به گزارش خبرنگار شبکه اطلاعرسانی راه دانا؛ برای جمهوری اسلامی ایران، حضور در مجمع عمومی سازمان ملل هیچگاه به سفر سالانه رئیسجمهور و قرائت یک متن رسمی محدود نبوده است. این تریبون طی دهههای گذشته به صحنهای برای دفاع از حقوق ملت ایران، افشای جنایتهای آمریکا و رژیم صهیونیستی و به چالش کشیدن نظم سیاسی تحمیلشده از سوی قدرتهای غربی تبدیل شده است.
در این میان، دو مقطع تاریخی بیش از دیگر دورهها اهمیت دارد؛ سخنرانی رهبر شهید در سال ۱۹۸۷، در میانه جنگ تحمیلی و رویارویی مستقیم ایران و آمریکا و حضور شهید رئیسی در سال ۲۰۲۳، در شرایطی که جهان شاهد تغییر موازنه قدرت و افول نظم آمریکایی بود.
۱۹۸۷؛ ایستادگی در میانه جنگ
در سال ۱۹۸۷، رهبر شهید که در آن زمان ریاستجمهوری ایران را برعهده داشت، در یکی از حساسترین مقاطع تاریخ جمهوری اسلامی پشت تریبون مجمع عمومی سازمان ملل قرار گرفت.
ایران در آن زمان درگیر جنگ تحمیلی بود و آمریکا نیز با افزایش حضور نظامی خود در خلیج فارس، عملاً در کنار رژیم بعث عراق قرار گرفته بود. واشنگتن از یک سو مدعی دفاع از امنیت منطقه بود و از سوی دیگر، با حمایت سیاسی و نظامی از دشمن ایران، در مسیر تضعیف جمهوری اسلامی حرکت میکرد.
رئیسجمهور وقت ایران در سخنرانی خود، سیاستهای آمریکا و اقدامات نظامی این کشور علیه ایران را به صراحت محکوم کرد و درباره پیامدهای ماجراجویی واشنگتن در منطقه هشدار داد. این سخنان، روایت رسمی آمریکا از جنگ و تحولات منطقه را به چالش کشید و نشان داد ایران حتی در سختترین شرایط نیز حاضر نیست در برابر فشار قدرتهای بزرگ سکوت کند.
واکنش هیئت آمریکایی به این سخنان نیز معنادار بود. نمایندگان آمریکا سالن را ترک کردند؛ رفتاری که نشان میداد واشنگتن نهتنها علاقهای به شنیدن روایت مستقل ایران ندارد، بلکه حتی در مهمترین نهاد بینالمللی نیز تحمل شنیدن نقد و افشای سیاستهای خود را ندارد.
آن صحنه، تصویری ماندگار از دیپلماسی جمهوری اسلامی در سالهای جنگ بود؛ ایران پشت تریبون ایستاد و از حقوق خود دفاع کرد و آمریکا، به جای پاسخگویی، سالن را ترک کرد.
۲۰۲۳؛ شهید رئیسی و روایت جهانِ پساآمریکایی
۳۶ سال پس از آن سخنرانی، شهید رئیسی در هفتاد و هشتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل پشت همان تریبون قرار گرفت؛ اما اینبار جهان با شرایطی متفاوت روبهرو بود.
قدرت آمریکا همچنان تلاش میکرد نظم مطلوب خود را بر جهان تحمیل کند، اما نشانههای افول این نظم بیش از گذشته آشکار شده بود. شکست پروژههای نظامی واشنگتن در منطقه، افزایش قدرت بازیگران مستقل و شکلگیری ائتلافهای جدید جهانی نشان میداد دوران تصمیمگیری یکجانبه آمریکا برای سایر کشورها رو به پایان است.
شهید رئیسی در سخنرانی خود از پایان پروژه «آمریکاییسازی جهان» سخن گفت و تأکید کرد که تحولات بینالمللی از شکلگیری نظمی تازه خبر میدهد؛ نظمی که در آن کشورها بیش از گذشته بر استقلال سیاسی، منافع ملی و مقابله با سلطه قدرتهای بزرگ تأکید میکنند.
او همچنین درباره مسئله فلسطین، جنایتهای رژیم صهیونیستی و حمایت بیقیدوشرط آمریکا از این رژیم سخن گفت و نشان داد که جمهوری اسلامی ایران مسئله فلسطین را نه یک موضوع حاشیهای، بلکه یکی از معیارهای سنجش اعتبار نظم بینالمللی میداند.
واکنش نماینده رژیم صهیونیستی به سخنان شهید رئیسی نیز به یکی از تصاویر مهم آن نشست تبدیل شد. نماینده این رژیم در جریان سخنرانی سالن را ترک کرد؛ گویی حتی شنیدن واقعیتهای مربوط به اشغال، جنایت و سرکوب ملت فلسطین برای مدعیان حقوق بشر قابل تحمل نبود.
