به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ سیدغلامرضا یعقوبی کارشناس اقتصادی در یادداشتی اختصاصی، با بیان اینکه راهبرد ایران، مقابله مستقیم با تسلیحات پیشرفته نبود؛ خنثی‌سازی آن‌ها بود، نوشت: سامانه‌های پاتریوت، تاد و فلاخن داوود در برابر موج حملات ایران با محدودیت ساختاری مواجه شدند. در یک حمله، ایران ۲۰ موشک بالستیک شلیک کرد و آمریکا برای رهگیری، حدود ۷۰ موشک پاتریوت و ۱۲ موشک تاد مصرف کرد. هزینه این یک دور دفاع، بیش از ۵۰۰ میلیون دلار بود؛ یعنی هر موشک ایرانی بیش از ۲۵ میلیون دلار برای آمریکا هزینه داشت. دفتر بودجه کنگره تأیید کرد یک‌سوم تا دوسوم موجودی موشک‌های رهگیر آمریکا مصرف شده و بازسازی آن حداقل ۵ سال زمان می‌برد.
تنگه هرمز: اهرم اقتصاد جهانی
تنگه هرمز در باریک‌ترین نقطه ۳۳ کیلومتر عرض دارد و ۲۰ درصد نفت خام جهان از آن عبور می‌کند. ایران به‌جای بستن کامل آبراه، آن را به «منبع دائمی نااطمینانی» تبدیل کرد. فرماندهی نیروی دریایی سپاه اعلام کرد: «تنگه هرمز هرگز به وضعیت قبل باز نخواهد گشت.» این نااطمینانی به شوک قیمتی تبدیل شد. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، قیمت بنزین در آمریکا از ۳.۰۷۱ دلار در فوریه به ۴.۶۱۰ دلار در مه رسید؛ رشدی بیش از ۵۰ درصد. به گزارش رویترز، قیمت نفت برنت از ۷۸ دلار در هر بشکه به بیش از ۱۲۰ دلار جهش کرد. بانک جهانی هشدار داد زنجیره تأمین جهانی با اختلالی بی‌سابقه مواجه شده و هزینه حمل‌ونقل دریایی در مسیرهای جایگزین تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته است.
صورت‌حساب کلان: از ۳۸ تا ۴۵.۱ میلیارد دلار
دولت ترامپ تلاش کرد هزینه‌ها را کم‌تر نشان دهد. رئیس دفتر بودجه کاخ سفید ادعا کرد جنگ «تنها ۳۰۰ میلیون دلار» هزینه داشته، اما برآوردهای رسمی چیز دیگری می‌گویند. بر اساس گزارش ۱۵ سپتامبر دفتر بودجه کنگره (CBO) ، هزینه جنگ تا اول اوت حدود ۳۸ میلیارد دلار بوده و ماهانه ۲ تا ۳ میلیارد دلار دیگر اضافه می‌شود. در همین حال، پنتاگون در گزارش ۱۸ سپتامبر به کنگره اعلام کرد هزینه جنگ تا ۳ سپتامبر بالغ بر ۴۳.۶ میلیارد دلار بوده که با افزودن ۱.۵ میلیارد دلار هزینه سوخت اضافی، مجموع به ۴۵.۱ میلیارد دلار رسیده است. از این ۴۳.۶ میلیارد، ۱۱.۲ میلیارد هزینه عملیاتی، ۲۸.۱ میلیارد جایگزینی مهمات مصرف‌شده و ۴.۳ میلیارد تجهیزات ازدست‌رفته بوده است. هیچ‌یک از این ارقام هزینه بازسازی پایگاه‌های آسیب‌دیده در هشت کشور و هزینه‌های انسانی را شامل نمی‌شود. یک مقام پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در گفت‌وگو با رسانه‌ها هزینه کل این جنگ ۴۰ روزه را «حدود ۱ تریلیون دلار» برآورد کرد و آن را «معادل هزینه ۲۲ سال جنگ ویتنام» توصیف نمود.
شکست ائتلاف‌سازی و وتوی چین و روسیه
آمریکا در عرصه دیپلماتیک شکست خورد. چین و روسیه با وتوی خود در شورای امنیت، تلاش آمریکا برای تمدید مأموریت کارگروه کارشناسی کمیته تحریم ایران را مسدود کردند. نماینده چین اعلام کرد شورای امنیت «نباید بستری برای پیشبرد اهداف یک‌جانبه باشد.» کره جنوبی و برخی متحدان سنتی از مشارکت نظامی خودداری کردند. آلمان و فرانسه تنها حمایت لجستیکی محدود ارائه دادند. کشورهای حاشیه خلیج فارس با دوگانگی منافع روبه‌رو شدند: نیاز به حمایت امنیتی واشنگتن در برابر ترس از انتقام ایران و فروپاشی اقتصادی خود.
خروج از شورای حقوق بشر؛ انزوای حقوقی
در جنگ، حمله هوایی آمریکا به مراسم عروسی در جزیره کوهستک در استان هرمزگان حدود ۷۰ کشته و زخمی برجای گذاشت. کمیته حقیقت‌یاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد حملات آمریکا به مدرسه‌ای در میناب و مجموعه ورزشی در لامرد «ممکن است مصداق جنایت جنگی باشد.» در واکنش، آمریکا در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ از شورای حقوق بشر سازمان ملل خارج شد. این اقدام انزوای حقوقی واشنگتن را عمیق‌تر کرد.
مردم در میادین؛ پیکر قدرت ملی
آنچه این وارونگی را کامل کرد، نه فقط محاسبات اقتصادی، بلکه حضور مردم در میادین بود. جانفدایان وطن با ایستادگی خود، پیکر اصلی قدرت ملی را ساختند و به دشمن ثابت کردند اراده یک ملت از هر محاسبه ماشینی قوی‌تر است. تاب‌آوری جامعه در محاصره، با تکیه بر اقتصاد مقاومتی و تولید داخلی، هزینه‌های جنگ را به سمت دشمن منتقل کرد. ایران با صبر راهبردی، برتری فناورانه دشمن صهیونیستی و آمریکایی را خنثی کرد و هژمونی آمریکا را در عرصه اقتصادی و سیاسی به چالش کشید.
نتیجه: وارونگی هژمونی
آمریکا با هزینه‌های سرسام‌آور، تخلیه ذخایر موشکی، انزوای سیاسی و خروج از نهادهای حقوق بشری، در دام هزینه‌های نامتقارن گرفتار شد. جنگ آینده نبردی برای تسخیر ذخایر، زنجیره تأمین و اراده تحمل هزینه است؛ و در این معادله، ملتی که در میدان حاضر است، پیروز میدان خواهد بود. به باور تحلیلگران، این جنگ نشان داد در معادلات قدرت قرن ۲۱، اراده ملت‌ها بر محاسبات ماشینی پیروز می‌شود.
ارسال دیدگاه