یلدا و دورهمی خانواده های شاهرودی/ فضای مجازی تهدیدی برای آیین های اصیل ایرانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خبرنگار نسل شاهوار شاهرود شب یلدا یا شب چله از کهن ترین جشن های ایرانی است، در این شب خانواده ها تا پاسی از شب کنار هم می نشینند و ازحال و احوال همدیگر می پرسند.

یلدا به زمان غروب بین سی ام آذر ماه تا طلوع آفتاب اول دی ماه اطلاق می شود که از آن به بعد، طول روزها بیشتر و شب ها کوتاهتر می شود.

آیین با شکوه یلدا و دورهمی خانواده های شاهرودی

یلدا آیین با شکوهی است که همه دور هم جمع می شوند و به استقبال زمستان می روند.

دور هم جمع شدن خانواده ها و تکریم بزرگتر ها در شب یلدا در شهرستان شاهرود با آداب و رسوم ویژه ای همراه است. از چند روز مانده به شب یلدا خریدهای ویژه این شب جنب و جوش خاصی به بازارها می دهد.

مردم اغلب مناطق این شهرستان شب یلدا را در منزل یکی از بزرگترهای فامیل می گذرانند. پدر بزرگ ها، مادر بزرگ ها و بزرگان فامیل در این شب میزبان فرزندان خود، عروس ها، دامادها و نوه های خود هستند. شبی که دور هم بودن اعضای خانواده را به هم نزدیکتر می کند.

انواع میوه ها، خوراکی ها و تنقلات از دیگر مواردی است که شب یلدا را برای خانواده ها بویژه بچه ها و جوان تر ها جذاب کرده است.

شام «شب چله» در بسیاری از مناطق شهرستان شاهرود فسنجان است. خودنمایی تنقلاتی نظیر انواع آجیل، میوه های خشک، برگه زردآلو، نخودچی و کشمش در کناره میوه هایی مثل انار، هندوانه، به، پرتقال، خرمالو، سیب و نارنگی از خوارکی هایی است که پای ثابت مهمانی های شب یلدا در شهرستان شاهرود است.

بیشتر مردم این شهرستان بر خوردن هندوانه در شب یلدا تاکید دارند و معتقد با خوردن هندوانه دیگر سرمای زمستان بر بدنشان اثر نمی گذارد و در طول زمستان سرما را احساس نمی کنند.

مردم شهر بیارجمند شاهرود برای اینکه گرمای تابستان سال بعد اذیتشان نکند باید حتما در شب یلدا هندوانه بخورند.

قصه گویی پدر بزرگ و مادر بزرگ ها از حکایات و افسانه های قدیمی برای کودکان همراه با تناول تنقلات، برگه زردآلو، قیصی و ... از آیین های شب یلدا در شهر مجن شاهرود است.

«خونچه چله» هدیه ویژه برای دختران عقد کرده

«خونچه چله» یکی از آیین های شب یلدا در شاهرود است. در این شب از طرف خانواده داماد برای عروسی که هنوز به خانه بخت نرفته است، دوران عقد را سپری می کند اما در منزل پدری است از طرف خانواده داماد هدایایی فرستاده می شود.

خانواده داماد چندین سینی را که در آن هدایایی قرار داده شده است را همراه با فامیل روانه خانه عروس خانم می کنند. این سینی ها همراه با تزیینات خاص است که شامل یک سینی آجیل های شب یلدا، کله قند و شیرینی، سینی دیگر هدایایی مانند لباس های مخصوص فصل زمستان برای عروس خانم و سینی دیگر انواع میوه از جمله هندوانه، گلابی، به، انار، خربزه و سیب و ... است.

البته در این بین خانواده هایی که این رسم زیبا و ساده را به شکل تجملاتی در آورده اند و سینی های هدایای گرانقیمت و مملو از میوه ها و خوارکی ها رنگین را برای عروس هدیه می برند کار را برای خانواده هایی که از لحاظ اقتصادی شرایط متوسط و یا رو به پایین تری دارند دشوار کرده اند.

شبکه های مجازی تهدیدی برای آیین های اصیل ایرانی

در زمان های گذشته اعضای خانواده گرداگرد کرسی دور هم جمع می شدند و همراه با حافظ خوانی و شاهنامه خوانی و نقل قصه های حسین کرد شبستری و امیر ارسلان شب یلدا را سپری می کردند. درست است که امروز دیگر از کرسی های قدیمی خبری نیست اما دور همی در منزل بزرگترها هنوز پابرجاست.

دور هم جمع شدن وجه مشترک یلدا در بین خانواده های ایرانی است اما امروز تلفن های همراه و شبکه های اجتماعی بلای جان دورهمی خانواده های ایرانی و صفا و صمیمیت اعضای خانواده شده است. در حالیکه نقل حکایات و افسانه های قدیمی نُقل محافل شب یلدا در گذشته بود این روزها اشتراک سلفی ها همراه با سفره های رنگارنگ یلدا در شبکه های مجازی و گشت و گذار در گروه ها و کانال های مختلف تلگرامی و ... در بین خانواده های ایرانی بویژه جوانان و نوجوانان ترویج یافته که هم خطری برای آداب و رسوم و آیین های سنتی و هم خطری برای خانواده هاست.

یلدا یکی از بهترین سنت های ایرانیان روایت همدلی و همزبانی مردمانی است که در شادی ها و غم ها یکدیگر را تنها نمی گذارند و همین با هم بودن هاست که یلدا را در تاریخ ماندگار کرده است.

همه در حفظ این آیین کهن کوشا باشیم.

فاطمه سادات موسوی