به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از ازناو ، داریوش مغیثی محقق و مورخ خلخالی در مقاله ای به معرفی شهر خلخال در قالب هویت تاریخی خلخال پرداخته است در این مقاله می خوانیم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ازناو,برای هرکس وخصوصا فردی که درخصوص تاریخ و مسایل جغرافیایی هرمنطقه مطاله دارداولین بحثی که پیش می اید سابقه وقدمت تاریخی هرمنطقه است وسپس وجه تسمیه ازمواردیکه بایستی هرمطالعه کننده تحقیق انجام دهد درموردخلخال درنظرداریم به معرفی خلخال به پردازیم:
,هدف ازواژه خلخال فقط شهرستان کنونی خلخال نمی باشدبلکه خلخال ولایتی است که مابین اردبیل و زنجان واقع شده است .
,حدودشمالی به ابتدای دشت اردبیل و کوههای باغرو(حوالی دره یورد نزدیکی دریاچه نئور متصل است. قدما معتقدنددریاچه نئور نیزجزوخاک خلخال محسوب میشود.
,ازسمت جنوب، خلخال به بخش طارم زنجان متصل میشود ودرگذشته حکمرانی سیاسی طارم جزوخلخال محسوب میشد. دردوره پهلوی اول ازحیطه حکمرانی جداشد به احکام و فرمان های شاهان قاجار که نشان ازحیطه سیاسی و جغرافیایی خلخال رادرطارم تاحوالی درام نشان میدهد.
,ازسمت شرق به استان گیلان منتهی میشودمرزسیاسی خلخال تااوایل پیروزی انقلاب اسلامی ابتدای شروع جبال تالش ازسمت گیلان بود درواقع رشته کوههای طالش درحدودخلخال درقلمروخلخال قرارداشته جهت روشن شدن موضوع انتهای نرزسیاسی خلخال درگیلان تا دهستان خرجگیل بود.
,ازسمت مغرب ازشمال غربی تامیانه وجالب اینکه علاوه بربخش ومحال کاغذکنان(خونج ویاخونه قدیم)جزوخلخال بودووجنوب غربی بازنجان مرزداشته وخمسه نیزدرحیطه حکمرانی خلخال بود.
,قابل توجه اینکه درسال 1359بعلت مشکلات تردد اهالی کاغذکنان باخلخال رسمااین بخش ازخلخال منتزع وتابع شهرستان میانه شد.
,دردوره پهلوی وسعت خلخال کاملا کاهش یافت وبعلت حکمرانی خلخال توسط خوانین وطایفه های عشایرفولادلو ،یورتچی وایلهای شاطرانلوبه جهت ناامنی وتاخت تازهای انجام گرفته حیطه حکمرانی خلخا ل کاهش یافته تاجاییکه مساحت خلخال حدود8000کیلومترمربع رسیدودرسال 1375 درپی استان شدن اردبیل بخش بزرگ سنجبدازخلخال جداوشهرستان مستقلی بنام کوثربه مرکزیت شهرگیوی تاسیس شد.
,وفعلا خلخال باسه بخش(مرکزی شاهرود خورش رستم)نزدیک 4000کیلومترمربع با 91هزارنفرجمعیت مطابق آماررسمی 1385میباشد قابل توجه دراوایل دهه سیصد جمعیت خلخال بالغ بر180هزارنفرجمعیت بودودراستان آذربایجان شرقی ازمهمترین مراکزجمعیتی محسوب میشد.
,تااوایل 1300خلخال ازلحاظ تقسیمات کشوری بصورت بخشداری مستقل تابع فرمانداری اردبیل بود ودران زمان وقبل ازدهه سیصد واوایل آندوره مشگین شهر وکل مغان نیزشامل بخش مشگین شهرتابع شهرستان اردبیل اداره می شدواولین فرمانداری که ازشهرستان اردبیل جداشدتاسیس فرمانداری خلخال دراوایل دهه سیصدبود(1310)درواقع باتقسیمات کشوری جدیدقریب یک قرن ازتاسیس فرمانداری خلخال سپری شده است .
,اماقبل ازدوره پهلوی تقسیمات درکشوربصورت حکومت بودودردوره قاجار بصورت حکومت اردبیل وخلخال بودودران زمان حدوداستان فعلی اردبیل فقط خلخال حکومت بود وشمال استان تابع حکومت اردبیل بود واگرنفوذخوانین درخلخال نبودحکومت خلخال هم مستقل بودالبته حاکم خلخال ازطرف درباربصورت حکم جداگانه ابقا میشدوتااویل حکومت قاجارخصوصا فتحعلی شاه تقسمیمات سیاسی حکومت خلخا ل مستقل ازاردبیل وتوسط خوانین ایل سعدلو حکمرانی داشت وتقریبا ایل سعدلودربرخوردبامردم قابل قبول بوده اند
,بعدازتحویل حکمرانی ومالکیت ازسعدلومجددا یکی ازمراکزقدیمی خلخال(شهرهیرو)که دراثرحملات مغول ودوره اتابکان آذربایجان ازبین رفته بوددرزمان صفویه دورباره بازسازی شدوحدودا350سال قبل مجددمرکزیت اداری خلخال به هروآبادتغییریافت.
,دردوره صفویه خلخال ازلحاظ اهمیت دررتبه اول کشورمحسوب میشدوحاکم خلخال مستقلا ازطرف خودشاه تعیین میشدودرکل کشوردران زمان استانهابصورت ایل بیگی اداره میشد مثلاایل بیگی آذربایجان شامل تبریز واورمیه وتا شکی وقراباغ وتاحوالی قفقازبوده وبزرگترین تقسمیمات خانات بوددرواقع ازچندایل بیگی یک خانات ایجادمیشد وخلخال واردبیل درزمرمه خانات مستقل دردوره صفویه بود این نشان ازقدمت واهمیت خلخال دردوره صفویه بود
,,
عکس آخر نمایی از وحدت خوانین خلخال برای ساخت جاده اردبیل به خلخال با بیل و کلنگ
,تصاویر و نقشه ها و سکه های ضرب شده در خلخال :
,
,
,
,
,
,
,
,
, قابل توجه مخاطبان عزیز " استفاده از مقاله با درج منبع و مولف بلامانع است "
,انتهای پیام / خ
]
ارسال دیدگاه