از بلال سیاه پوستی که حارث بن هشام “کلاغ سیاه” خواندش تا توهین به روستازاده ها

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانابه نقل از ”اقطاع“، همه ما حداقل یک بار ایه ۱۳ سوره مبارکه حجرات را شنیده ایم :

إِنَّا جَعَلْناکُمْ خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثى‏ وَ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُم،

ای مردم! بی تردید ما همه افراد نوع شما را از یک مرد وزن (آدم وحوا) آفریدیم و شما را قبیله ای بزرگ و کوچک قرار دادیم تا همدیگر بشناسید مسلماً گرامی ترین شما نزدخدا پرهیزکارترین شماست همانا خداوند بسیار دانا وآگاه است.

هدف از ذکر این آیه این بود که، اخیرا یکی از مسئولین بلند پایه کشور در گفته هایی تحقیر آمیز قشر فقیر و روستایی را خطاب قرار داند و آنها را شایسته انقلابی بودند ندانستند و گویا به عقیده این مسئول، برای انقلابی بودن یا به عبارتی برای خدمت کردن باید یه سرو گردن از دیگران بالاتر باشید!

با این اوصاف جالب است بدانیم که در شان نزول این آیه آمده است:

“در میان اقوام جاهلى افتخار به انساب و قبائل رایج ترین افتخار موهوم بود، تا آن جا که هر قبیله‏اى خود را “قبیله برتر” و هر نژادى خود را “نژاد والاتر” مى‏شمرد”.

جالبتر این که در شأن نزول هایى که براى این آیه ذکر شده نکاتى دیده مى‏شود که از عمق این دستور اسلامى حکایت مى‏کند، از جمله این که: بعد از فتح مکه پیغمبر اکرم (ص) دستور داد اذان بگویند،”بلال” بر پشت بام کعبه رفت، و اذان گفت. عتاب بن اسید گفت شکر مى‏کنم خدا را که پدرم از دنیا رفت و چنین روزى را ندید! و حارث بن هشام نیز گفت: آیا رسول اللَّه (ص) غیر از این “کلاغ سیاه”! کسى را پیدا نکرد؟! آیه فوق نازل شد و معیار ارزش واقعى را بیان کرد.[۱]

گروه دیگرى مسئله مال و ثروت و داشتن کاخ و قصر و خدم و حشم و امثال این امور را نشانه ارزش مى‏دانند، و دائماً براى آن تلاش مى‏کنند، در حالى که جمع دیگرى مقامات بلند اجتماعى و سیاسى را معیار شخصیت مى‏شمارند. و به همین ترتیب هر گروهى در مسیرى گام برمى‏دارند و به ارزشى دل مى‏بندند و آن را معیار مى‏شمارند.

در حدیثى مى‏خوانیم: روزى پیامبر (ص) در مکه براى مردم خطبه خواند و فرمود:

“اى مردم! خداوند از شما ننگ جاهلیت و تفاخر به پدران و نیاکان را زدود، مردم دو گروه بیش نیستند: نیکوکار و با تقوا و ارزشمند نزد خدا، و یا بدکار و شقاوتمند و پست در پیشگاه حق، همه مردم فرزند آدم هستند، و خداوند آدم را از خاک آفریده، چنان که مى‏گوید: اى مردم! ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم، و شما را تیره‏ها و قبیله‏ها قرار دادیم تا شناخته شوید، از همه گرامی تر نزد خداوند کسى است که از همه پرهیزگارتر باشد، خداوند دانا و آگاه است”.[۲]

اما از آن جا که اینها امورى است متزلزل و برون ذاتى و مادى و زودگذر یک آئین آسمانى همچون اسلام هرگز نمى‏تواند با آن موافقت کند؛ لذا خط بطلان روى همه آنها کشیده، و ارزش واقعى انسان را در صفاتی؛ مانند تقوا و پرهیزکارى و تعهد و پاکى او مى‏شمارد، حتى براى موضوعات مهمى؛ مانند علم و دانش، اگر در مسیر ایمان و تقوا و ارزش هاى اخلاقى، قرار نگیرد اهمیت قائل نیست.

پی نوشت:

[۱]. حقى بروسوى، اسماعیل‏، روح البیان” ج ۹، ص ۹۰، دارالفکر، بیروت، بى تا؛  قرطبى، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن‏، ج ۹، ص ۶۱۶۰، انتشارات ناصر خسرو، چاپ اول، تهران، ۱۳۶۴ ش.‏

[۲]. الجامع لأحکام القرآن‏، ج ۹، ص ۶۱۶۱٫

انتهای پیام/ف