرمان گفت: بخشی از مشکلات مربوط به دولت است که خودتحریمی در این زمینه انجام داده است و بخش دیگری از مسائل مربوط به کشورهای غربی است که واردات فرش را تحریم کردند.

رئیس اتحادیه فرش دستباف، مس و صنایع دستی کرمان ادامه داد: فرش ایران بعد از نفت دومین کالایی بود که ترامپ در سال ۹۷ آن را تحریم کرد و بعد از آن زمانی که کرونا پیش آمد، هزینه‌های حمل و نقل به شدت افزایش پیدا کرد.

نبود بافنده فرش؛ معضلی که باید مورد توجه قرار گیرد
وی افزود: سفرهای هوایی و تعداد مسافران در زمان کرونا کم شده بود. به عنوان مثال هزینه حمل قالی با هواپیما از ایران به قطر هر کیلویی ۹۰ سنت یعنی ۱۰ دلار یعنی ۱۱ برابر گران شد و پس از دوران کرونا، قیمت بار به قیمت سابق خود بازنگشت و هم اکنون حمل هر قالی کیلویی پنج دلار شده است و حمل دریایی هم مشکلات خود را دارد و بار باید یک‌ ماه الی ۴۰ روز در نوبت باشد.

اشرف عنوان کرد: یکی از مشکلات مهم عرصه فرش و قالی کرمان، نبود بافنده است و امروزه هیچ کسی رغبتی برای ورود به عرصه بافت فرش ندارد. در حالی که جوانان باید به این حوزه ورود کنند.

رئیس اتحادیه فرش دستباف، مس و صنایع دستی کرمان با تأکید بر اینکه زمان قاجار اوح تولید و صادرات فرش ایران بوده که کرمان در آن دوران رتبه یک را در این عرصه داشته است، تصریح کرد: بافنده‌ها در آن دوران از ساعت هشت صبح تا غروب، روزی ۱۰ ساعت فرش می‌بافتند. اما جوانان امروز حوصله انجام این کار را ندارند.
 

تعطیلی کارخانه‌های تولید نخ و ریس در کرمان

وی افزایش شدید قیمت مواد اولیه فرش را مشکل دیگر عرصه فرش کرمان برشمرد و اظهار کرد: هم‌اکنون در استان‌های خراسان شمالی و خراسان رضوی نخ ابریشم تولید می‌شود اما این میزان جوابگو نیست و واردات در این عرصه را داریم و با توجه به اینکه نخ ابریشم وارد می‌شود، به عنوان کالای لوکس در نظر گرفته می‌شود و تعرفه‌ای به آن تعلق می‌گیرد.

اشرف ضمن اشاره به مطلب فوق ابراز کرد: تولیدکننده‌های استان اکثراً در شهرستان راور و تک‌بافت خانگی هستند از مواد اولیه ارزان‌قیمت استفاده می‌کنند. در بافت فرش از نخ پلی‌استر به جای نخ پشمی استفاده نمی‌شود و رنگ‌های شیمیایی به جای نخ گیاهی استفاده می‌شود و با این شرایط قیمت فرش ۳۰ الی ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

رئیس اتحادیه فرش دستباف، مس و صنایع دستی کرمان اظهار کرد: تولیدکنندگانی که نخ، ریس و پشم در کرمان تولید می‌کردند، تعطیل شدند. نخ‌هایی که وارد می‌شود از اصفهان، بیرجند و دیگر نقاط است که این عوامل سبب می‌شود قیمت مواد اولیه بالا برود.

وی خاطرنشان کرد: قیمت فرش ۶ متری دستباف با مواد اولیه اصیل و خوب ۷۰ میلیون می‌شود و قیمت فرش با مواد پلی‌استر و رنگ شیمیایی، ۲۵ میلیون می‌شود.