«هنر چیدمان» یک رسانه جدی است که در ایران جای خود را پیدا نکرده

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس؛ هنر چیدمان در دهه ۱۹۷۰ مطرح شد؛ اما ریشه های آن را می توان در آثار هنرمندان قبلی از جمله مارسل دوشان و استفادۀ او از «اشیاء حاضرآماده»، کورت شویترس با «اشیای هنری مرز»، به جای مجسمه سازی های سنتی جستجو کرد. از ویژگی های هنر چیدمان، فعال سازی یک محیط یا یک مفهوم با برخوردهای هنری است که اثر، مفهوم هویت می بخشد.

ژانر های چیدمان شامل طیف گسترده ای از مواد روزمره و طبیعی؛ همچنین رسانه های جدید از قبیل ویدئو، صدا، پرفورمانس (هنر اجرا)،کامپیوتر، واقعیت مجازی،اینترنت و غیره است که اغلب با کیفیتی متفاوت و «خاطره انگیز» انتخاب و به کار گرفته می شوند.

با توجه به اینکه این هنر جزو هنرهای مفهومی به حساب می‌آید و ما در عصری زندگی می‌کنیم که دنیا تبدیل به دهکده جهانی شده این هنر می تواند کاربرد بسیار خوبی برای انتقال اهداف و آرمان های انقلاب ما داشته باشد.

رضا قره‌ باغی، مجسمه ساز و عضو هیئت علمی دانشکده هنر نیشابور برای بیان ایده خود از این هنر استفاده کرد و نمایشگاهی با عنوان «کَلَک مدوزا» برپا کرده است.

رضا قره‌ باغی در گفتگو با صبح توس عنوان کرد: این چیدمان حاصل ارتباطی مفهومی بین یک رویداد تاریخی و یک اثر هنری شاخص نقاشی با پدیده مهاجرت است.

وی با بیان اینکه این کار را با همکاری 17 نفر ساخته ام، ادامه داد: متریال چیدمان شامل 1500 لیتر آب،10 کیلو pvc و تصویری دیجیتال که در مقیاس هفت در پنج متر چیدمان شده است.

عضو هیئت علمی دانشکده هنر نیشابور با بیان اینکه این اثر برگرفته از تابلوی نکلک مدوزا» اثر تئودور ژریکو، نقاش و حجار شهیر فرانسوی و یکی از پیشگامان جنبش رمانتیک است، اظهار کرد: ما در چیدمان سعی کردیم ابعاد اثر برابر با ابعاد تابلو کلک مدوزا که هفت در پنج متر است باشد و یک ارتباط مفهومی و بصری با این تابلو ژریکو داشته باشد.

این مجسمه ساز ابراز کرد: وقتی در سال 1818 کشتی مدوزا که از مبدا سنگال به سمت اروپا با 140 نفر که عموما سیاه پوست بودند حرکت می کند در مسیر راه بخاطر اهمال ناخدا، کشتی غرق می‌شود و تنها تعدادی از سرنشینان با ساختن کَلَکی میتوانند از غرق شدن، نجات یابند.

قرباغی بیان کرد: اما با گذر زمان و کمبود غذا آنها مجبور به آدم خواری می شوند و تنها 14 نفر به صورت اتفاقی توسط یک کشتی نجات پیدا می کنند، وقتی این 14 نفر سرگذشت خود را بیان می کنند که از فرط گرسنگی اقدام به آدم خواری کرده اند توجه افکار عمومی را به خود جلب می‌کنند که همین امر باعث اعتراضات عمومی نسبت به رژیم وقت می شود.

وی گفت: تئودور ژریکو وقتی متوجه این موضوع شده این اثر را به عنوان اعتراض به سیاستهای غلط ژریم آن زمان فرانسه که به نوعی مقصر بود نقاشی کرد که بسیار تاثیر گذار بود.

