گزارش پاسخگویی دستگاه‌های فعال در سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مجرای قانونی ثبت درخواست اطلاعات از موسسات عمومی و خصوصی ارائه دهنده خدمات عمومی در کشور است. قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 1387 مجلس شورای اسلامی پس از وقفه 8 سال با تصویب سه آیین نامه اجرایی هیأت وزیران برای اجرا در نهادها و دستگاه‌ها عمومی ابلاغ شد. قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات 23 ماده، 3 آیین نامه اجرایی دارد و از سال 96 تاکنون 9 شیوه نامه دیگر توسط کمیسیون مربوطه برای تسریع، تسهیل و تبیین قانون مصوب و ابلاغ شده است.

در این قانون اگر از دستگاه‌ها و موسسات عمومی درخواستی شود آنها مکلفند اطلاعات خود را در حداقل زمان ممکن (حداکثر 10 روز) و بدون تبعیض در دسترس مردم قرار دهند.

بر اساس آخرین گزارش دبیرخانه کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در حال حاضر 1086 دستگاه و موسسه اصلی با زیرمجموعه تابعه در سامانه مذکور فعال  و به درخواست‌های مردم در این سامانه پاسخ می‌دهند.

شهروندان می‌توانند پس از ثبت نام در سامانه به نشانیfoia.iran.gov.ir از دستگاه مورد نظرشان درخواست اطلاعات کنند. با راه اندازی سامانه در خرداد 96 تاکنون بیش از 16500 درخواست  ثبت شده که به 86% آنها تاکنون پاسخ داده شده است. موضوع بیشترین درخواست‌ها از سوی شهروندان شامل قوانین و مقررات، آمار و اطلاعات آماری، حقوق و مزایای مدیران ارشد، اطلاعات استخدامی، اطلاعات شهری و تقسیمات کشوری، اطلاعات قراردادهای دولتی، اطلاعات و مجوزهای دولتی، اطلاعات انتخابات، اطلاعات مالیاتی و... می‌شود.

از مجموع درخواست‌های ثبت شده 8% آنها مورد رضایت شهروندان نبوده و منجر به شکایت شده است. با رسیدگی مجدد موسسات به بیش از 870 شکایت پاسخ داده‌اند که پس از بررسی بخش حقوقی کمیسیون برای متقاضی ارسال شده است. همچنین  به منظور رفع اختلاف احتمالی در چگونگی ارایه اطلاعات شیوه نامه‌ای با همین عنوان توسط کمیسیون مصوب و ابلاغ شده تا براساس آن فرآیند قانونی رسیدگی و حل اختلاف در نحوه ارایه اطلاعات صورت گیرد.

هر چند در قانون تأکید شده (ماده 8) پاسخگویی به درخواست‌های شهروندان باید در سریع‌ترین زمان ممکن و حداکثر بیش از 10 روز نباشد اما میانگین زمان پاسخگویی کلی دستگاه‌های 47 روز است که با مهلت قانونی پاسخگویی فاصله زیادی دارد.

برای مشاهده عموم مردم درخصوص نحوه پاسخگویی موسسات به درخواست های مردم کلیه اطلاعات درخواست‌های ثبت شده در سامانه بر روی صفحه اصلی سامانه  foia.iran.gov.ir  قرار گرفته است.

شهروندان می‌توانند گزارش کلی از عملکرد رعایت قانون توسط دستگاه‌های عمومی در بخش گزارش پاسخگویی ملاحظه کنند. بر اساس این قانون «اطلاعاتی که متضمن حق و تکلیف برای مردم است باید علاوه بر موارد قانونی موجود از طریق اعلان عمومی و رسانه‌های همگانی به آگاهی مردم برسد» و مصوبه و تصمیمی که موجد حق یا تکلیف عمومی است قابل طبقه بندی به عنوان اسرار دولتی نیست و انتشار آنها الزامی خواهد بود.

در بخش  انتشار محتوای سامانه مذکور بیش از 10 هزار سند توسط موسسات عمومی منتشر شده است که 95% این مستندات از سوی دستگاه‌های دولتی منتشر شده است.