شوراهای شهر و روستا؛ گردش نخبگان یا جنون هجوم به کاندیداتوری؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نوای آبیدر، شورا یا پارلمان محلی یکی از امکانات گسترش مردم سالاری و گردش نخبگان در کشور است که عمرش کمی بیش تر از دو دهه است. هر چهار سال یک بار طی انتخاباتی اعضای آن انتخاب می شوند.

علی رغم اینکه مساله شورا از فصل های قانون اساسی کشور است و در قانون عادی هم جزئیات زیادی از شیوه های تشکیل و چگونگی عملکرد و اختیارات آن بیان شده، اما مساله شورا همچنان دارای ابعاد ناشناخته ای در نظر مردم است.

با این که حدود 110 سال از تشکیل اولین مجلس، پس از انقلاب مشروطه در ایران می گذرد اما همچنان مردم از نمایندگان مجلس انتظار کارهای اجرایی و اثرگذاری مستقیم در مدیریت اجرایی را دارند.

البته نمایندگان پارلمان با بکارگیری ابزار های قانونی نظیر استیضاح، طرح سوال و امکان تحقیق و تفحص توانسته اند امکان چنین اثرگذاری هایی را برای خود ایجاد کنند و به تصور عمومی مردم دامن بزنند.

شوراهای شهر و روستا هم با الگو برداری از رفتار نمایندگان مجلس، در محدوده ی فعالیت خود، پا جای پای آنها گذاشته اند و با گرو گرفتن امکان استیضاح شهردار، اهرم فشاری برای اعمال نظر خود در مدیریت شهر یافته اند.

اهرم فشاری که می تواند امکان جذب نیرو در بدنه شهرداری تا چشم پوشی از تخلف ساختمانی یا تغییر کاربری زمین و ساختمان برای عضو شورا یا اطرافیان وی را نیز به ارمغان بیاورد. در درازمدت بر اثر همین اعمال نظرها، تجمع نیروی مازاد در شهرداری های اغلب شهر ها و ساخت و ساز های بی منطق در شهرهای کوچک و بزرگ اتفاق افتاده است.

قانون اساسی در فصل هفتم به موضوع شورا ها پرداخته و به صراحت برای شورای شهر و روستا در ماده صد، نقش نظارتی تعیین کرده  است. همچنین به موجب قانون شورا ها امکان ارائه طرح و پیشنهاد به مجلس، ارائه نظر اصلاحی در بودجه، پیگیری تخلفات اجرایی از طریق مراجع قانونی، طرح سوال از مسئولین اجرایی و تعیین و استیضاح شهرداران را برای شورا های شهر پیش بینی کرده است.

اگر چه عمده ترین نقشی که شورا های شهر ایفا می کنند حفظ یکپارچگی مدیریت شهری باید باشد اما برای مثال رئیس کمیسیون عمران شورای شهرکرمانشاه در سال 1393 گفته بود: « درحال حاضر بیشتر مراجعات مردم به شورای شهر کرمانشاه به دلیل مشکل اشتغال و بیکاری است و بعد از آن مربوط به بحث ساخت و سازهای مسکونی و آپارتمان سازی است.»

انتظار کار اجرایی از یک نهاد نظارتی چیز تازه ای نیست و برخی کاندیداهای شورای شهر هم با توجه به این چنین مطالباتی سعی می کنند از طریق وعده هایی در جهت انجام فعالیت های اجرایی آرای بیشتری را به نفع خود وارد صندوق های رای کنند.

یکی از اعضای شورای شهر سنندج 15 فروردین سال جاری در جلسه علنی این شورا با خبر دادن از وعده های دروغین تعدای از کاندیداهای حاضر در انتخابات شورای شهر گفت: « متاسفانه عده ای برای جمع کردن رای به مردم وعده های دروغین و خارج از حوزه اختیارات شورای شهر را اعلام می کنند. کاندیداهای جدید و حتی بعضی از اعضای فعلی شورای شهر به جوانان وعده استخدام داده اند و شنیده شده است که یکی از کاندیداها لیست ۴۰۰۰ نفره ای جمع آوری کرده و در آن حتی مکان مشغول به کار شدن افراد را نیز مشخص کرده که چنین کاری بازی با احساسات مردم و سو استفاده از بیکاری موجود در جامعه است.»

وجود انتظارهای نا معقول و وعده های کذایی باعث شده تا از هر قشری و هر زمینه ی شغلی و تحصیلی به سوی کرسی های شورای شهر خیز بردارند. هرچه عدم آگاهی شهروندان نسبت به اختیارات شورا بیشتر باشد، اقبال عمومی به مسند عضویت شورا بالاتر است. معاون سیاسی و امنیتی استاندار کردستان با اعلام اینکه «کردستان از لحاظ ثبت نام متقاضیان جزو 6 استان برتر کشور است» گفت: در کردستان 1257 نفر برای عضویت در شورای شهر و روستا ثبت نام کرده اند که در شهر سنندج برای تصاحب 9 کرسی شورا 238 داوطلب وجود دارد که به عبارتی برای هر کرسی حدود 26 نفر رقابت می کنند!

این رقم برای دیگر همسایه ی کردزبان کردستان، یعنی استان کرمانشاه 9794 داوطلب است که تنها برای کلانشهر کرمانشاه که 11 صندلی خالی برای شورای شهر خواهد داشت، 246 نفر با هم رقابت خواهند کرد.

روی دیگر سکه این است که علی رغم وعده‌های متعدد قبلی در زمان انتخابات، وقتی عمل اجرایی از اعضای شورا دیده  نمی شده، این تصور برای برخی به وجود آمده که حضور در شورا دارای ابعاد تخصصی نیست و هر کسی خود را برازنده نشستن بر کرسی شورای شهر می بیند، این نکته را می شود حتی در ترکیب اعضای شورای شهر تهران و همچنین در شهر های مانند سنندج دید که برخی از اعضای راه یافته به شورا تنها در سطح یک کمدین، یا یک ورزشکار دارای مدال هستند که بی شک کارکرد تخصصی در شورای شهر ندارند.

البته نباید از انصاف دور شد و افرادی را که از سر خیرخواهی و برای اعتلای مدیریت شهر خود ، پا به عرصه رقابت گذاشته اند را از قلم انداخت. به هر حال قبول مسئولیت کاری دشوار است و در شرایطی که هر دارنده عقل سلیم از سنگینی بار مسئولیت می گریزد، فراگیر شدن جنون هجوم به سوی کاندیداتوری چیزی است شگفت انگیز!

آنچه اهمیت دارد کسب آگاهی کافی نسبت به اختیارات و وظایف قانونی شورای شهر و روستا است تا از بین خیل عظیم داوطلبین، پس از شنیدن  وعد ها و گفته های متفاوت بتوانیم با توجه به برنامه هایی که داوطلبین ارایه می کنند،  افرادی را انتخاب کنیم که اهداف کارکردی شورای شهر و روستا را محقق کنند.

 مجید صادقی

انتهای پیام/