عدم شفافیت اقتصادی در سیستم مالی ایران یکی از معضلات اساسی است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پیک دانشجو معمولا افرادی که از پرداخت درست مالیات خودداری میکنند، ایراد می گیرند که ما به دولت اعتماد نداریم. میگویند مگه دولت برای ما چه کای کرده است؟ اختلاس، حقوق‌‌های نجومی، وضع ترافیک، آلودگی هوا و … مثال‌هایی‌ست از دلایل بی‌اعتمادی به مسئولین در نحوه هزینه کرد مالیات‌!

آیا تا به حال شده که بخواهید یک کار اقتصادی کنید و ندانید که چقدر میشود به طرف مقابل اعتماد کرد؟ احتمالا خیلی شنیدید که در جریان ساخت مشارکتی آپارتمان‌ها، خیلی‌ها به مشکل خوردند. یعنی اول به سازنده اعتماد کرده بودند، ولی وقتی سازنده پول و یا زمین‌ طرف مقابل رو گرفت، معلوم شد آدم قابل اعتمادی نبوده است. چک‌های برگشتی، اجناس الکترونیکی معیوب و بدون گارانتی و … مثال‌هایی است از عدم اعتماد مردم به مردم!

به طور خلاصه یکی از مشکلات فعلی سیستم اقتصادی ایران، عدم وجود اعتماد و عدم امکان ارزیابی اعتماد نسبت به انسان‌هایی‌ است که از قبل شناختی به آن ها نداریم. به عبارت ساده‌تر عدم شفافیت اقتصادی باعث بروز مشکلات متفاوت شده که نتیجه‌اش را میشود در انبوه پرونده‌های اقتصادی در قوه قضاییه نظاره کرد.

در آمریکا (و خیلی کشورهای دیگر) برای اینکه از این مشکلات پرهیز کنند، سیستمی طراحی کردند به نام  کردیت اسکور (credit score). در این سیستم، به هر نفر امتیازی بین ۳۵۰ تا ۸۵۰ تعلق میگیره. این امتیاز نشان میدهد که چقدر میشود به اشخاص اعتماد کرد. هر چقدر امتیاز افراد به ۸۵۰ نزدیکتر باشد، قابل اعتمادترند. در آمریکا ارزیابی این امتیازات توسط چهار موسسه و بطور جداگانه انجام میشود.
همان‌طور که در متن‌های قبلی گفته شد اگر کسی در آمریکا بخواهد وام خرید خانه و یا ماشین بگیرد، به دو چیز نگاه میکنند: یک اینکه چقدر مالیات داده است که از همین طریق میفهمند قبلا چقدر درآمد داشته است، دو اینکه کردیت اسکورش چه مقدار می باشد که از آن میفهمند این فرد چقدر قابل اعتماد است! با این سیستم، اعتماد به افراد برای فعالیت‌های اقتصادی قابل ارزیابی‌ است.

آیا تا به حال از خودتان پرسیده اید که چرا امثال خاوری و …میتوانند در سیستم بانکی ایران رشد کنند ولی انسان‌های سالم و درستکار نمیتوانند؟ آیا تا به حال به این فکر کرده ید که چرا امثال شهرام جزایری توانستن از وام‌های بانکی استفاده کنن ولی مردم عادی نمیتوانند؟ ایجاد شفافیت، باعث ایجاد فرصت‌های اقتصادی برابر برای همه میشودا و عرصه را بر افراد رانت‌خوار تنگ میکند.