کویر خشک کرمان از آب دریا سیراب می شود/ پروژه انتقال آب از خلیج فارس به سر منزل مقصود رسید

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از راه آرمان، در حالی که سالیان متمادی است کشورهای های عربی حاشیه خلیج فارس کویر بی آب و زرع خود را با آب دریا سیراب می کنند و جزایر زیبایی را در دل کویر برای مردم خود به ارمغان آورده اند و زمین های بایر خود را به مراتعی سرسبز بدل کرده اند اما ایران از این نعمت خود را بی بهره گذاشته بود.

اکنون بعد از گذشت ۶ سال با فراز و نشیب های بسیاری بالاخره گام نخست بزرگترین پروژه انتقال آب به استان های کویری جنوب شرق چون کرمان اصفهان و یزد برداشته می شود و مبدع این طرح که روزی استاندار کرمان بود اکنون خود به عنوان وزیر صمت از پروژه ای که خود پیگیر اجرایی شدنش بود رونمایی می کند اما این پروژه چیست و تاکنون چه تلاش هایی برای آن صورت گرفته است؟

پروژه انتقال آب از خلیج فارس برای ۳ استان کرمان، یزد و اصفهان یک ابر پروژه ملی بود که هر کدام از نمایندگان سه استان با عزم راسخ ملی به دنبال اجرایی شدن آن بودند.

در حالی که استان کرمان نزدیک به ۱۰ سال است تجربه خشکسالی را در پرونده خود ثبت کرده است و از سویی شرکت های معدنی و فولادی استان به آب نیازمند هستند و به علت کمبود آب نمی توانند فعالیت های معدنی کشور را به سرانجام برسانند و تعطیلی این مراکز برای کشور و به خصوص استان متحمل هزینه های گزافی خواهد بود لذا مسئولان امر به دنبال راه چاره ای برای جبران کمبود آب مورد نیاز خود شدند.

نمایندگان استان کرمان در منطقه سیرجان، رفسنجان و کرمان که در راستای طرح مثلث توسعه استاندار وقت معین اقتصادی هر منطقه را مشخص می کردند معین اقتصادی منطقه سیرجان که به طور کلی معدنی محسوب می شود و بیشترین معادن سنگ آهن در این منطقه جغرافیایی کشف و مورد استخراج هستند را شرکت معدنی و صنعتی  گل گهر قرار دادند و این مجموعه طرحی را به عنوان انتقال آب از خلیج فارس مطرح کرد.

در ابتدای امر تامین آب تنها برای مصارف معدنی بود نه شرب لذا پروژه شیرین سازی آن مطرح نبود و هزینه های لازمه آن برای انتقال آب معین شد اما زمانی که طرح برای اجرایی شدن مسیر خود را طی می کرد بحث شیرن سازی آب نیز مطرح شد تا نیاز سه استان را در تامین آب مورد نیاز نه تنها برای صنعت بلکه برای شرب تامین کند.

پروژه شیرین سازی و انتقال آب از خلیج فارس با هزینه کرد اولیه دو شرکت معدنی گل گهر و مس سرچشمه آغاز به کار کرد و  فرآیند رو به رشدی را طی کرد.

شرکت تامین و انتقال آب خلیج فارس که محدوده جغرافیایی اجرای این پروژه  را در حد فاصل مجتمع سنگ آهن گل گهر سیرجان و مجتمع مس سرچشمه در مورخ ۱۳۹۳طی  ۱۲ ماه به طول  ۱۵۰ کیلومتر در زمان مقرر  به اتمام رساند.

سپس قطعه دوم اجرای این پروژه با عنوان طرح انتقال آب از خلیج فارس به صنایع جنوب شرق کشور به پیمانکاری شرکت تامین و انتقال آب آغاز شد؛ در قطعه دوم، آب از مخزنی که در انتهای قطعه اول (مخزن گل گهر) احداث  شده است را  توسط لوله فولادی به اقطار ۱۵۰۰ ، ۱۴۰۰ و ۱۰۰۰ میلیمتر به سمت مجتمع مس سرچشمه پمپاژ می کند.

قطعه دوم به طول تقریبی ۱۵۱ کیلومتر آب را با دبی حدود ۲.۷ متر مکعب بر ثانیه از رقوم ۱۸۰۵ متر به رقوم ۲۷۵۰ متر از سطح دریای آزاد، در مس سرچشمه خواهد رساند.

