گره رکود بر تار و پود فرش هم نشست/ هنرمندان پشت دار قالی از عدم تامین معیشت رنج می‌‌برند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، رحیم یکی از هزاران قالی بافی است که از کودکی فرش می‌‌‌‌بافد و از سر ناچاری و نداری به این کار مشغول می‌‌‌‌باشد. وی وعده مسئولان در حمایت از قالی بافان را شعاری بیش نمی‌‌‌‌داند و می‌‌‌گوید: ما در عمل چیزی ندیده‌‌ایم، تنها چیزی که برایمان می‌‌‌ماند کمر خمیده و چشمانی ضعیف شده است.

 عبداله هم از ده سالگی پشت دار قالی نشسته و نزدیک به 30 سال است که در این عرصه فعالیت می‌‌‌کند. او هم وضعیتی مشابه رحیم دارد و عنوان می‌‌کند: شغل ما سخت و زیان آور است و دستمزدها هم کفاف هزینه‌‌‌های زندگی را نمی‌‌دهد.

وی از گفتن مشکلات قالی بافان اکراه دارد و با لحنی اعتراض‌‌آمیز تصریح می‌‌کند: گفتن مشکلات چه فایده‌‌‌ای دارد در حالیکه گوش شنوایی نیست.

هزاران نفر در آذربایجان‌‌شرقی به بافت قالی مشغول هستند و از این طریق امرارمعاش می‌‌‌کنند. قالی بافان جزء افراد زحمتکش جامعه هستند و با کمترین ادعا و تحمل مشکلات فرش دستباف آذربایجان را سرپا و زنده نگه داشته‌‌‌اند. باید به حال این هنر اصیل ایرانی و در راس آن فرش آذربایجان گریست که به این روز افتاده و از نداشتن متولی مشخص رنج می‌‌‌برد، هنری که سودش تنها به جیب دلالان تاجر پیشه می‌‌‌رود و آنچه برای قالی باف می‌‌‌ماند درد مفاصل است و خمیدگی قامت.

به نظر می‌‌‌رسد بیمه قالی بافان کافی نیست و باید هزاران نفری که از این راه امرار و معاش می‌‌‌کنند ساماندهی شوند. خیلی از دارندگان پروانه کسب و کارت قالی بافی از هنر اصیل فرش بافی سر رشته‌‌‌ای ندارند و از سر ناچاری به قالی بافی روی آورده‌‌‌اند.

تشکیل کارگروه فرش در استان و نیز فراکسیون فرش در مجلس شورای اسلامی برای حل مشکلات این حوزه ضروری به نظر می‌‌‌‌‌رسد. فرش کشور و به تبع آن فرش آذربایجان نیاز به مدیریت و سیاست واحد دارد تا در سایه آن بتواند مشکلات این حوزه از قبیل بیمه قالی بافان، تامین مواد اولیه مرغوب، صادرات فرش به خارج از کشور و...مرتفع نماید.

همچنین باید هرچه زودتر موزه فرش تکمیل و افتتاح شود. وجود این موزه در جهت شناساندن فرش آذربایجان از جمله جاجیم،ورنی،گلیم و قالی برای ماندگاری آن و جذب گردشگر لازم و ضروری است.تبریز و آذربایجان مهد فرش ایران است چرا باید موزه فرش در شهر اولین‌‌‌‌ها نباشد در حالیکه شهرهای مشهد و اصفهان چنین موزه‌‌‌ای دارند.

آذربایجان‌‌‌‌شرقی زمانی بیش از 40 درصد از مجموع صادرات فرش کشور را در اختیار داشت و طی این سال‌‌‌ها کشورهای آلمان، آمریکا، مصر، ژاپن، سوئد، سوریه، امارات متحده عربی، فرانسه، عراق، مقصد صادرات فرش دستبافت آذربایجان‌‌‌شرقی بودند اما با حاکم شدن رکود در بازار فرش و ظهور رقبای جدید مانند چین و پاکستان وضعیت نابسامانی در زمینه فرش به وجود آمده است.

ظرفیت قالیبافى آذربایجان‌‌‌‌شرقى به عنوان یکى از قطب‌‌‌هاى نام آور قالى ایران نشان مى‌‌‌دهد در صورت برنامه ریزى و حمایت عملی مسئولان مى‌‌‌توان سطح اشتغالزایى و میزان صادرات آنرا در استان چندین برابر افزایش داد. فعالان عرصه قالیبافی استان به دلیل سخت و زیان آور بودن شغلشان از بیماری های مختلفی از قبیل دیسک کمر ، پوکی استخوان و ضعف بینایی رنج می‌‌برند و همچنین در تامین معیشت خانواده در تنگنا قرار دارند و نمی‌‌دانند چه کنند.

فرش آذربایجان برگی از دفتر هزار برگ سرزمین شکوه و اطلسی هاست که نقش و نگارش در ضمیر آدمی خاطره می‌‌‌شود. این زیبایی کم نظیر حاصل هنرنمایی دستان توانمندی است که پشت دار قالی گره می‌‌زنند تا بلکه روزی روزگاری گره های زندگی شان باز شود.

فرش تبریز، بیش از دو هزار سال قدمت داشته و این هنرصنعتی به ارث رسیده از نیاکان هنرمند ، با ارزش ترین و نفیس ترین یادگارها را به موزه های معروف دنیا هدیه کرده است که از جمله آنها می‌‌‌توان به فرش شیخ صفی در لندن، پازیریک در مغولستـان و فرش بنی آدم در موزه ملــی ایران اشاره کرد. با توجه به این پیشنیه درخشان تاریخی و آثار منحصربفرد به یادگار مانده از قالیبافان است که فرش تبریز را به گلبرگ‌‌های گل رز تشبیه می کنند.

فرش آذربایجان نماد هویت و فرهنگ ملی است و همه مردم چه گردشگران و چه علاقمندان آن آذربایجان را با فرش دستبافش می‌‌‌شناسند و امروزه این کالا تبدیل به یک برند معتبر و صادراتی تبدیل شده است و باید قدر این میراث ماندگار را دانست.

بازار تبریز و تیمچه مظفریه قلب تپنده فرش کشور هستند.مجموعه بازار بزرگ تبریز بزرگترین بازار مسقف و به هم پیوسته دنیا ست که حدود 25 سرا و تیمچه را در دل خود جای داده است که علاوه برخرید و فروش فرش تبریز، فرش هریس و فرش مهربان که از مرغوب ترین قالی های دستباف ایران به شمار می روند نیز در این بازار مبادله می شوند.واقعیت این است که نگاه ما باید به فرش باید هم هنری باشد و هم صنعتی اگر هر کدام را از فرش تفکیک کنیم آسیب خواهد دید بنابراین هنر و صنعت مکمل آن هستند و هر دو نقش ارزنده ای در ماندگاری فرش و حضورآن در زندگی ما داشته‌‌اند.

گزارش از: طاهر خیری

انتهای پیام/