یلدا احیای سنت های کهن بختیاری در اردل

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هفت چشمه،شب یلدا یکی از جشن های کهن و باستانی ما ایرانیان است که بعد از اسلام نیز به سبب روحیه مسالمت اسلام با آیین های بومی و کهن و همچنین تاکید اسلام بر بازدید از خویشاوندان و صله رحم نه تنها برچیده نشد بلکه رواج بیشتری پیدا کرد و رنگ بوی بهتری نیز گرفت.

در فرهنگ مردم بختیاری به خصوص مردم روستاهای شهرستان اردل زمستان جایگاه خاصی دارد و افسانه ها و داستان ها و اعتقادات زیادی در بین مردم در مورد این فصل وجود دارد.

مردم بختیاری زمستان را به چند دوره تقسیم می کنند.

آغاز زمستان با یک دوره چهل روزه است که به آن چله بزرگ می گویند، آغاز چله بزرگ با شب یلداست که در فرهنگ بختیاری به ان شب اول چله می گویند و این اعتقاد در فرهنگ ایران باستان نیز وجود داشته است.

شب اول چله ی بزرگ یا شب یلدا شبی است که مردم بختیاری خانه بزرگان فامیل خود جمع می شوند و به گفت و شنود می پردازند و در این شب صله ی ارحام را انجام می دهند که در اسلام بسیار از این سنت نیکو تجلیل شده است.

فارغ از برخی جزئیات آنچه در شب یلدا به عنوان مراسم و آیین برگزار می شده تا چند سال گذشته و قبل از گسترش تکنولوژی های جدید در کشور در همه ی نقاط کشور به یک صورت بوده است. امروزه هم علیرغم برچیده شدن یا کمرنگ شدن بسیاری از رسوم هنوز شب یلدا در کنار مناسبت هایی مانند نوروز و سیزده بدر به قوت خود باقی است اگرچه تغییراتی در ظاهر آیین های آن انجام شده است.

اگر بخواهیم مقایسه ای میان شب یلدا در شهرهای بزرگ و روستاها و شهرهای کوچک تر انجام دهیم می بینیم که روح اصلی یلدا این روزها در روستاها و شهرهای کوچک بیشتر جریان دارد.

در روستاها و به خصوص روستاهای چهارمحال و بختیاری و شهرستان اردل به سبب اینکه تکنولوژی علی رغم نفوذ نسبی اش نتوانسته است چندان بر روابط افراد چیره بشود هنوز رسوم کهن رنگ و بویی تازه دارند و هنوز می توان نشانه هایی از گرمی دیروز را در این روستاها دید.

در روستاهای شهرستان اردل به سبب جمعیت کم و زندگی کردن همه اعضای خانواده (پسر، پدر، پدربزرگ و مادر بزرگ و...) با هم الفت بیشتری میان افراد وجود دارد، در چنین فضایی است که خانواده هایی که پدربزرگ دارند از او دعوت می کنند تا مثل قدیم ها در این شب برایشان قصه بگوید و شعر بخواند و تعریف بکند، حالا چه فرقی می کند که گرم کننده ی مجلس کرسی باشد یا بخاری گازی.

به سبب همین فضاهاست که حتی اگر برخی اعضای خانواده هم به شهر مهاجرت کرده باشند باز هم این مغناطیس نیرومند محبت آن ها را به روستا می کشاند تا شب یلدا را در چنین فضایی بگذرانند.

دیدن منظره قرار گرفتن نوه های خردسال امروزی در آغوش پدربزرگ ها و مادربزرگ های کهنسال دیروزی منظره ای بسیار زیبا و تکرارنشدنی است.

خانواده هایی که از نعمت پدر بزرگ محرومند هم این فضا را از دست نمی دهند اگرچه کمی کمرنگ تر باشد.

حرف آخر اینکه اگر هنوز دلتان برای حال و هوای گرم و مهربان شب های یلدای گذشته تنگ شده است حتماً شب یلدا را در کنار خانواده هایتان -به خصوص اگر در روستاها و به خصوص اگر در روستاهای چهارمحال و بختیاری زندگی می کنند- باشید.

شب یلدایتان خوش و خرم و پر از دعاهایی که مستجاب می شود.