توصیه های پزشکی امام رضا(ع)در رابطه با آداب تغذیه

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا،به نقل از”رودبار ما“،در تعالیم اسلامی و روایات اهل بیت علیهم السلام از نان با عناوینی همچون: سرچشمه زندگی، بهترین طعام، ساختمان بدن و مایه زندگانی یاد شده است.

دین مبین اسلام که همواره به امر معاش و کیفیت مطلوب زندگی انسان توجه ویژه ای دارد، تأمین نیازهای او را هم مد نظر قرار داده و آب را مایه «قوام» و تداوم زندگی و نان را زمینه برپا داشتن نماز، روزه، حج و دیگر واجبات برشمرده است.
در سخنان گهربار اهل بیت علیهم السلام نان، بهترین طعام معرفی شده است. رسول خدا(ص) فرموده اند : «خَیْرُ طَعامِکُمُ الْخُبْزُ وَخَیْرُ فاکِهَتِکُمْ الْعِنَب؛ بهترین خوراکتان نان و بهترین میوه تان انگور است.»(۱)
و حضرت علی (ع) فرمودند: نان را عزت و احترام کنید زیرا خداوند برکات زمین و آسمان را در آن قرار داده است عرض کردم احترام کردن از نان به چه صورت است؟ فرمودند: با کارد بریده نشود و زیر پا و امثال آن قرار نگیرد.(۲)
امام رضا علیه السلام هم در کلامی شیوا نان را طعم زندگی معرفی کرده است. سئل الرضا «ع» عن طعم الخبز و الماء فقال: طعم الماء طعم الحیاة، و طعم الخبز طعم العیش ؛ از مزه ی نان و آب از امام رضا «ع» سئوال شد. امام فرمود: مزه ی آب، مزه ی زندگی است و مزه ی نان مزه ی زیستن.(۳)
امام رضا علیه السلام همچنین در توصیه ای بهداشتی می فرمایند: آنان که به دندان خود علاقه مند هستند قبل از خوردن شیرینی، کمی نان بخورند؛ زیرا خرده های نان میان دندان ها را پر می کند و نمی گذارد مواد شیرین به آن ها آسیب برساند .
امام رضا (ع ) توصیه هایی درباره نحوه مصرف نان دارند.   امام رضا (ع)می فرماید: لقمه های نان را کوچک کنید که با هر لقمه ای برکتی است و نان را با دست پاره کنید نه با کارد و نیز فرمودند : هر که در خانه طعامی بخورد و از آن طعام جیزی بیفتد ، آن را بردارد و بخورد والا اگر در صحرا باشد برای پرندگان و حیوانات بگذارد .
سفارشات اسلام درمورد تغذیه سالم و ورزش و نیز ارتباط دائم با خداوند ،‌ همگی در راستای بهره مندی از سلامتی جسمی و روحی است . نان ، غذای اصلی بیشتر مردم دنیاست . مسلمانان ، نان را برکت سفره می دانند و حرمت خاصی برای آن قائلند .

یکی از نانها نان برنج است که خواص مفیدی برای آن نقل شده است. امام رضا (ع) در باره آن فرموده اند: چیزی سودمند‌تر از نان برنج برای مسئول نیست. (۴)
یکی دیگر از نان های مفید برای بدن نان جو است که برای آن خواص اعجاب انگیزی ذکر شده است .

