تابستان امسال، گرم‌ترین تابستان استان نسبت به بلندمدت است/ خداحافظی تدریجی استان سمنان با «برف»

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ غلامرضا حسنی غربا مدیرکل هواشناسی استان سمنان در گفتگو با مرآت، ضمن تحلیل وضعیت بارش‌های بهاری در استان سمنان، «زمان بارش» یکی از مولفه‌های اساسی در مفید و موثر بودن بارش‌ها عنوان کرد و اظهار داشت: ممکن است یک محصول کشاورزی در بهمن‌ماه به آب نیاز داشته باشد و عدم بارش باران به از بین رفتن آن محصول منجر شود؛ با این وجود بارش‌های بهاری نمی‌تواند آن محصول از دست رفته را نجات دهد.

حسنی غربا با بیان این که بیش از 60 درصد بارش‌ها در استان سمنان رگباری و حدود 40 درصد مداوم هستند، بارش‌های رگباری را یکی از عوامل جاری شدن سیل دانسته و گفت: بر این اساس در کنار زمان و مکان بارش، «نوع بارش» نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ بنابراین ممکن است در یک سال، حجم بارش‌ها از میانگین بارش‌ها در بلندمدت هم فراتر رود اما در حوزه کشاورزی با خشکسالی دست به گریبان باشیم و بالعکس، ممکن است در یک سال بارش‌ها کم‌تر ازحد نرمال، اما بهنگام و ملایم باشد اما چندان متحمل خسارت نشویم.

وی افزود: با توجه به تغییر اقلیم در سال‌های آتی بیش‌تر شاهد بارش‌های رگباری خواهیم بود؛ بارش‌هایی با حجم زیاد که با خسارت همراه است و زمان و مکان آن به گونه‌ای است که امکان استفاده مفید از آب باران را نخواهیم داشت؛ ضمن آن که کم‌تر شاهد بارش برف خواهیم بود.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان با تأکید بر ضرورت فعالیت بیش‌تر در حوزه آبخیزداری و آبخوان‌داری با توجه به شرایط اقلیمی موجود گفت: ما باید در حوزه «نگهداری و تولید آب» طرح‌هایی را به مرحله اجرا برسانیم و مطالعات دقیقی را درباره سیلاب‌ها صورت دهیم.

حسنی غربا با بیان این که علاوه بر «نگهداری و تولید آب» دو فاکتور مهم دیگر نیز باید در زمان خشکسالی مورد توجه قرار بگیرد گفت: این دو فاکتور شامل «انتقال آب از منابع به نقطه هدف» و «مصرف» هستند.

کاهش 35 درصدی راندمان آبیاری با کانال‌های سنتی انتقال آب

وی با اعلام این مطلب که در حال حاضر 65 درصد از کانال‌های انتقال آب در حوزه کشاورزی، سنتی است اظهار داشت: سنتی بودن کانال‌های انتقال آب در کنار افزایش دما و تبخیر، باعث کاهش 35 درصدی راندمان آبیاری می‌شود که کنترل کردن همین میزان هدررفت آب به بهبود شرایط کمک شایانی خواهد کرد.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان با اشاره به ضرورت جایگزینی کانال‌های روبسته با کانال‌های سنتی موجود به جهت کاستن از حجم تبخیر گفت: اگر شما بخواهید 100 لیتر آب را از طریق کانال‌های سنتی به مزرعه خود برسانید، نهایتا 65 لیتر آب به مقصد می‌رسد اما در سیستم‌های پیشرفته انتقال آب که یا بتنی و یا زیرزمینی است، از 100 لیتر آب موجود در کانال حدود 92 درصد به مقصد می‌رسد.

وی افزود: تشدید تبخیر و افزایش دما در سال‌های پیش‌رو به شدت بر منابع آبی ما تأثیر خواهد گذاشت.

حسنی غربا ادامه داد: با افزایش دما تعداد دفعات آبیاری به محصولات کشاورزی نیز بیش‌تر می‌شود لذا باید در این‌باره برنامه‌ریزی‌های دقیقی صورت بگیرد تا کم‌تر دچار مشکل شویم.

ضرورت اصلاح الگوی کشت

حسنی غربا اصلاح الگوی کشت محصولات کشاورزی را یکی از اقدامات مهم در راستای مدیریت مصرف آب عنوان کرد و گفت: ما باید کشت محصولاتی که تولید آن‌ها ضمن مصرف آب کم‌تر، ارزش افزوده بالاتری ایجاد می‌کند و امکان صادرات دارد حرکت کنیم که زعفران و زیره از جمله این محصولات هستند.

