به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نافع، موسیقی هر کشور و به تبع آن هر شهر و دیاری نمایانگر بخشی از فرهنگ، تمدن، احساس و عاطفه، هویت، حماسه، عرفان و شور، عشق و تنفر، آزادگی و آزاده بودن، اسطوره و داستان، ادب، هنر و ... آن ملت است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نافع,گذشتگان ایران موسیقی و اشعار ناب پارسی را سینه به سینه منتقل میکردند زیرا موسیقی برایشان تنها یک صدا و آوا نبود بلکه آن را بخش مهمی از ادبیات و فرهنگ و آمال و آروزهای خود میدانستند و میخواستند با حفظ کردنش آن را برای آیندگان به میراث بگذارند که مبادا رنگ و بوی اجنبی و بیگانه بگیرد.
,این روزها حرف از موسیقی و موسیقدانان، سنتی و پاپ در رسانهها و فضای مجازی دست به دست میچرخد و مدافعان و مخالفان هر یک حرفهای خود را میزنند اما آنچه اینجا اهمیت دارد شنیدن حرفها از زبان خود کسانی است که با موسیقی زندگی میکنند و ساعاتشان را با آن درگیرند.
,در این گزارش بر آن شدیم تا به معرفی موسیقی بومی و محلی همدان با دو نفر از هنرمندان این عرصه به گپ و گفت بپردازیم.
,سعید شادفر متولد سال 62 در همدان که از سن 6 سالگی با موسیقی آشنا شده و فعالیت حرفهای موسیقی خود را در حوزه نوازندگی ساز ایرانی از 10 سالگی با اساتید مختلف آغاز کرده، در سال 82 با مطالعه کتابهای مختلف در مورد آهنگسازی به این رشته علاقمند شده و با راهنماییهای اساتیدی از جمله استاد کامبیز روشن روان و مرحوم بابک بیات فعالیتهای خود را ادامه میدهد.
,او مدارک تحصیلی خود را در رشته موسیقی از دانشگاه هنر تهران اخذ میکند و در این دوران از محضر اساتیدی چون استاد حسین علیزاده، استاد محمد علی کیانینژاد واستاد احمدپژمان بهره میبرد.
,در حال حاضر شادفر در رشته موسیقی و سرود در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همدان مشغول به فعالیت است.
,
, ,
وی در مورد تاریخچه موسیقی در همدان گفت: اسناد واضح، روشن و شفاهی در دست نیست، اما طبق نوشتههای کتاب «سرگذشت موسیقی ایران» اثر روح الله خالقی، همدان دارای موسیقی فولکور(محلی) بوده و ساز محلی همدان اکنون در موزه ای در ایتالیا نگهداری میشود.
,در همدان هم مانند سایر نواحی ایران موسیقی به صورت سینه به سینه آموزش داده میشد، البته عدهای هم بودند که نوازندگی و در مجموع موسیقی در خاندان آنان موروثی بوده، یعنی فنون نوازندگی پدر را فرزند به ارث میبرد و بسیاری در این راه تلاش میکردند.
,شادفر افزود: در شمال همدان بیشتر موسیقی ترکی رواج داشته و از لحاظ شباهتهایی که به موسیقی عاشیقهای آذربایجان داشته که در نوازندگی بیشتر از ساز (چگور) استفاده میشود، البته ساز (بالابان) هم از اهمیت ویژهای برخوردار است. نواختن نغمه های ترکی به سازهایی مانند کمانچه تار فارسی در کنار چگور و بالابان نیز استفاده میشود که گاها از اشعا رفارسی هم استفاده میکردند.
,وی با توضیح در مورد ساز تنبور ادامه داد: این ساز بیشتر با شهر صحنه و کرمانشاه شناخته میشود در همدان هم استفاده میشده که البته مقالهای آن با مقالهای موسیقی صحنه کمی تفاوت داشته است.
,این هنرمند به موسیقی عاشقی همدان اشاره و تصریح کرد: موسیقی عاشقی همدان عمدتا بصورت آواز اجرا شده و کمتر از سازهای ضربی به عنوان همراهیکننده استفاده میشود.
