قلعه ۱۴۰۰ ساله لادیز در انتظار تدبیری برای نجات /یادگار دوره ساسانی در معرض نابودی کامل

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری لادیز؛ تخریب و عدم توجه به آثار تاریخی کشور که بسیاری از آن‌ها به ثبت میراث فرهنگی هم رسیده است، مساله جدیدی نیست. هر سال خبرهایی مبنی بر تخریب یا تهدید هویت تاریخی بنا‌ها و آثار در ایران منتشر می‌شود که یکی از دلایل آن کمبود بودجه حفاظتی و بی‌توجهی مسئولان میراث فرهنگی است.

شهرستان میرجاوه دارای ابنیه تاریخی متعددی است که قلعه لادیز یکی از این بناهای تاریخی مربوط به دوره ساسانی می باشد که اکنون به دلیل عدم رسیدگی و توجه ، مخروبه ای بیش از آن باقی نمانده است، شاید تا چند سال آینده جز تلی از خاک از آن باقی نماند و اگر به آن توجه و رسیدگی نشود به سرنوشت مدرسه قدیمی میرجاوه دچار می شود مدرسه ای تاریخی  که 24 سال پیش با بی مهری و کوته فکری مسئولین آن زمان تخریب شد تا مدرسه ای جدید در جای آن بنا شود.

قلعه 1400 ساله لادیز در منطقه ای نیمه کوهستانی بر فراز تپه ای طبیعی از جنس آهک و ماسه سنگ در حاشیه جنوبی رودخانه لادیز واقع شده است، تپه هایی کم ارتفاع؛ عمدتاً از جنس ماسه سنگ و آهک در سراسر این منطقه پراکنده بوده و سیمای ناهمواری را به آن داده است، رودخانه لادیز که 10 ماه از سال آب در  آن جاری است و نقش حیاتی در اقتصاد و آبادانی منطقه را ایفا می کند، در ضلع شمالی این اثر جریان دارد.
 

این اثر عبارت است از بقایای یک قلعه که بر روی یک تپه ماسه سنگی در حاشیه رودخانه لادیز به شکل مستطیل در جهت شرقی – غربی ساخته شده است، هم اکنون تنها بقایایی اندک از معماری آن باقی مانده که بر روی یک تراس ماسه سنگی تخریب شده قرار گرفته است، سازه های این قلعه با مصالح سنگ و خشت ساخته شده است که سنگ ها در بخش پایینی دیوارها همراه با ملاط گل بکار رفته و از نوع قلوه سنگهای بزرگ و تیره رنگی است که در منطقه موجود می باشد.

قلعه لادیز دارای ابعادی به طول 250 و عرض 50 متر است و بالاترین ارتفاع آن نسبت به زمین های اطراف 15 متر می باشد، بخش شمالی قلعه که مشرف به رودخانه است، به دلیل پایین بودن سطح رودخانه نسبت به اطراف مرتفع تر به نظر می رسد، تمام ارتفاع آن از سطح زمین های اطراف به دلیل معماری آن نیست و بیشتر متعلق به تراسی است که سازه ها بر روی آن شکل گرفته اند. به طوری که دیوارهای قلعه حدود 5 متر و خود تراس 10 متر ارتفاع دارد. سازه های کنونی قلعه آسیب زیادی دیده ولی از لحاظ نوع معماری برجای مانده و تعداد اتاق ها و همچنین محل قرارگیری آن، می توان متوجه شد که در گذشته از رونق خوبی برخوردار بوده و دارای اهمیت استراتژیکی بوده است.

بخش های فوقانی دیوارها با خشت ایجاد شده و هم اکنون به دلیل آسیب فراوان نمی توان نوع سقف و فرم کامل فضاها را تشخیص داد؛ ولی با توجه به بخشهای باقی مانده، می توان حدس زد که برخی از سردرها به
صورت جناغی ایجاد شده اند، همچنین با وجودی که سطح تراس هموار است ولی چندوجهی بودن آن در پراکندگی اتاق های قلعه تأثیر داشته است. نکتة دیگر در مورد این قلعه وجود یک چاه (حفره) نسبتاً عمیق با قطر دهانه در حدود 5متر!! در بخش غربی قلعه است که هم اکنون فرو ریخته و با وجود همجواری با رودخانه، کارآیی آن مشخص نیست.

همچنین به نظر می رسد که اطراف قلعه نیز یک دیوار دفاعی مشابه ساختار خانه ها احداث شده است، این دیوار نه در اطراف تراس مذکور، که بقایای آن درست بر روی لبه پرتگاه صخره یا تراس قابل مشاهده می باشد.  تکه تکه شدن تراس ماسه سنگی (آهکی) می تواند حاصل  طغیان رودخانه و عوامل طبیعی دیگر باشد و  با توجه به سفال های منقوش به دست آمده در اطراف قلعه به نظر می رسد این اثر متعلق به اواخر سلسله ساسانی باشد.

مرمت قلعه لادیز توجیه اقتصادی ندارد

مسئول میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان میرجاوه در گفت و گو با خبرنگار لادیز، اظهار کرد: لیست آثار تاریخی در حال تخریب شهرستان میرجاوه به تهران ارسال شده اما به دلیل کمبود بودجه، اعتباری به این استان برای ترمیم آثار تاریخی اختصاص داده نشده است.

عبدالله کرد افزود: میزان اعتبار مورد نیاز برای ترمیم بنای قلعه لادیز کارشناسی نشده اما هزینه پیش بینی شده برای بازسازی و احیای این بنا بیش از یک و نیم میلیارد تومان است.

وی خاطرنشان کرد: پیگیری های زیادی از سوی میراث فرهنگی میرجاوه برای حفظ و مرمت ابنیه تاریخی در حال تخریب انجام شده است اما تاکنون به دلیل کمبود اعتبارات به نتیجه قابل توجهی نرسیده است و به دلیل استقرار قلعه در موقعیت بسیار ناپایدار، مرمت آن توجیه اقتصادی ندارد چراکه پایه های ماسه ای قلعه در بستر رودخانه قرار دارد.

انتهای پیام/