وی با اشاره به کاهش 50 درصدی بارش‌ها در فاصله مهرماه سال گذشته تا فروردین‌ماه سال جاری گفت: این رقم تا سوم تیرماه، به 5.8 درصد رسیده است به این معنا که ما 45 درصد از کاهش بارش‌ها را جبران کرده‌ایم و از سوی دیگر ما از ابتدای سال زراعی تا 18 فروردین‌ماه به طور متوسط تنها 40 میلی‌متر بارش دریافت کردیم اما این عدد تا سوم تیرماه به 99.4 میلی‌متر رسیده است.

حسنی غربا با یادآوری این مطلب که در سال زراعی گذشته تا تیرماه 90.2 میلی‌متر بارش دریافت کرده بودیم گفت: این رقم نشان می‌دهد که بارش‌های امسال نسبت به مدت مشابه 10 درصد افزایش داشته اما همچنان نسبت به بلندمدت با 5.8 درصد کاهش بارش مواجه بوده‌ایم.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان متوسط بارش بلندمدت در کل سال زراعی در استان سمنان را 110 میلی‌متر اعلام کرد و افزود: ما امسال بیش از 50 میلی‌متر از این میزان را تنها در فصل بهار دریافت کردیم که عدد قابل توجهی است.

وی از کاهش 26 درصدی بارش‌ها در کل کشور نسبت به بلندمدت خبر داد و گفت: میزان کاهش بارش‌ها در کشور نسبت به سال قبل، 21 درصد است.

حسنی غربا با بیان این که بر اساس پیش‌بینی‌های مرکز ملی اقلیم‌شناسی، در تابستان امسال به طور متوسط 1 درجه افزایش دما خواهیم داشت گفت: بر این اساس انتظار می‌رود که استان سمنان نسبت به بلندمدت تابستان گرم‌تری داشته باشد و ما این موضوع را پیش‌تر هم اعلام کرده‌ایم.

تابستان امسال؛ گرم‌تر از سال گذشته

وی با خاطرنشان کردن این مطلب که در طی سال‌های اخیر تابستان‌های استان همه‌ساله رکورد تابستان سال ماقبل خود را شکسته‌اند گفت: تابستان پارسال گرم‌ترین سال نسبت به بلندمدت بود و انتظار داریم که امسال از سال گذشته گرم‌تر باشد.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان در ادامه با مطلوب ارزیابی کردن وضعیت پیش‌بینی خشکسالی، سیل و سرمازدگی در این استان گفت: ما علاوه بر مسأله پیش‌بینی، علل و راهکارهای مواجهه با این سه پدیده را احصاء کرده‌ایم.

حسنی غربا افزود: بارها از من سوال شده است که «خشکسالی چه زمانی پایان خواهد یافت؟» پاسخ این است که به دلیل تغییر اقلیم و استمرار افزایش دما ما باید ذهنیت‌های خود را تغییر دهیم و بپذیریم که خشکسالی دیگر میهمان ناخوانده نیست، بلکه صاحبخانه است.

تدبیر 20 سال قبل مردم جنوب‌شرقی آسیا برای مهار روان‌آب‌ها

وی با یادآوری سفر 20 سال قبل خود به جنوب شرقی آسیا گفت: من در برخی کشورها رودخانه‌های خشکی را دیدم که آن‌ها را تراس‌بندی کرده بودند تا با بهره‌گیری از تکنیک‌های مهندسی رودخانه سرعت روان‌آب را در زمان جاری شدن سیل بگیرند و وقتی درباره این رودخانه‌ها سوال کردم، پاسخ دادند که در آینده سیلاب‌ها در کشور ما بیش‌تر خواهد شد و ما باید جلوی سیلاب را بگیریم؛ ما نیز در ایران نیازمند اقدامات آینده‌نگرانه هستیم.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان در پایان با بیان این که یک پژوهشگر خارجی 22 سال قبل در مقاله‌ای تصریح کرده بود که جنگ آینده دنیا، جنگ آب خواهد بود گفت: این مسأله برای خود من که در آن سال این مقاله را ترجمه کردم، استبعاد داشت اما امروز می‌بینیم که آن گفته به حقیقت نزدیک است.