متخصصین می گویند یکی از راههای کاهش اشتهای کاذب و کمک به کاهش وزن بدن ، خوردن جو پخته شده در ابتدای صبح و قبل از صبحانه می باشد. جو تاثیر بسزایی در کاهش کلسترول ،فشار خون،چربی و کاهش خطر ابتلا به سرطان دارد. فیبر موجود در جو باعث می شود که این غذا به آهستگی در بدن هضم شود و در نتیجه فرد برای مدت طولانی تری سیر می ماند.
امام رضا علیه السلام در تعریف از این ماده شگفت انگیز می فرماید: برتری نان جو بر گندم ، همانند برتری ما بر دیگرمردمان است . هیچ پیامبری نیست که برای خورندۀ نان جو دعا نکرده و برای او برکت نخواسته باشد . و هیچ درونی نیست که جو ، بدان در آمده و همۀ دردها از آن بیرون نرفته باشد . جو ، خوراک پیامبران و غذای نیکان است.(۵)
امام رضا (ع) همچنین فرموده اند: خداوند امتناع ورزید که غذای انبیا را غیر از جو قرار دهد.(۶)
غذای کامل از نظر اهل بیت (ع) :عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ (عَلَیهِ السَّلام) قالَ: قالَ رَسُولُ الله (صَلیَ الله عَلیْه وَ الِه) :الطَّعَامُ إذَا جَمَعَ أَرْبَعَ خِصَالٍ فَقَدْ تَمَّ: إِذَا کانَ مِنْ حَلَالٍ، وَ کثُرُتِ الْأَیْدِی عَلَیْهِ، وَسُمِّیَ الله تَبَارَکَ وَتَعَالَی فِی اَوَّلِهِ، وَ حُمِدَ فِی آخِرَهِ.
امام صادق(علیه السّلام) ازپدران بزرگوارخود و آنان از علی(علیه السّلام) روایت کرده اند:رسول الله (صلی الله علیه و اله) فرمود: وقتی در غذا چهار خاصیت جمع شود کامل شده است، حلال باشد و دست های زیادی به سوی آن دراز شود و قبل از خوردن (بسم الله الرحمن الرحیم) گفته شود و در آخر، شکر خداوند بجا آورده شود.(۷)

توصیه‌های امام رضا علیه السلام در مورد غذا خوردن امام رضا (ع) ضمن توصیه به خودداری کردن از پرخوری که باعث چاقی و اختلال در کار قلب می شود، با شکم سیر حمام کردن را باعث قلنج دانسته و سفارش می کنند که تا گرسنه هستید غذا بخورید و به محض این که احساس سیری کردید دست از غذا بکشید و برای جلوگیری از درد معده تا دست از غذا نکشیده‌اید آب ننوشید.
امام رضا(ع) همچنین در مورد اهمیت وعده غذای شب می فرمایند: « اگر می خواهی همیشه با نشاط و سر دماغ باشی تا می توانی از شام شب بکاه و سبک به رختخواب برو! » و درجایی دیگر می فرمایند: «در بدن آدمی رگی است به نام ” عشا” . وقتی انسان شام نمی خورد این رگ تا صبح وی را نفرین می کند و می گوید : خدا تورا گرسنه و تشنه نگه دارد همانگونه که مرا گرسنه و تشنه نگه داشتی…. پس هیچکس شام را ترک نکند گرچه یک لقمه غذا یا آبی باشد.»
امام رضا(ع) همچنین خوردن نمک در آغاز غذا خوردن را از بین برنده هفتاد بیماری دانسته و در مورد آداب بعد خوردن، از خوابیدن بلافاصله پس از غذا نهی کرده و می فرمایند: « عادت کنید که شب بعد از غذا ۲ ساعت بیداری داشته باشید»و همچنین فرمودند: هر گاه چیزی خوردی بر پشت بخواب و پای راست را بر روی پای چپ بگذار.(۸)
امام رضا علیه السلام در حدیثی دیگر در باره اهمیت شکرگزاری و دعای پس از خوردن غذا به نقل از پدران گر امی خویش به نقل از امام حسین(ع) می فرماید: رسول خدا (ص) پس از تناول طعام دعا می کرد و می فرمود: اللهم بارک لنا فیه وارزقنا خیرا منه یعنی؛ خدایا برای ما در این طعام برکت فرما و بهتر از این روزی ما گردان.(۹)

پی نوشت ها:
۱٫ مستدرک الوسائل، ج ۱۶، ص ۳۹۳
۲٫ بحارالانوار – ج۶۳ ، ص ۲۰۱
۳٫ بحارالانوار ۹۹:۴۹؛ الحیات ۲۲۸:۳
۴٫ الکافی: ج۶ ص۳۰۵ ح۱
۵٫ بحارالانوار ج۶۶ ص۲۸۴
۶٫ اصول کافی – ج ۶ ، ص۳۰۴
۷٫ تحفه آثار ص ۲۹۷
۸٫ حلیه المتقین ص۶۸
۹٫ عیون اخبار الرضا / باب ۳۱ / حدیث۱۱۴
انتهای پیام/