,براساس نوشته های بلام استیون در کتاب «مفهوم عاشق در فرهنگ و موسیقی شمال خراسان» عاشتیق در همدان به کسی گفته میشود که نوازنده چگور است و در حین نواختن و خواندن به نقل داستان نیز میپردازد و نام چند تن از عاشتیقهای همدان در کتاب «موسیقی عاشتیقهای همدان» نوشته شده که اسم ایلناز رهبر نیز در آن آمده است.
,,
, ,
در ادامه بررسی موسیقی بومی همدان به سراغ یک کارشناس دیگر قادر شهسواری متولد 1359 کارشناس موسیقی، نویسنده کتاب «بر دستان الوند» که در خصوص موسیقی ترکی همدان است رفته و از او در خصوص تاریخچه موسیقی در همدان و شاخصه های آن پرسیدیم.
,وی در خصوص موسیقی بومی همدان گفت: شاخصههای یک موسیقی که بومی و محلی شناخته شود فارغ از بحث کلامی، زبانی و ماهیت جغرافیایی اصولا با زبان گفتاری معنا پیدا میکند.
,ما وقتی میگوییم موسیقی ترکی، بلوچی، کردی، تالشی و عربی اولین چیزی که به ذهن مخاطب میرسد قومیت، جغرافیا و زبان است که سه فاکتور در شناخت موسیقیهای بومی و محلی و طایفهای است اما ما اینها را در طول تاریخ همدان نداشتهایم و نمیتوانیم بگوییم چه طایفه و قومی در طول این چند هزار سالی که همدان مدنیت شهری پیدا کرده به عنوان یک قومیت مشخص در همدان بودهاند و آن چیزی که واضح است همیشه فارسی پهلوی یا دری، زبان عمومی مرکز همدان بوده است
,این کارشناس حوزه موسیقی افزود: با توجه به اینکه همدان مرکز مناقشات سیاسی بوده و یکنواختی ساختار حکومتی نداشته که بتواند به یک بستر مطمئن برای رشد فرهنگ و هنر تبدیل شود.
,وی ادامه داد: زمانی ما از موسیقی ترک صحبت میکنیم، قوم ترک در نگهداری این موسیقی تعصب زیادی دارند و فرقی نمیکند که یک بلوچی کجای دنیا باشد هر کجای باشد از موسیقی خودش پاسداشت میکند اما این قاعده در حوزه همدان وجود نداشته است.
,شهسواری عنوان کرد: بعد از دوره سلاجوقه وآمدن ترک ها به ایران، چهره فرهنگی ایران تغییر میکند و کسانی که فارس بودند همزیستی با ترکها پیدا کرده و و اکنون بخشی از موسیقی محلی همدان موسیقی ترکی است که در روستاهای اطراف همدان وجود دارد.
,وی ادامه داد: شمال همدان ترک و به سمت ملایر ترک و لر و به سمت کرمانشاه ترک و کرد هستند و همان طور که آمیزش هنری اتفاق افتاده آمیزش فرهنگی نیز اتفاق افتاده است.
,این کارشناس حوزه موسیقی تصریح کرد: میتوانیم بگوییم بخشی از موسیقی استان همدان ترکی است که ماهیت خود را با سایر مناطق ترکنشین ایران تغییر داده و در نگارش تفاوت ایجاد کرده و رنگ و بوی آن خاص استان همدان شده و شیوه زبانی آن هم فرق کرده است.
,وی گفت: بخشی از موسیقی محلی همدان میتواند موسیقی عاشیقهای ترک همدان باشد و بعد از حضور عارف در همدان دروازههای موسیقی ملی به سوی هنرمندان همدانی باز میشود و تا قبل از عارف دورهگردهای موسیقی با دسته های کوچک در همدان فعالیت داشتند و هم اکنون تصویر سایه روشنی از وضعیت موسیقی همدان تا به امروز داریم.
,شهسواری همچنین گفت: سابق بر این یکیسری الحان داشتیم که مختص فرش بافها و رختشورها بوده که با لهجه همدانی میخواندند و اکنون تنها چیزی که از یک نغمه و موسیقی همدانی مانده، همین الحان است که پیرمردها و پیرزنهای بالای صد سال در همدان این الحان را به یاد دارند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه