به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ با تبیین ریشههای اخلاقی حسادت، آن را نوعی اعتراض پنهان به تقدیر الهی دانست.
حسود با نارضایتی از تقسیم نعمتها در حقیقت حکمت و علم الهی را زیر سؤال میبرد و خود را در برابر اراده خدا قرار میدهد.
۱. ریشه حسادت: مخالفت با قَدَر الهی
«الحَسودُ غَضبانُ عَلَی القَدَر» — حسود با قَدَر و تقدیر الهی قهر است. او از تقسیم خداوند ناراضی است و اعتراض خود را متوجهِ خداوند میکند. در واقع:
اشکال در توحید: حسود بهجای این که تسلیم حکمت الهی باشد، خدا را در تقسیمِ نعمتها نابابلد میداند.
اشکال در علم الهی: او خدا را نسبت به مصالح ناآگاه میپندارد و خود را آگاهتر و بلدتر از خدا میداند.
۲. زبان اعتراض حسود به خدا
حسود با زبان حال (یا گاه زبان قال) به خدا میگوید:
«به چه حقی به هابیل، یوسف، علی بن ابیطالب (ع) یا پیامبر خاتم (ص) نعمتهایی دادی؟ به همسایهام، همکارم، برادرم، خواهرم چرا دادی و به من ندادی؟ بلد نبودی؟ بیا خدایی را به تو یاد بدهم!»
این بیادبی وجودی در برابر مقام ربوبی، نهایتِ بیچارگی انسان حسود را نشان میدهد. او چنان در وهم خود غرق شده که میخواهد به خدا خدایی یاد بدهد!
۳. تهدید حسود به خدا
در ادامه این “دعوای وهمی”، حسود به خدا مهلت میدهد:
«به تو فرصت میدهم که تقدیرت را جمع کنی. اگر تا یک هفته نعمت را از فلان پسرعمو گرفتی و به من دادی، چه بهتر. و الاّ خودم با فکر، فهم، اراده، قدرت و اقدام خودم جمعش میکنم.»
او در واقع میگوید: «تقدیر تو را من جمع میکنم.» و این کار را با چه ابزاری انجام میدهد؟ با استفاده از مردم و بندگان خدا:
«از بندگانت استفاده میکنم؛ تو مَخَشّشان فرو میروم، مَخَشّشان را به کار میگیرم. با واسطه بعضی از این مردها و بعضی از این زنها، آن فامیل و همسایه و همکار را جمع میکنم.»
۴. حسود؛ منجنیق جنگ با خدا
رسول خدا (ص) فرمودند:
«کادَ الحَسَدُ أن یَغلِبَ القَدَرَ»
(حسود نزدیک است که بر تقدیر الهی چیره شود.)
یعنی حسود آنقدر جمع کرده و قدرت پیدا کرده که نزدیک است راه را بر خدا ببندد. او مصداق بارز «الَّذینَ یَصُدّونَ عَن سَبیلِ اللّه» میشود؛ راهزن راه خدا.
۵. نتیجه: خطرناکترین راهزنان
اگر بخواهیم تصویر کنیم که کیا راهزن راه خدا هستند، باید گفت:
هیچکس به اندازه حسود راهزن راه خدا نیست. دیگران اگر راهزن باشند، در طول حسادتِ حسود و تابع او محسوب میشوند.
ارسال دیدگاه