به گزارش خبرنگار سیاسی شبکه اطلاعرسانی راه دانا؛ دور پنجم مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده در رم، بیهیچ توافقی به پایان رسید. نشستی که در ظاهر برای کاهش تنش و بازگشت به مسیر دیپلماسی برگزار شد، اما در عمل به صحنهای از تکرار سیاستهای تحمیلی واشنگتن، تعمیق شکاف راهبردی و نمایش وابستگی تصمیمات آمریکا به لابی صهیونیستها بدل شد.
از دیپلماسی لفظی تا رفتار متناقض واشنگتن
مقامات آمریکایی بارها در بیانیههای رسمی، از تمایل خود به احیای دیپلماسی سخن گفتهاند؛ اما مرور رویدادهای همزمان با مذاکرات، تصویری کاملاً متناقض از آنچه ادعا میشود نشان میدهد.
درست پیش از آغاز گفتوگوها، فهرستی تازه از تحریمها علیه نهادهای ایرانی منتشر شد؛ تحریمهایی که نهتنها غیرسازنده بلکه آشکارا تخریبکننده اعتماد متقابل است.
افزون بر این، اظهارات تند و گاه تهدیدآمیز برخی مقامات آمریکایی در جریان مذاکرات، فضای گفتوگو را مسموم و بیاعتمادی را تشدید کرده است؛ این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده گفتوگو زمانی معنا مییابد که با احترام متقابل، رعایت تعهدات گذشته و نیت واقعی برای تفاهم همراه باشد.
اصرار بر غنیسازی صفر؛ بازی خطرناک با خطوط قرمز ایران
یکی از محورهای اصلی اختلاف، خواسته تکراری واشنگتن برای توقف کامل غنیسازی در ایران است؛ این در حالی است که ایران نهتنها بر اساس حقوق بینالملل از چنین حقی برخوردار است، بلکه تاکنون تمامی فعالیتهای هستهای خود را تحت نظارت دقیق آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام داده است.
در این باره عباس مقتدایی، نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتگو با خبرنگار سیاسی راه دانا تأکید کرد: ایران در هیچ شرایطی حاضر به معامله بر سر عزت و پیشرفت علمی خود نیست. غنیسازی اورانیوم نهتنها ابزاری راهبردی، بلکه مصداقی روشن از استقلال فناوری در جمهوری اسلامی است. اگر طرف مقابل واقعاً به دنبال توافق باشد، باید این واقعیتها را بپذیرد.
وی افزود: در حالی که طرف ایرانی بارها حسن نیت خود را نشان داده، این طرف آمریکایی است که با رفتارهای دوگانه و رویکرد تهدیدآمیز، مسیر مذاکره را منحرف میکند.
در همین راستا؛ ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در گفتوگو با خبرنگار سیاسی راه دانا با انتقاد از این روند تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به استقلال هستهای هزینههای سنگینی پرداخته است، به هیچ وجه قابل قبول نیست که کشورهای زورگو و برخی سیاستمداران متوهم بخواهند برای ملت ایران تعیین تکلیف کنند که در زمینه فناوری صلح آمیز هستهای چه داشته باشیم و چه نداشته باشیم. این نوع نگاه، تحمیلگرایانه و از جنس زورگویی است و طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران هرگز زیر بار چنین فشاری نخواهد رفت.
وی افزود: بسیاری از کشورهای غربی خودشان بهطور کامل چرخه غنیسازی را در اختیار دارند و حتی برنامههای پیشرفتهتری در این زمینه دارند؛ با این حال، همین کشورها تلاش میکنند ایران را از حق طبیعی خود محروم کنند که این یک تناقض آشکار و مصداق روشن سیاست دوگانه است.
وی ادامه داد: فناوری هستهای برای ایران، صرفاً یک دستاورد علمی نیست؛ این فناوری در عین حال امنیتساز و بازدارنده نیز بوده است. دشمنان ما دقیقاً به همین دلیل بهدنبال تضعیف آن هستند، زیرا میدانند که توانمندیهای هستهای ایران، مانع بزرگی برای هرگونه ماجراجویی و تجاوز است. آنها میخواهند این ابزار بازدارنده را از ما بگیرند تا بتوانند راحتتر ایران را تحت فشار قرار دهند یا تهدید کنند، اما ما هرگز چنین اجازهای نخواهیم داد.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی با اشاره به اینکه آینده مذاکرات بستگی کامل به رفتار طرف آمریکایی دارد؛ گفت: اگر آنها بخواهند همان مواضع رسانهای و روانی فعلی را ادامه دهند و بر مواضع غیرمنطقی خود اصرار بورزند، اساساً مذاکرهای شکل نخواهد گرفت. جمهوری اسلامی ایران حاضر نیست درباره اصول و حقوق قطعی ملت، هیچگونه مذاکرهای انجام دهد.
رضایی تأکید کرد: مذاکره برای جمهوری اسلامی ایران، ابزاری در خدمت منافع ملی است، نه محل معامله بر سر حقوق ملت. اگر طرف مقابل بخواهد با زبان تهدید و فشار سخن بگوید، پاسخ ایران قاطع، روشن و غیرقابل عقبنشینی خواهد بود.
رم؛ تکرار دور باطل
از نگاه ناظران داخلی، آنچه در رم رقم خورد، تکراری از سناریویی بود که بارها تجربه شده است: طرف ایرانی با رویکردی شفاف و آمادگی برای گفتوگو وارد مذاکره میشود، اما طرف مقابل با مواضعی افراطی، غیرواقعگرایانه و متأثر از فشارهای لابی صهیونیستی، مسیر تفاهم را مسدود میسازد.
مذاکرهنمایی برای مدیریت افکار عمومی؟
تحلیلگران سیاسی معتقدند ایالات متحده در شرایط فعلی بیش از آنکه به دنبال توافق واقعی باشد، به دنبال نوعی مذاکرهنمایی است؛ یعنی فرآیندی ظاهری برای اقناع افکار عمومی داخلی، مدیریت فشار متحدان اروپایی و کنترل فضای رسانهای؛ اما این روند، با واقعیتهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایران همخوان نیست.
بازگشت به ریل توافق، با توقف بازیهای سیاسی ممکن است
دور پنجم مذاکرات در رم، نه گامی به پیش، بلکه نشانهای از ضرورت بازنگری جدی در روش تعامل با غرب بود. جمهوری اسلامی ایران بارها ثابت کرده که اهل گفتوگو، منطق و تعامل سازنده است؛ اما این تعامل زمانی معنا دارد که طرف مقابل نیز بر مدار احترام متقابل، صداقت و پایبندی به تعهدات حرکت کند.
در غیر این صورت، مذاکره به ابزاری برای فشار و فریب تبدیل خواهد شد؛ ابزاری که نهتنها هیچ مشکلی را حل نمیکند، بلکه بر دامنه بیاعتمادیها خواهد افزود.
مذاکره برای مذاکره کافی است. این بار نوبت آمریکاست که ثابت کند خواهان توافق واقعی است، نه ادامهی یک بازی نخنما شده دیپلماتیک.
ارسال دیدگاه