آلودگی‌های دفن زباله های کاشان و آران و بیدگل برای ابوزیدآباد/ زباله‌ها هشت برابر مساحت مجاز را آلوده کرده است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازخطب شکن؛ امروزه زباله را طلای کثیف می‌نامند. رسیدگی به شیوه بازیافت و دفن این محصول بشری، در حفظ محیط زیست بشر اهمیتی فراوان دارد، به گونه‌ای که بی توجهی به آن، آینده زمین و زندگی انسان را با خطرات جدی مواجه خواهد کرد. تفکیک، بازیافت و استفاده بهینه از زباله‌ها راه حل کم شدن حجم پسماندها و به کارگیری آن‌ها در چرخه مجدد محیط زیست است.

دفن زباله نیز به عنوان یکی از روش های پاک سازی محیط پیرامون انسان است که اگر به شکل غیر اصولی به کار گرفته شود، موجب آلودگی محیط خاک و به خطر افتادن زمین می‌شود. این مساله در مناطق کویری که بخش اعظم آب آن‌ها از سفره‌های زیر زمینی تامین می‌شود، اهمیت حیاتی تری می‌یابد. این در حالی است که معمولا 20 درصد از حجم زباله‌ها قابل بازیافت نیست و باید در طبیعت دفن شود.

320 تن زباله در روز

در ایران‌، زباله‌ خانگی‌ بیشترین‌ سهم‌ ترکیب‌ زباله‌ را داشته که‌ بیش از ۷۰ درصد آن‌ را مواد فساد پذیر و پسماندهای‌ غذایی تشکیل می‌دهد‌.

طبق اعلام شهرداری کاشان، در مجموع روزانه 320 تن زباله در دو شهرستان کاشان و آران و بیدگل تولید می‌شود که از این میان 70 تن متعلق به آران و بیدگل است. (آمار دقیقی از دفن روزانه زباله در چاله زباله ابوزیدآباد در دست نیست، با این حال مسئولان مختلف در جلسات و گفتگوهای گوناگون آماری از 200 تا 400 تن در روز را عنوان کرده اند.) گفته می‌شود از این مقدار زباله، روزانه 250 تن در کارخانه‌ی تولید کود کمپوست کاشان که خردادماه 93 آغاز به کار کرد، تفکیک و بازیافت می‌شود. با این حال هنوز حجم قابل توجهی از زباله‌های این دو شهرستان در محلی در فاصله 20 کیلومتری کاشان و 10 کیلومتری منطقه ابوزیدآباد به شکلی غیر اصولی دفن می‌شود.

کارشناسان 32 مشکل زیست محیطی، از جمله آلودگی سفره‌های آب زیرزمینی، مسمومیت جانداران محیط به دلیل تغذیه از زباله و تهدید پوشش گیاهی با انتشار شیرابه‌های زباله‌ها را به عنوان نتایج دفن غیر اصولی این محصول حیات انسانی ذکر می‌کنند.

رعایت اصول بهداشتی و فنی، حفر ترانشه با ابعاد استاندارد، فشردن زباله در لایه‌های نازک، پوشانیدن سطح زباله دفن شده در زمین با خاک در پایان هر روز کاری، جداسازی سلولها (محفظه دفن) با شن و ماسه، آهک ریزی کف ترانشه، شیب سطح محل دفن، سیستم زهکشی، جمع آوری شیرابه و ایجاد هواکشهایی برای تخلیه گازهای ناشی از تجزیه و تخمیر زباله‌ها از جمله اقداماتی است که باید در دفن زباله رعایت شود. آمونیاک، دی اکسید کربن، منوکسید کربن، هیدروژن، هیدروژن سولفوره، متان، نیتروژن و اکسیژن از جمله گازهای ناشی از تخمیر زباله است که دی اکسید کربن و متان در مجموع 90 درصد از گازهای تولیدی را شامل می‌شود.

انتشار شیرابه‌ها و گازهای ناشی از تخمیر، موجب آلودگی شدید محل‌های دفن زباله می‌شود.

وضعیت نگران کننده چاله زباله

فرماندار آران و بیدگل اواخر سال گذشته در گفتگو با خطب شکن با اشاره به مشکلات زیست محیطی چاله زباله ابوزیدآباد اظهار کرد: این موضوع از سال های گذشته به عنوان یکی از چالش های اساسی مطرح بوده است.

ابوالفضل معینی نژاد گفت: مهم ترین راهکار برای از بین بردن وضعیت نگران‌کننده چاله زباله، تقویت شرکت مدیریت پسماند بوده است.

وی با قبول این که فعالیت شرکت پسماند مطلوب نیست و با نقطه آرمانی فاصله دارد خاطرنشان کرد: بر اساس برنامه قرار است میزان زباله های دفن شده به 20 تا 40 تن برسد و مابقی بازیافت شود.

معینی نژاد همکاری شهرداری ها را عاملی برای فعالیت بهتر شرکت مدیریت پسماند دانست و تصریح کرد: آغاز به کار هیأت مدیره جدید می تواند در حل این معضل موثر باشد.

