هر جنگی با ایران محدود نمی‌ماند؛ خاورمیانه را به آتش می‌کشد

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ پیمان صالحی کارشناس اقتصاد بین الملل در یادداشتی که در نشریه The Cradle هم منتشر شد، نوشت: رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانی روز یکم فوریه ۲۰۲۶ (۱۲ بهمن ۱۴۰۴) تأکید کردند که هرگونه درگیری نظامی با ایران به مرزهای این کشور محدود نخواهد ماند و کل منطقه را درگیر آتش خواهد کرد. این سخنان، که بیش از یک شعار سیاسی، تحلیل استراتژیک مبتنی بر جغرافیا، جریان انرژی و وابستگی اقتصادی جهان است، پیام روشنی به واشنگتن و دولت‌های منطقه‌ای داشت که ثبات سیاسی و اقتصادی‌شان به امنیت تنگه هرمز و صادرات نفت وابسته است. کارشناسان معتقدند این هشدار، نه تهدید توخالی، بلکه یادآوری واقعیتی ساختاری در اقتصاد جهانی است.

سخنان رهبر انقلاب؛ تحلیل استراتژیک، نه شعار رهبر انقلاب در بخشی از سخنان خود فرمودند: «هر جنگی محدود به ایران نخواهد ماند و کل منطقه را به آتش می‌کشد.»

این جمله، به گفته تحلیلگران، بر پایه چند واقعیت کلیدی بیان شده است:

• موقعیت جغرافیایی ایران در کنار تنگه هرمز، که روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از آن عبور می‌کند (معادل یک‌پنجم مصرف جهانی نفت).
• وابستگی شدید کشورهای آسیایی (چین، هند، ژاپن و کره جنوبی) به نفت خلیج فارس؛ به طوری که ۸۴ درصد نفت خام و ۸۳ درصد گاز طبیعی مایع (LNG) عبوری از تنگه هرمز به مقصد آسیا می‌رود.
• تأثیرگذاری هرگونه اختلال در این آبراه بر قیمت جهانی انرژی، بیمه کشتیرانی، مسیرهای جایگزین و زنجیره تأمین جهانی.

پیام به واشنگتن و دولت‌های منطقه به گفته کارشناسان، این سخنان دو مخاطب اصلی داشت:

1. ایالات متحده: تهران نشان داد که هر اقدام نظامی مستقیم، با پاسخ فوری به پایگاه‌های آمریکا در منطقه همراه خواهد بود.
2. کشورهای حاشیه خلیج فارس: ثبات سیاسی و اقتصادی این کشورها به امنیت صادرات نفت وابسته است و هرگونه تنش، مستقیماً منافع آن‌ها را به خطر می‌اندازد.

اظهارات مقامات ایرانی؛ پاسخ فراگیر به هر حمله

• عباس عراقچی، وزیر امور خارجه: «در صورت حمله آمریکا به ایران، تهران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در سراسر منطقه پاسخ خواهد داد.»
• محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران: «ایران برای همه سناریوها از جمله جنگ تمام‌عیار آماده است.»
• علی شمخانی، مشاور عالی رهبر انقلاب: «هر اقدام نظامی آمریکا، به عنوان اعلان جنگ تلقی خواهد شد و با پاسخ جامع و فوری مواجه می‌شود.»

تنگه هرمز؛ شاهراه انرژی جهان طبق آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، تنگه هرمز مهم‌ترین شریان نفتی جهان است. عمده صادرات نفت کشورهای اوپک (عربستان، ایران، عراق، کویت و امارات) از این مسیر به آسیا می‌رود. هرگونه اختلال در این آبراه، نه تنها قیمت نفت را افزایش می‌دهد، بلکه هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و زنجیره تأمین جهانی را بالا می‌برد.

وابستگی آسیا به نفت خلیج فارس

• ژاپن و کره جنوبی تقریباً تمام نیاز نفتی خود را از مسیر دریایی تأمین می‌کنند.
• چین و هند نیز به شدت به نفت و گاز خلیج فارس وابسته‌اند.
• هرگونه اختلال در این مسیر، تولید صنعتی آسیا را مختل کرده و به سرعت به اقتصاد اروپا و آمریکا سرایت می‌کند.

آمریکا دیگر مصون نیست با وجود کاهش واردات مستقیم نفت خلیج فارس به آمریکا (کمتر از ۱۰ درصد)، بازار نفت جهانی است و هر شوک در تنگه هرمز، قیمت جهانی را افزایش می‌دهد. این افزایش به نوبه خود هزینه تولید، حمل‌ونقل و تورم را در آمریکا بالا می‌برد.

تحلیل استراتژیک تهران از دیدگاه ایران، اهرم واقعی نه در جنگ تمام‌عیار، بلکه در ایجاد عدم اطمینان و اختلال محدود در تنگه هرمز است. حتی تهدید پایدار، می‌تواند هزینه‌های بیمه کشتیرانی، مسیرهای جایگزین و نوسانات بازار آتی را افزایش دهد.

نتیجه‌گیری سخنان رهبر انقلاب، یادآوری واقعیتی است که بسیاری در واشنگتن سعی در انکار آن دارند: تنگه هرمز نه یک نقطه جغرافیایی ساده، بلکه فشارسنج اقتصاد جهانی است. هرگونه درگیری در خلیج فارس، به سرعت از مرزهای منطقه عبور کرده و به اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد.