مستکبرین قصد بزک کردن چهره‌ ظالمان و جنایتکاران از راه “تحریف تاریخ” را دارند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از گروه فضای مجازی “موج چهارم”: حضرت آیت ‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب، در دیدار امسال با دانش‌آموزان و دانشجویان، با اشاره به

حادثه ی تاریخی کودتای ۲۸ مردادماه ۱۳۳۲، این تجربه را مبنای استدلال خود قرار داده و فرمودند: “این تجربه را هرگز نباید فراموش کرد ؛ بله، از سال ۳۲ تا حالا شصت سال میگذرد، اوّلاً در

خلال این شصت سال این قبیل حوادث تکرار شده است، ثانیاً حادثه ی تاریخی وقتی حامل درس است، گذشت زمان تأثیری ندارد و باید از آن درس گرفت” ؛ اما توصیه به “مطالعه ی تاریخ” و

“عبرت گرفتن از حوادث تاریخی”، یکی از پرکاربردترین توصیه های رهبر معظم انقلاب در دیدارهای عمومی می‌باشد.

در یادداشت زیر جایگاه “تاریخ” و بهره برداری از آن در اندیشه ی رهبر معظم انقلاب بررسی شده است.

*من نگرانم
“یکی از چیزهایی که بنده نگران آن هستم، این است که این نسل جوانِ بالنده ی ما که بحمدالله، هم آگاه و با بصیرت است، هم دارای انگیزه است، آماده به‌کار است، وسط میدان است، انقلابی است، بتدریج این حوادث مهم را، این عبرتهای بزرگ دوران معاصر را از یاد ببرد”

*درس ها و عبرت های “تاریخ” به روایت رهبر معظم انقلاب

این سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی در یکی از دیدارهای مردمی، عمق نگرانی ایشان نسبت به “ضعف آگاهی ‌های تاریخی” مردم و به خصوص نسل جوان را نشان می‌دهد، اما این اولین باری نیست که رهبر انقلاب دغدغه ی خود نسبت به این موضوع را اعلام کرده‌اند.

ایشان در مناسبت های گوناگون و به‌ ویژه در سالیان اخیر، نسبت به “فراموشی حوادث و عبرت های بزرگ تاریخی” از سوی نسل جوان ابراز نگرانی کرده‌اند، به‌ عنوان نمونه عدم اطلاع جوانان ایران اسلامی نسبت به تاریخ انقلاب های گوناگون و فقدان نگاه مقایسه ای میان انقلاب اسلامی ایران و این انقلاب‌ها، از جمله مواردی بوده که رهبری آن را مایه ‌ی “غصّه ی” خود دانسته‌اند: “متأسّفانه، اغلب جوانان ما، اصلاً از انقلاب های دیگر خبر ندارند، من گاهی از این بابت، واقعاً غصّه میخورم، اصلاً نمیدانند انقلاب سوسیالیستی شوروی سابق که بزرگترین انقلاب زمان معاصر تا قبل از انقلاب اسلامی بود و این همه هیاهو در دنیا داشت، در مقایسه با انقلاب ما، از چه ظواهر ناخوشایندی برخوردار بود، انسان وقتی با دید مقایسه به این انقلاب در قبال آن انقلاب نگاه میکند، میبیند واقعاً فرقشان از زمین تا آسمان است”.

*اما چرا رهبر معظم انقلاب این‌گونه نسبت به “ضعف آگاهی و بصیرت تاریخی” ابراز نگرانی می‌کنند؟

برای پاسخ به این سؤال باید نگاه رهبر انقلاب نسبت به مقوله ی تاریخ را دانست تا براساس آن، جایگاه و نقش “بینش تاریخی” به مسائل و قضایای گوناگون از منظر ایشان را دقیق تر فهم کرد.

“حوادث نباید کهنه بشود ؛ حافظه ی تاریخی یک ملّت نباید ضعیف بشود، اگر جوانهای ما در سرتاسر کشور این حوادث را ندانند، تحلیل نکنند، عمق‌ یابی نکنند، در شناخت کشورشان و در شناخت آینده دچار اشتباه خواهند شد، جوانها باید این حوادث را درست بشناسند و بدانند که چه شد، چه اتّفاق افتاد، چه کسی بود”.

*تاریخ ؛ درس و گنجینه ‌ی اطلاعات

در منظومه ی فکری رهبر انقلاب اسلامی، نگاه دقیق و تحلیلی به تاریخ و رخدادهای آن برای درک درستِ تحولات بشری و روشن شدن وضعیت موجود از جایگاهی مهم و بنیادین برخوردار است.

ایشان در طرح بسیاری از مسائل، ضمن اشاره به مباحث تاریخی به تبیین ابعاد مختلف موضوع پرداخته و در نهایت با ارائه ی افقی تاریخی به مخاطبین، از این رهگذر به فهم وضعیت موجود و تبیین وظایف اقشار گوناگون ملت می‌پردازند، این “نگاه تحلیلی به تاریخ” و رجوع مداوم به آن یکی از اصلی ترین جنبه های “مدیریت گفتمانی و ارزشی رهبری” در سطح جامعه را تشکیل می‌دهد.

*اما رهبری چه تعریفی از تاریخ داشته و دلیل اهمیت قائل شدن ایشان برای تاریخ و نقش اصلی دادن به آن در طرح و تحلیل مباحث گوناگون چیست؟

رهبر معظم انقلاب تاریخ را به ‌عنوان “درس و گنجینه ی اطلاعات ما از گذشته ی بشریت” تعریف می‌کنند:
“تاریخ چیز مهمی است، تاریخ را به‌ عنوان یک چیز کوچک یا حاشیه ای نباید خیال کرد ؛ تاریخ واقعاً مهم است ؛ تاریخ، درس و گنجینه ی اطلاعات ما از گذشته ی بشریت است، سرگذشت ماست، مگر میشود نسبت به تاریخ بی‌اعتنا بود؟ همه ی علوم و همه ی معارف و همه ی تلاشهای بشری و همه ‌ی آنچه که امروز در این صحنه ‌ی عالم وجود دارد، فقط زمان حال است ؛ میلیونها برابرِ این تلاشها در گذشته انجام گرفته است، سرگذشت اینها، یعنی تاریخ”.

و آن را در بردارنده ی ابعاد گوناگون زندگی بشر می‌دانند: “تاریخ، نه سیاست است، نه فرهنگ ؛ تاریخ، تاریخ است ؛ تاریخ، یعنی آنچه که از حوادث و وقایع ثبت شده است، البته در این حوادث و وقایع، سیاست هم هست، فرهنگ هم هست، هنر هم هست، عشق هم هست، مصیبت هم هست، درد هم هست، بغض هم هست، کینه هم هست، همه ی اینها وقتی با همدیگر ثبت شد، میشود تاریخ”.

با نگاهی دقیق به بیانات رهبر انقلاب اسلامی می‌توان جایگاه والای تاریخ و آگاهی های تاریخی در اندیشه و نگاه رهبری را برگرفته از “بینشی قرآنی” دانست: “اگر تاریخ یک چیز اصلی نبود، قرآن با این عظمت که اصلاً برنامه ی انسان‌ سازی و برنامه ی بشریت است، تاریخ را وارد خودش نمیکرد ؛ اما شما میبینید که در قرآن تاریخ هست ؛ البته بخشهایی که برای بیان اهداف قرآن کارساز است… بنابراین، تاریخ مهم است”.

“تاریخ، درس و گنجینه ی اطلاعات ما از گذشته ی بشریت است ؛ سرگذشت ماست، مگر میشود نسبت به تاریخ بی ‌اعتنا بود”؟

بر این اساس رهبر انقلاب شناخت درست از پدیده ‌های گوناگون را به فهم تاریخ آن موکول می‌کنند: “ما درباره ی هر پدیده ای که سخن میگوییم و قضاوت میکنیم، باید به تاریخ آن پدیده نگاه کنیم”.

*مسئله اصلی “عبرت گرفتن” است

در این نگاه برآمده از بینش قرآنی به مسئله ی تاریخ، “عبرت گرفتن” از تاریخ، مسئله ی اصلی و درسی قرآنی است: “من، همیشه به جوانان و محصّلین و طلّاب و دیگران میگویم که تاریخ را جدّی بگیرید و با دقّت نگاه کنید، ببینید چه اتفاقی افتاده است: “تلک أمه قد خلت” ؛ عبرت از گذشتگان، درس و آموزش قرآن است” ؛ “نکته ‌ای بلیغ در قرآن است که ما را به فکر می‌اندازد، قرآن به ما میگوید: نگاه کنید و از گذشته ‌ی تاریخ، درس بگیرید، حال ممکن است بعضی بنشینند و فلسفه‌ بافی کنند که گذشته، برای امروز نمیتواند سرمشق باشد…، کاری به کار آنها نداریم، قرآن که صادق مصدِّق است، ما را به عبرت گرفتن از تاریخ دعوت میکند”.

دو مفهوم “عبرت” و “درس” گرفتن از تاریخ نیز به ‌روشنی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی تبیین شده است: “درسها به ما میگویند که چه باید بکنیم ؛ ولی عبرتها به ما میگویند که چه حادثه ‌ای اتّفاق افتاده و چه واقعه ‌ای ممکن است اتّفاق بیفتد”.

*اما نگاه عبرت‌ گیرانه نسبت به رویدادهای تاریخی چه ثمراتی برای ما خواهد داشت؟

رهبر انقلاب برخی از مهم ‌ترین نتایج این نوع نگاه به تاریخ را تبیین کرده‌اند، “در تاریخ چیزی هست که اگر بخواهیم از آن عبرت بگیریم، باید دغدغه داشته باشیم، تاریخ یعنی شرح حال ما، در صحنه‌ای دیگر…، تاریخ یعنی من و شما ؛ پس اگر ما شرحِ تاریخ را میگوییم، هر کداممان باید نگاه کنیم و ببینیم در کدام قسمتِ داستان قرار گرفته‌ایم، ببینیم کسی مثل ما، آن روز چگونه عمل کرد که ضربه خورد؟ مواظب باشیم آن‌طور عمل نکنیم”.

۱٫شناخت جبهه ‌بندی‌ ها

در اندیشه ‌ی رهبر معظم انقلاب هر چند روش های زندگی بشر در طول تاریخ عوض می‌شود ولی جبهه‌ بندی های اصلی تغییر نمی‌یابد: “من واقعاً به شما برادران و خواهران عزیز توصیه میکنم که با تاریخ آشنا شوید، تاریخ درس است ؛ از تاریخ بسیار درسها میشود آموخت و بسیار تجربه ها میشود به دست آورد، عدّه ای سعی میکنند حوادث روزگار ما را یک حوادث استثنایی که به هیچ وجه از تاریخ قابل استفاده نیست وانمود کنند، این غلط است ؛ رنگهای زندگی عوض میشود، روشهای زندگی عوض میشود ؛ اما پایه های اصلی زندگی بشر و جبهه‌ بندیهای اصلی بشر، تغییری پیدا نمیکند”.

با چنین زمینه ای، آگاهی از تاریخ در واقع اطلاع از سرنوشت عمومی ملت ‌ها است: “نگاه به تاریخ باید ما را از سرنوشت عمومی ملتها و آحاد بشری آگاه کند ؛ درس است، راه را نشان میدهد، این سرنوشت ملتهاست، سرگذشت تاریخ عمومی ملتهاست”.

۲٫درک شرایط و فهم وظایف

عبرت ‌ها و درس ‌های تاریخی صحنه ی تحولات را پیش روی انسان به‌ صورت روشن نمایان کرده و وظایف را مشخص می‌سازد: “من، یک وقت درباره عبرتهای ماجرای امام حسین صحبتهایی کردم و گفتم که ما از این حادثه، غیر از درسهایی که می‌آموزیم ؛ عبرتهایی نیز میگیریم، “درسها” به ما میگویند که چه باید بکنیم ؛ ولی “عبرتها” به ما میگویند که چه حادثه ای اتّفاق افتاده و چه واقعه ای ممکن است اتّفاق بیفتد”.

“ما درباره ی هر پدیده‌ ای که سخن میگوییم و قضاوت میکنیم، باید به تاریخ آن پدیده نگاه کنیم”.

نگاه عبرت‌گیرانه به تاریخ ناظر به آینده بوده و برای درک شرایط و وظایف امروز ما ضروری است، از این منظر است که رهبر انقلاب تاریخ را “شرح حال ما، در صحنه ‌ای دیگر” معرفی می‌کنند: “در تاریخ چیزی هست که اگر بخواهیم از آن عبرت بگیریم، باید دغدغه داشته باشیم ؛ این دغدغه، مربوط به آینده است…، تاریخ را با قصّه اشتباه نکنیم، تاریخ یعنی شرح حال ما، در صحنه ‌ای دیگر…، تاریخ یعنی من و شما ؛ یعنی همین هایی که امروز این‌ جا هستیم ؛ پس، اگر ما شرحِ تاریخ را میگوییم، هر کداممان باید نگاه کنیم و ببینیم در کدام قسمتِ داستان قرار گرفته‌ایم، بعد ببینیم کسی که مثل ما در این قسمت قرار گرفته بود، آن روز چگونه عمل کرد که ضربه خورد؟ مواظب باشیم آن ‌طور عمل نکنیم”.