تهدیدی برای ابوزیدآباد

استقرار مجتمع‌های دامداری و گاوداری بزرگ، مجتمع کشتارگاه کاشان، انبارهای ضایعات، ایستگاه موقت دپوی زباله و بدتر از همه استقرار محل دفن زباله در نزدیکی روستاهای بخش کویرات و مزارع کشاورزی، این منطقه را دچار معضل زیست محیطی کرده است. در حال حاضر علاوه بر زباله‌های آران و بیدگل، سفیدشهر، نوش آباد و ابوزیدآباد، زباله‌های کاشان و قمصر نیز در چاله زباله‌ی ابوزیدآباد دفن می‌شود. وجود حجم عظیم حشرات و حیوانات ناقل بیماری در این منطقه از جمله آثاری است که باعث به خطر افتادن زندگی مردم ابوزیدآباد شده است. همچنین انتقال غیراصولی و حجم بالای پسماند موجب پراکنش حجم بالایی از این پسماند‌ها در مسیر تردد مردم می‌شود که چشم اندازی زننده را ایجاد کرده و ضررهای جبران ناپذیری در روند توسعه و ورود سرمایه گذاری‌ها در این منطقه محروم برجای گذاشته است.

با وجود این مشکلات، عوارضی از سوی شهرهای دیگر به ابوزیدآباد پرداخت نمی شود و کاشانی‌ها با خیال راحت مشکلات زیست محیطی خود را به همراه ضایعات و زباله‌های خود به آران و بیدگل منتقل می‌کنند.

طی بررسی‌های به عمل آمده وسعت زمینی که در بدو فعالیت شهرداری کاشان جهت دفن زباله به ایشان توسط اداره منابع طبیعی واگذار شده، 20 هکتار است ولی در حال حاضر وسعت تخریب شده جهت دفن غیر اصولی پسماند حدود 160 هکتار است که بدون اخذ مجوز‌های لازم اقدام به بهره برداری شده است. در ضمن مکان مزبور در جوار نوار زیبای ریگ بلند و همچنین منطقه شکار ممنوع یخاب که از جمله زیستگاه‌های انگشت شماری است که محل زندگی گربه سانان نادری همچون یوزپلنگ آسیایی و کارکال است، قرار گفته است.

به علاوه عمده آب شرب منطقه کاشان و آران و بیدگل در سفره‌های آب زیر زمینی این محدوده تأمین می‌شود که وجود این حجم زباله و شیرابه‌های آن لرزه بر تن انسان می‌اندازد. باوجود حجم بالای پسماند‌های شهری و بیمارستانی دو شهرستان کاشان و آران و بیدگل، دپوی این پسماندها در ابتدای جاده ابوزیدآباد و انتقال آن به محل دفن ابوزیدآباد بسیار نامناسب بوده و همچنین مدیریت و دفن آن در محل دفن، غیر اصولی است. لذا ساختمان نیمه کاره کارخانه و بازیاف و کمپوست و فعالیت دستگاه خرد کن زباله، نیز نه تنها از شدت آلودگی‌ها نمی کاهد بلکه موجب تولید شیرابه بیشتر و پراگنش پسماند‌های سبک توسط باد می‌شود. بنابراین نفوذ شیرابه‌ها به آبهای زیرزمینی و وجود حشرات و حیوانات موذی، پرندگان و سگ‌های ولگرد در اطراف محل دفن و تردد آنها در مناطق مسکونی به راحتی آلودگی‌ها را منتقل کرده و موجب بروز بیماری‌های عفونی و تشدید بیماری سالک در این منطقه شده است.

نکته حائز اهمیت دیگر، مجاورت این مکان و این حجم زباله با زیستگاه جبیر و گربه سانان نادری همچون یوزپلنگ آسیایی و کاراکال، زیست این گونه‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. با توجه به شدت گرفتن نارضایتی مردم نجیب شهر ابوزیدآباد و بخش کویرات و درخواست آنها مبنی بر ساماندهی محل دفن، امیدواریم در این خصوص اقدام مقتضی اعم از ساخت کارخانه کمپوست و بازیافت و یا نیروگاه، مبذول گردد و گام‌های ارزشمندی در حفظ و حراست از محیط زیست، سامت مردم، فراهم نمودن زندگانی پاکیزه با ساماندهی وضعیت مدیریت پسماند برداشته و موجبات رضایت عمومی و فراهم نمودن شرایط لازم برای پیشرفت و توسعه در منطقه را فراهم نمایند.

راه حل چیست؟

جداسازی زباله‌ها از مبداء تولید، ترویج فرهنگ تولید زباله کمتر، بهینه سازی تکنولوژی جمع آوری، حمل و نقل و دفع زباله و نیز افزایش سطح آگاهی مردم، مسئولان و دست اندرکاران در زمینه پسماندها از راهکارهای اساسی برای تبدیل این تهدید بهداشتی (پسماندها) به فرصت است. شهرداری آران و بیدگل طرح تفکیک زباله از مبدا را از دو سال پیش شروع کرده، با این حال اجرای این طرح و موفقیت کامل آن نیازمند فرهنگسازی است که این امر کاری زمان‌بر و مدت دار محسوب می‌شود.

با توجه به جمعیت سه برابری کاشان نسبت به شهرستان آران و بیدگل، زباله‌های تولیدی این شهرستان حجم قابل ملاحظه‌ای را تشکیل می‌دهد. از این رو نباید از لزوم انتقال زباله‌های شهرستان کاشان به مکانی در همان شهرستان چشم پوشی کرد.

در شرایط کنونی، هنوز تمام آن چه از خطرات دفن زباله‌ها عاید مردم شهرستان می‌شود ظاهر نشده است! روزها و سال‌ها به سرعت خواهد گذشت و نوبت به نسل‌های آینده خواهد رسید تا مشکلاتی همچون آلودگی آب‌های زیرزمینی، فراگیر شدن جانوران موذی و بیماری‌های مسری دامن گیرشان شود.

گزارش از سیدمصطفی میرحسینی

انتهای پیام/