عضو هئیت علمی دانشکده هنر نیشابور عنوان کرد:  آنچه که در این چیدمان مدد نظر قرار دارد ارجاع به آن اثر تاریخ هنر و ارجاعی به مهاجراتی ها که در زمان حال اتفاق می افتد است در واقعه این اثر هنری من وضعیت انسان معاصر است که با مهاجرت و جدا شدن از ریشه های خود وضیعت تراژیکی را  برای خود بوجود می آورد که بی تشبیه به آن سرنشینان کلک مدوزا نیست.

این مجسمه ساز گفت: مهاجرت هایی که در عصر امروز صورت میگیرد چه آنها که به خاطر جنگ است و چه مسائل دیگر شرایطشان شبیه همین قربانیان کلک مدوزا است افرادی که به هر دلیلی کشور خودشان را ترک می کنند شرایط سختی در انتظار آنها خواهد بود و چه بسا این مهاجرت یک نوع فراموشی و مرگ ذهنی برای آنها به همراه خواهد داشت.

قره باغی در رابطه با هنر چیدمان بیان کرد: هنر چیدمان یا هنر اینستالیشن (Installation art) یک جریان هنری است که بحث کالا بودن اثر هنری را از بین می برد و به بحث زیباشناسی های هنر یک رویکرد مفهومی اشاره دارد در واقع در این هنر، متریال و کار هنرمند رنگ می بازد و تنها چیزی که باقی می ماند ایده و مفهومی است که هنرمند در نظر دارد.

عضو هیئت علمی دانشکده هنر نیشابور ابراز کرد: هنر نصب یا راه اندازی آثار سه بعدی است که در آفرینش آن از عناصر و مواد مختلف در «فضایی» مشخص و محدود استفاده می شود.

این مجسمه ساز گفت: این آثار اغلب خاص و طراحی شده برای تبدیل و درک یک فضا است، اصطلاح هنر چیدمان به فضاهای داخلی مربوط می شود، در حالی که مداخلات بیرونی از این نوع، اغلب با نام هنر عمومی، هنر زمین یا هنر مداخله(مداخله هنری، تعامل با آثار هنری، مخاطب، مکان/ فضا یا وضعیت قبلی) شناخته می شوند؛ با این حال، مرز بین این هنرها در مواردی با یکدیگر همپوشانی دارند.

قره باغی افزود: هنر نصب یا چیدمان می تواند به صورت موقت یا دائمی باشد. کارهای نصب شده در فضاهای نمایشگاهی مانند موزه ها و گالری ها و همچنین فضاهای عمومی و خصوصی کاربرد دارد.

وی بیان کرد: ما هنر چیدمان را در گالری ها، نمایشگاه ها و جشنواره های خارج از کشور می بینیم که هنرمندان گرایش های مجسمه سازی و نقاشی دارند و به این شیوه روی آورده اند؛ اما اگر بخواهیم عنوان کنیم که این هنر در ایران به صورت توسعه یافته است باید بگویم که این هنر در کشور جای خودش را نتوانسته پیدا کند.

عضو هیئت علمی دانشکده هنر نیشابور ابراز کرد: هنر چیدمان نه جنبه کاربردی دارد نه جنبه تزئینی کاملا در خدمت ایده و مفهوم است و زیر مجموعه هنر مفهومی قرار می گیرد و کاملا می تواند ارتباط فرهنگی بین جوامع و به عنوان یک رسانه جدی می تواند، مطرح باشد.

این مجسمه ساز گفت: مهاجرت برای یک هنرمند مثل مرگ اختیاری است؛ چراکه هنرمند با مهاجرت از ریشه و اصل خود دور می شود.

وی بیان کرد: متاسفانه با وجودی که هنر چیدمان یکی از هنرهای مفهومی با زبان بین المللی است کمتر در شهری مثل مشهد که یک شهر بین المللی است از آن استفاده می شود در حالی که می توان از این هنر برای بیان موضوعات مختلف فرهنگی و اجتماعی و معرفی فرهنگ ایرانی- اسلامی بهره برد و با ایجاد یک پرسش برای مخاطب، ذهن مخاطب را درگیر خود کنند.

گفتگو از نفیسه سلیمانیان

 انتهای پیام/