سه دهه، یک تریبون و یک پیام ثابت
از سال ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۳، شرایط منطقه و جهان تغییر کرده است؛ اما یک عنصر ثابت باقی مانده: ایران در سازمان ملل تلاش کرده است روایت خود را بدون لکنت و بدون پذیرش چارچوبهای تحمیلی آمریکا بیان کند.
در سال ۱۹۸۷، ایران در میانه جنگ تحمیلی از استقلال و تمامیت ارضی خود دفاع کرد. در سال ۲۰۲۳، شهید رئیسی از تغییر نظم جهانی و شکست پروژه سلطه آمریکا سخن گفت و اکنون در سال ۲۰۲۶، در شرایطی که ایران با جنگ مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی روبهروست، تریبون سازمان ملل بار دیگر به عرصهای برای افشای تجاوز، تهدید و استانداردهای دوگانه غرب تبدیل شده است.
این سه مقطع، در ظاهر متعلق به دورههای متفاوت هستند، اما در عمق خود یک پیام مشترک دارند: جمهوری اسلامی ایران حاضر نیست روایت قدرتهای بزرگ را بهعنوان حقیقت نهایی بپذیرد.
سازمان ملل؛ صحنه تقابل روایتها
آمریکا و رژیم صهیونیستی طی دهههای گذشته تلاش کردهاند سازمان ملل را به ابزاری برای فشار سیاسی بر کشورهای مستقل تبدیل کنند؛ اما حضور ایران در این نهاد، بارها این تصویرسازی را برهم زده است.
ایران در این تریبون از جنگ تحمیلی، تحریم، تروریسم، اشغالگری، فلسطین و جنایتهای آمریکا سخن گفته و تلاش کرده است تصویری متفاوت از واقعیتهای منطقه و جهان ارائه دهد.
در مقابل، هرگاه سخنان ایران منافع آمریکا یا رژیم صهیونیستی را هدف قرار داده، واکنش آنها به جای پاسخ منطقی، ترک سالن یا نادیده گرفتن واقعیتها بوده است. همین رفتارها نشان میدهد مشکل اصلی آنها با ادبیات ایران نیست؛ بلکه با شنیده شدن صدای کشوری است که حاضر نشده استقلال خود را با رضایت واشنگتن معامله کند.
میراث یک ایستادگی
از سخنرانی رهبر شهید در سال ۱۹۸۷ تا ایستادگی شهید رئیسی در سال ۲۰۲۳، تریبون سازمان ملل برای ایران بخشی از میدان بزرگتری به نام دفاع از استقلال و هویت ملی بوده است.
این حضورها نشان میدهد دیپلماسی جمهوری اسلامی صرفاً به مذاکره پشت درهای بسته محدود نیست؛ بلکه استفاده از ظرفیتهای بینالمللی برای افشای سیاستهای سلطهطلبانه و رساندن صدای ملت ایران به افکار عمومی جهان نیز بخشی از آن است.
امروز، حضور پزشکیان در نیویورک را نیز نمیتوان جدا از این سابقه تاریخی بررسی کرد. او امروز قرار است در همان سالنی سخن گوید که پیش از او رهبر شهید در میانه جنگ تحمیلی و شهید رئیسی در دوره تغییر نظم جهانی، از مواضع ایران دفاع کردهاند.
تفاوت دورهها در نوع بحرانهاست، نه در اصل ایستادگی. در سال ۱۹۸۷، جنگ تحمیلی و حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس مسئله اصلی بود؛ در سال ۲۰۲۳، تغییر نظم جهانی و مسئله فلسطین در مرکز توجه قرار داشت و امروز، جنگ مستقیم و بحران اعتماد به نهادهای بینالمللی، دستور کار اصلی ایران را شکل میدهد.
با این حال، پیام ایران در همه این سالها روشن بوده است: این کشور برای شنیدن دستور قدرتهای بزرگ به سازمان ملل نمیرود؛ بلکه میرود تا از حقوق خود دفاع کند، جنایتهای آمریکا و رژیم صهیونیستی را افشا کند و نشان دهد جهان دیگر میدان بیرقیب واشنگتن نیست.
در سازمان ملل، ایران طی این سال ها روایت خود را تغییر نداده است؛ از رهبر شهید تا شهید رئیسی و اکنون پزشکیان ، پیام تهران روشن بوده: استقلال ایران قابل مذاکره نیست.
گفتنی است؛ مسعود پزشکیان رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران قرار است امروز (چهارشنبه ۱ مهر ماه ۱۴۰۵) در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی کند.
طبق برنامه اعلام شده سخنرانی مسعود پزشکیان احتمالا بین ساعت ۱۶ تا ۱۷ بعدظهر روز یک مهرماه انجام خواهد شد.
ارسال دیدگاه