۳٫هموارسازی راه آینده

و با شناخت تاریخ است که می‌توان “امروز” را به‌ درستی فهم کرد و راهِ “آینده” را هموار نمود: “میخواهیم از راه شناختن تاریخ خود، گذشته ‌ی خود و برجستگان این تاریخ، خود را درست بشناسیم ؛ امروزمان را درست بفهمیم و راه فردایمان را تشخیص بدهیم و باز کنیم…، ما به گذشته که نگاه میکنیم، با این چشم نگاه میکنیم، گذشته برای ما یک وسیله و آئینه ‌ای است ؛ مایه ی عبرتی است تا راه آینده مان را هموار کنیم”.

*جستار: حافظه ی تاریخی ملت ‌ها

*خطرِ تضعیف حافظه ی‌ تاریخی

علاوه بر اهمیت ذاتی توجه به تاریخ و نگاه عبرت ‌آموزانه به آن، آفات و خطرات مهمی از ناحیه‌ ی کم ‌توجهی به تاریخ و آگاهی نداشتن از حقایق تاریخی ایجاد می‌گردد، یکی از مهم‌ ترین این خطرات “تضعیف حافظه ‌ی تاریخی ملّت” و در نتیجه به اشتباه افتادن در شناخت وضعیت فعلی و آینده است: “حوادث نباید کهنه بشود ؛ حافظه ‌ی تاریخی یک ملّت نباید ضعیف بشود، اگر جوانهای ما در سرتاسر کشور این حوادث را ندانند، تحلیل نکنند، عمق ‌یابی نکنند، در شناخت کشورشان و در شناخت آینده دچار اشتباه خواهند شد، جوانها باید این حوادث را درست بشناسند و بدانند که چه شد، چه اتّفاق افتاد، چه کسی بود ؛ اینها را باید جوانها بفهمند”.

برنامه و عملکرد جریان باطل در عالَم برای تحریف حقایق تاریخی نیز بر اهمیت موضوع می‌افزاید، یکی از حربه‌ های قدرت ‌های مستکبر و استعمارگر قطع رابطه‌ ی ملت‌ ها با تاریخ‌ شان و “انهدام هویت تاریخی” آنها است، ماجرای فلسطین یکی از نمونه‌ های این توطئه است: “آن کسانی که در دوره ‌ای از تاریخ قبل از زمان ما سعی کردند ملتها را تصرّف کنند و سرنوشت آنها را به‌ دست گیرند، یکی از کارهایشان قطع رابطه این ملتها با گذشته ‌شان بود…، همین امروز شما نگاه کنید، ببینید سعی بر این است که چیزی به نام ملت فلسطین، به ‌کلّی به فراموشی سپرده شود ؛ کانّه هیچ سرزمینی به نام فلسطین و هیچ ملتی که مالک این سرزمین باشد، وجود نداشته است…، عدم توجّه به ذخایرِ تاریخ و سرگذشت زندگی که تاریخ عبارت از مجموعه ‌ای از حوادث است، این نتایج را دارد”.

“من به جوانان عرض میکنم، با تاریخ گذشته ی نزدیک کشورتان آشنا شوید ؛ چون یکی از راههای فریب و اغواگری، تحریف تاریخ است”.

مستکبرین و عوامل شان از راه‌ های گوناگونی به دستکاری در واقعیات تاریخی به قصد بَزَک کردن چهره‌ ی ظالمان و جنایتکاران پرداخته و ابائی از “تحریف تاریخ” برای فریب و اغواگری نیز ندارند. بر این اساس است که رهبر معظم انقلاب اسلامی، آگاهی جوانان از تاریخ را برای جلوگیری از این توطئه ضروری می‌دانند: “من به جوانان عرض میکنم، با تاریخ گذشته ی نزدیک کشورتان آشنا شوید ؛ چون یکی از راههای فریب و اغواگری، تحریف تاریخ است که امروز متأسفانه این کار به ‌وفور صورت میگیرد”.