افزایش ۱۰۰ درصدی مناطق آزاد از سوی دولت چه معنایی می تواند داشته باشد؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از "موج چهارم" : بسیج دانشجویی ۴۰ دانشگاه کشور پیرامون طرح افزایش مناطق آزاد بیانیه ای صادر کردند.

متن این بیانه به شرح زیر می باشد:

بسمه تعالی

متاسفانه با خبر شدیم که در هیاهوی مسائل مربوط به فیش های نجومی مجدداً موضوع افزایش مناطق آزاد بدون اصلاح مواردی که در مجلس گذشته منجر به خروج این موضوع از دستور کار گردید، آن هم به قید دو فوریت در دستور کار مجلس فعلی قرار گرفته است.

بدیهی است افزایش ۱۰۰ درصدی مناطق آزاد در کشور با این رویه ی نامناسب و شتابزده بستر وقوع اتفاقات نامبارکی خواهد بود.

این اتفاق در حالی انجام می شود که برخی مسئولین منطقه ای و محلی به غلط به مردم این مطلب را القاء  کرده اند که ایجاد منطقه ی آزاد باعث رشد اقتصادی برای همه ی مردم شده و تحول اوضاع معیشتی را در پی خواهد داشت ؛ حال آنکه با بررسی اوضاع مناطق آزاد فعلی در کشور چنین نتیجه ای به دست نمی آید و تصویب این لایحه بدون اصلاح ایرادات ساختاری و مدیریتی که به مناطق آزاد وارد است، موجب تعطیلی کارخانجات، گسترش واردات رسمی، قاچاق و... خواهد شد، که بررسی های کارشناسی در برخی موارد در مناطق آزادی فعلی کشور گواه بر این مدعاست.

در حوزه ی اشتغال با تحقیقات انجام شده در ۵ منطقه ی آزاد کشور و مقایسه ی آن با نرخ اشتغال همان استان، رشد قابل ملاحظه ای مشاهده نشده است و اغلب مشاغل ایجاد شده نیز در قالب مشاغل خدماتی و یا فروشندگی است که به تولید منجر نمی شود، هر چند سهم بومیان منطقه از همین میزان اشتغال نیز ناچیز است.

در حوزه ی جذب سرمایه ی خارجی که از مهم ترین اهداف تاسیس مناطق آزاد است، مجدداً شاهد آن هستیم که به طور میانگین سرمایه ‌گذاری خارجی در مناطق آزاد در هر سال حدود ۴۰ میلیون دلار می ‌باشد که در مقایسه با کشورهای همسایه رقم بسیار ناچیزی است.

همچنین مجموع رقم سرمایه گذاری شده در مناطق آزاد طی ۱۰ سال اخیر کمتر از ۳۵۰ میلیون دلار بوده است البته، در حوزه ی سرمایه گذاری داخلی موفق تر عمل شده است و رشد ۴۰ برابری نسبت به سرمایه گذاری خارجی را شاهد بوده ایم، اما آنچه مشخص است هدف از تاسیس خارجی جذب سرمایه خارجی بوده است.

در حوزه ی قاچاق کالا و ارز به دلیل ضعف در سیستم های نظارتی و برخی قوانین عملاً امکان هر گونه  کنترل بر خرید و فروش ارز از بین برود و بانک مرکزی عملاً نظارتی بر خرید و فروش ارز در این مناطق ندارد.

از آن سو در زیر سایه ی عدم نظارت کافی و عدم زیر ساخت لازم جهت کنترل و جلوگیری از ورود کالا به سرزمین اصلی، برخی اقلام بدون آنکه حقوق گمرکی را پرداخت کنند وارد منطقه ی آزاد شده ‌اند و با این اقدام ابتدا، صنایع تولیدی استان و شهرستان و نهایتاً کشور آسیب خواهد دید.

ساختارهای قانونی پیچیده و مبهم مناطق آزاد و عدم تسلط دستگاه های نظارتی بر این مناطق نیز مزید بر علت گردیده و باعث بروز تخلفاتی مانند تخلف بزرگ در منطقه ی اروند شده است.

متاسفانه این مناطق در حوزه ی صادرات هم سابقه ی خوبی ندارند و طبق آمار، حداکثر صادرات (یا به عبارتی کالای تولید شده در مناطق آزاد) حدود یک ملیارد دلار نشان می‌ باشد ؛ این عدد معادل ۲.۵% کل صادرات کشور می ‌باشد که حدود ۳۰% از آن نیز صادرات از منطقه ی آزاد به داخل کشور و سرزمین اصلی بوده که عملاً ارز آوری در پی نداشته است.

