ناصر نبیپور، رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغ تخمگذار، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاعرسانی دانا، دولت را مقصر اصلی آشفتگی بازار تخممرغ دانست و تأکید کرد که رها کردن نظارت بر زنجیره توزیع نهادههای یارانهای، همراه با جوجهریزی بیش از حد و صادرات غیراقتصادی، سفره مردم را زیر فشار برده است.
وی با اشاره به نوسانات قیمت تخممرغ در ۱۰ ماه گذشته گفت: قیمت رسمی تخممرغ در سال جاری حداقل چهار تا پنج بار با نوسانهای گستردهای همراه بوده است؛ جهشهایی که نه بر پایه منطق اقتصاد تولید، بلکه تحت تأثیر اختلالات مصنوعی در زنجیره نهادهها رقم خورده است.
نبیپور افزود: نهاده اکنون با قیمت پایه ۳۴ هزار تومان به درب مرغداری می رسد. قیمت واقعی و پایدار تخممرغ با محاسبه هزینههای فعلی، بیش از ۱۱۳ هزار تومان است. این اختلاف با قیمت ۷۹ هزار تومانی مصوب ، ماهانه میلیاردها تومان به تولیدکنندگان آسیب می زند و واحد تولیدی را از درآمد تا سرمایه، فرسوده میکند.
وی به نقش تعیینکننده خوراک در ساختار هزینههای صنعت اشاره کرد و توضیح داد: حدود ۷۵ درصد از کل هزینه تولید تخممرغ، مربوط به خوراک است. حالا تصور کنید ذرت و کنجاله سویا، ستونهای اصلی دان مرغ، دیگر نه بر پایه استانداردهای فنی، بلکه بر اساس سلیقه بازار سیاه ترکیب میشوند.
نبیپور با هشدار به اینکه این وضعیت منجر به ظهور «گلولههای عجیب و غریب در کیسههای صفراوی مرغها» شده که نشانهای از سوءتغذیه مزمن است، افزود: وقتی مرغها از غذایی با کیفیت پایین تغذیه میشوند، نه تنها تولید کاهش مییابد، بلکه آسیبپذیری آنها به بیماریهای ویروسی و باکتریایی افزایش مییابد. تلفات گله در برخی مناطق به بیش از ۱۵ درصد رسیده، رقمی فاجعهبار برای یک صنعت حساس.
نبیپور با نگاهی انتقادی به عملکرد دولت در مدیریت نهادهها، گفت: آمار رسمی نشان میدهد حجم نهادههای وارداتی در سال جاری حتی از نیاز کل کشور بیشتر بوده، اما نکته حیاتی اینجاست: دولت فقط در مرحله 'واردات' فعالیت کرده، اما در توزیع کاملاً غایب بوده است.
وی افزود: ذرت با قیمت مصوب ۱۵ هزار تومان، در بازار آزاد ۱۷ تا ۱۸ هزار تومان فروخته میشود، و این اختلاف ۲ تا ۳ هزار تومانی، نه ناشی از کمبود، بلکه ناشی از فعالیت گروههای واسطهای است که نهادههای یارانهای را به بازار غیررسمی منتقل میکنند.
رئیس اتحادیه با اشاره به برنامهریزی نادرست در جوجهریزی، گفت: دولت در ابتدای سال اعلام کرد که ظرفیت ملی برای ۵۸ میلیون جوجه تخمگذار است، اما امروز روبروی ۸۰ میلیون جوجه ایستادهایم، یعنی ۲۴ میلیون جوجه 'اضافی' که باید از همان نهادههای محدود، همان فضای فیزیکی و همان نیروی انسانی تغذیه شوند.
وی ادامه داد: این ۲۴ میلیون جوجه، نه تنها فشار بیشتری بر سبد غذایی ملی وارد میکنند، بلکه باعث سرریز عرضه، سقوط قیمتهای موقت و سپس تعطیلی تدریجی واحدها میشوند. این چرخه، یک چاقو دو لبه است: اول خون تولیدکننده میریزد، سپس خون مصرفکننده.
وی در بخش دیگری از مصاحبه به مسئله صادرات غیرمنظم اشاره کرد و گفت: صدور تخممرغ به کشورهایی مانند عراق و افغانستان، امروزه نه یک فرصت اقتصادی، بلکه یک بحران ساختاری است.
وی توضیح داد که صادرکنندگان با دسترسی به نرخ ارز ۲۸ هزار تومانی، محصول را با سود قابل توجه به خارج میفرستند، در حالی که تولیدکنندگان داخلی با هزینههایی مبتنی بر نرخ ارز ۵۰ هزار تومانی مواجهاند.
نبیپور افزود: این یعنی ۱۹۷ درصد افزایش قیمت در عمل، رقمی که هیچ صنعتی در جهان نمیتواند با آن مقاومت کند، چه برسد به صنعتی که بدون حمایت مالی و فنی، در مقابل تورم نابودکننده ایستاده است.
نبیپور راهحلهای خود را در سه محور اساسی خلاصه کرد: ۱. اعمال نظارت مستمر و بدون ملاحظه بر تمام مراحل توزیع نهاده — از گمرک تا آخرین مرغداری روستایی. ۲. کاهش فوری جوجهریزی به ۵۸ میلیون قطعه و جلوگیری از ورود هر جوجه اضافی به چرخه. ۳. تعلیق موقت صادرات تخممرغ و نهادههای تولیدی تا زمانی که تعادل داخلی برقرار شود.
وی تأکید کرد: هدف ما ممانعت از صادرات نیست، بلکه جلوگیری از صادرات ناهماهنگ است — صادراتی که نه ارزش افزوده ایجاد میکند، نه پایدار است و نه ملی.
نبیپور اظهار داشت: اگر این روند ادامه یابد، ظرف ۶ تا ۱۲ ماه آینده، ممکن است شاهد بسته شدن ۴۰ تا ۶۰ درصد واحدهای فعال تخممرغ باشیم، و این یعنی هزاران نفر بیکار، میلیونها قطعه مرغ از چرخه خارج و سفرهای که دیگر پروتئین ارزان ندارد.
وی گفت: تخممرغ هنوز هم ارزانترین منبع پروتئین حیوانی برای گروههای آسیبپذیر جامعه محسوب میشود، اما اگر دولت همچنان به فراموشکردن این صنعت ادامه دهد، نهتنها امنیت غذایی کشور، بلکه ثبات اجتماعی و سلامت نسل آینده در خطر است.
نبیپور در پایان گفت: اتحادیه تاکنون دهها نامه، گزارش فنی و هشدار عملیاتی به وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حمایت و ستاد مقابله با قاچاق کالا ارسال کرده است. اما پاسخها بیشتر اعلامیههای کلی بودهاند، نه برنامههای اجرایی. حالا دیگر وقت توضیح تمام شده، وقت اقدام است.
ارسال دیدگاه