به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ حکمت اصلی بنای سادهی کعبه را امیر مؤمنان علیهالسلام بر خلاف تصور ظاهری ما بیان میکنند؛ به این صورت که اگر بنای کعبه مجلل بود، نیازی برای تلاش ابلیس جهت سیطره بر قلوب نبود و وسوسههای مردم منتفی میشد.
فضای معنوی و تاریخی کعبه، با وجود سادگی ظاهری، نقش مهمی در شکلگیری هویت و باورهای میلیونها انسان در سراسر جهان ایفا میکند.
این مکان، با روایات و سنتهای متعدد پیرامون آن، موضوعی برای تأمل و بحث در ابعاد مختلف فرهنگی، تاریخی و دینی است. حضور در این مکان، تجربهای منحصر به فرد و عمیق را برای زائران رقم میزند که درک و تفسیر آن به عوامل متعددی مانند باورها، فرهنگ و شرایط فردی بستگی دارد.
ساختار ساده و بیپیرایهاش، در کنار روایات و باورهای متعدد پیرامون آن، پرسشهایی را دربارهی معنای واقعی و تأثیرگذاری این مکان مقدس بر ذهن و روح انسان ایجاد میکند.
به عنوان نمونه، امیرالمؤمنین علیهالسلام در توصیفی که از اسرار بنای کعبه داشتند، فرمود:
«لَوْ کَانَتِ الْأَسَاسُ الْمَحْمُولُ عَلَیْهَا وَ الْأَحْجَارُ الْمَرْفُوعُ بِهَا بَیْنَ زُمُرُّدَةٍ خَضْرَاءَ وَ یَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ وَ نُورٍ وَ ضِیَاءٍ لَخَفَّفَ ذَلِکَ مُصَارَعَةَ الشَّکِّ فِی الصُّدُورِ وَ لَوَضَعَ مُجَاهَدَةَ إِبْلِیسَ عَنِ الْقُلُوبِ وَ لَنَفَی مُعْتَلَجَ الرَّیْبِ مِنَ النَّاس». (خطبه ۱۹۲)
«و اگر سنگهای کعبه از زمرد سبز و یاقوت سرخ و دارای نور و روشنایی بودند، سبب میشد شک و تردید در سینهها کمتر رخنه میکرد و نیازی برای تلاش ابلیس جهت سیطره بر قلوب نبود و وسوسههای پنهانی از مردم منتفی میشد.»
این جمله امیر مؤمنان علیهالسلام در وهلهی اول گویای آنست که ارادهی الهی بر این بوده تا نماد کعبه و مناسک حج در سادهترین شکل خود تجلی یابند. این سادگی، نوعی زیبایی و حکمت دارد. کعبه، بنایی مکعبی و ساده است که با پارچهای سیاه پوشیده شده است. مناسک حج نیز با وجود اهمیت و معنویت فراوان، از حرکات و اعمالی ساده تشکیل شدهاند. این سادگی، فرصتی برای همهی انسانها فراهم میکند تا بدون توجه به رنگ، نژاد، زبان و موقعیت اجتماعی خود، در این مناسک شرکت کنند و با خداوند متعال ارتباط برقرار کنند.
اما حکمت اصلی بنای سادهی کعبه را امیر مؤمنان علیهالسلام بر خلاف تصور ظاهری ما بیان میکنند؛ به این صورت که اگر بنای کعبه مجلل بود، نیازی برای تلاش ابلیس جهت سیطره بر قلوب نبود و وسوسههای مردم منتفی میشد. آیت الله مکارم شیرازی در شرح این فراز از جمله امیرالمؤمنین علیهالسلام مینویسد:
«برنامهای همچون حج برای این تنظیم شده که انسان در پرتو آن با هوای نفس و وسوسههای شیطانی مبارزه کند و هرگاه این مراسم، منظره جالبی داشته باشد، این مبارزه کمرنگ خواهد شد; اما هنگامی که با زحمت و مشقّت و در محیطی خشک و ساده برگزار شود، وسوسههای شیاطین و هوای نفس، فعّال میشود و اینجاست که بازار مبارزه، داغ و بندگان با ایمان، نیرومند و قوی میشوند و آثار تربیتی حج در آنها آشکار میشود.»
با این توصیف، دنیا عرصهی رشد و ارتقای معنوی است. خداوند باب عداوت ابلیس را به روی بشریت باز میکند تا سره را از ناسره معین کند و مناسک حج، نمونهای از این آزمون و تلاش برای رسیدن به کمال است. اگر امیرالمؤمنین علیهالسلام ارتباط سادگی حج را به باز شدن نفوذ شیطان و وسوسه او ارتباط میدهند، این موضوع به ما یادآوری میکند که هر عبادت و مناسک دینی، علاوه بر بار معنوی خود، حامل چالشها و آزمونهایی است که هر فرد باید با آنها روبهرو شود و گریزی از آزمونهای الهی جز رتبهی قبولی در آنها نیست.
ارسال دیدگاه