واردات کالا (مخصوصاً کالاهای مصرفی و لوکس) که به دلیل اعطای معافیت و خلاهای نظارتی از مناطق آزاد رونق گرفته است، نه تنها به تولید داخل و فرهنگ خود کفایی لطمه می‌ زند بلکه، کشور ما را تبدیل به یک کشور مصرف کننده صرف می‌ نماید که این امر آثار نامناسب فرهنگی در سبک زندگی ایرانیان پدید می ‌آورد.

باید توجه کرد که واردات کالا می‌تواند منجر به واردات فرهنگ و سبک زندگی جدید گردد، تصمیمات نادرست جهت ایجاد منطقه آزاد، یکی از عوامل دور ماندن مناطق از اهداف خود می ‌باشند.

جهت ایجاد مناطق بایستی به مواردی نظیر بازار هدف، کشورهای مجاور و انگیزه‌ های سرمایه ‌گذاران داخلی و خارجی توجه نمود و بسیاری از قوانین و ساختارها نیز بسته به منطقه ی انتخاب شده نیاز به تغییر و بازنگری دارند.

آنچه مسلم است، کارنامه ی ۲۰ ساله ی مناطق آزاد در کشور به روشنی گویای سابقه و بازدهی این مناطق با ساختار ضعیف فعلی و برخی خلاء های اشاره شده می باشد.

حال بسیار مایه تعجب است که با وجود این ایرادات و مشکلات عدیده ی مناطق آزاد در کشور، دولت محترم به فکر افزایش ۱۰۰ درصدی این مناطق افتاده است.

بسیار نیکوست که مجلس محترم در تصویب این طرح اندکی تامل کرده و از تصویب با عجله و زود هنگام آن بپرهیزد و نمایندگان ؛ اسیر فضای تبلیغاتی و فشارهای سنگین نشده و با توجه به ایرادات کارشناسی موجود و اصلاح ساختارهای نظارتی و مدیریتی، اهداف اصلی تاسیس مناطق آزاد را محقق کنند، ان شاء الله.

والسلام علیکم

بسیج دانشجویی:

۱- دانشگاه علوم فنون دریایی خرمشهر
۲- دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز
۳- دانشگاه شهید چمران اهواز
۴- دانشگاه کشاورزی رامین اهواز
۵- دانشگاه ازاد اهواز
۶- دانشگاه پیام نور بندرامام خمینی (ره)
۷- دانشگاه ازاد رامهرمز
۸- جهاد دانشِگاهی اهواز
۹- پردیس بین الملل دانشگاه صنعتی شریف
۱۰- پردیس بین الملل دانشگاه تهران
۱۱- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین الملل کیش
۱۲- دانشگاه جامع علمی کاربردی کیش
۱۳- دانشگاه پیام نور کیش
۱۴- دانشگاه ازاد اسلامی قشم
۱۵- دانشکده پزشکی واحد بین الملل دانشگاه ازاد قشم
۱۶- موسسه اموزش عالی قشم
۱۷- دانشگاه پیام نور مرکز بین الملل قشم
۱۸- دانشگاه ازاد واحد جزیره هرمز
۱۹- دانشگاه ارومیه
۲۰- دانشگاه صنعتی ارومیه
۲۱- دانشگاه آزاد ارومیه
۲۲- دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
۲۳- دانشگاه پیام نور ارومیه
۲۴- دانشگاه علامه طباطبایی ارومیه(فرهنگیان)
۲۵- دانشگاه شهید رجایی ارومیه(فرهنگیان)
۲۶- دانشگاه ازاد دزفول
۲۷- دانشگاه پیام نور اهواز
۲۸- دانشگاه صنعتی جندی شاپور
۲۹- دانشگاه صنعت نفت اهواز
۳۰- دانشگاه صنعت نفت ابادان
۳۱- دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان
۳۲- دانشگاه گیلان
۳۳- دانشگاه آزاد رشت
۳۴- دانشگاه آزاد لاهیجان
۳۵- دانشگاه آزاد فومن و شفت
۳۶- پردیس فنی فومن دانشگاه تهران
۳۷- دانشگاه فرهنگیان پردیس امام علی گیلان
۳۸- دانشگاه پیام نور واحد رشت
۳۹- داتشگاه پیام نور واحد فومن
۴۰- دانشگاههای غیر انتفاعی استان گیلان