این خط شامل چهار ایستگاه پمپاژ با توان مصرفی کل حدود ۴۵ مگاوات و ارتفاع پمپاژ ۱۲۵۰ متر بوده که فشار کاری خط انتقال از ۱۶ تا ۴۰ بار در طول خط بسته به شرایط توپوگرافی زمین و موقعیت ایستگاه‏ های پمپاژ تغییر می کند.

در قطعه دوم مشکلاتی وجود داشت که لازمه آن رفع مشکلاتی به غیر از لوله گذاری برای انتقال آب بود لذا کنسرسیومی دیگر در سال ۹۵ با همین شرکت منعقد شد تا مشکلات پیش روی این طرح را بردارد.

مشکلات و علل پیدایش این طرح در فاز دوم؛ حجم وسیع معادن سنگ آهن و صنایع فولادسازی و مس، طرح های عظیم توسعه ای صنایع معدنی، نبود منابع آب متعارف در حوضه های منطقه طرح بر اساس مطالعات طرح جامع آب، شرکت صنعتی و معدنی گل گهر، شرکت ملی صنایع مس ایران و شرکت صنعتی چادرملو(استان های کرمان، یزد و هرمزگان)، نبود منابع آبی در حوضه های مجاور لذا  مطالعات انجام شده توسط مشاوران نشان می داد که انتقال سنگ آهن، سنگ مس، کنستانتره، گندله از معادن به بندرعباس، گرانتر از انتقال آب نمک زدایی شده از خلیج فارس به صنایع و معادن فوق جهت فرآوری معدنی می باشد همین امر سبب شد تا آب شیرین کننده ها در اولویت قرار بگیرند.

قطعه سوم اجرای آب شیرین کن بندر عباس به ظرفیت ۱۰۰،۰۰۰ متر مکعب در روز 

به دلیل کمبود شدید منابع آب های سطحی و زیرزمینی در بندرعباس (در تمام منطقه جنوب شرق ایران) شیرین سازی آب دریا گزینه مطلوبی برای تامین آب منطقه بود.

این پروژه، بزرگترین آب شیرین کن به روش اسمز معکوس در ایران بوده و پس از بهره برداری قادر به تامین آب شرب حداقل ۴۵۰،۰۰۰ نفر خواهد بود.

کیفیت آب منطقه و خصوصاً آنالیز عناصر اصلی آن یکی از عوامل اصلی در طراحی فرآیند نمک زدایی آب و تبدیل آن به آب شیرین می باشد. به این منظور مطالعات گسترده ذیل صورت پذیرفت: مطالعات زمین شناسی، مطالعات ژئوالکتریک، مطالعات هیدروژئولوژیکی،مطالعات توپوگرافی و هیدروگرافی، نقشه برداری مسیر و محاسبات ابتدایی خط لوله انتقال آب،  انجام تست پمپاژ اولیه،  بنابراین مطالعات نمک زدایی و انتقال آب خلیج فارس تنها راه حل تامین نیاز آبی پایدار صنایع فوق بود.

رئیس هیات مدیره صندوق توسعه ملی ایران در شهر یور ماه ۹۷ پس از بازدید از پروژه انتقال آب خلیج فارس جهت کمک به توسعه این مجموعه حدود ۳۰۰ میلیون دلار برای اتمام طرح انتقال آب به مجتمع صنعتی و معدنی گل گهر  اختصاص داد  تا هرچه سریعتر این پروژه روند اجرایی خود را طی کند.

محمود شایان عضو هیات مدیره بانک ملی ایران در مهر ماه ۹۷ گفته بود: با کنسرسیومی متشکل از ۹ بانک کشور و سرمایه گذاری ۱۸ هزار میلیارد ریال، آب خلیج فارس با احداث خط لوله به استان های یزد، کرمان و سپس به اصفهان انتقال می یابد و هم اکنون با فعالیت سندیکای این بانک ها پروژه نصب دستگاه های شیرین سازی آب دریا در این استان ها به اتمام رسیده است.

این درحالی بود که در دیماه سال ۹۷ نماینده مردم سیرجان و بردسیر در مجلس شورای اسلامی از اختصاص ۱۵ هزار میلیارد ریال اعتبار توسط صندوق توسعه ملی در راستای اجرای پروژه انتقال آب از خلیج فارس به فلات مرکزی خبر داد و عنوان کرده بود: بدترین تنش آبی کشور مربوط به شهر کرمان است لذا نیازمند تسریع در این امر هستیم .

محمدرضا پور ابراهیمی نماینده مردم کرمان و راور در این زمینه پیگیری های مستمری داشته است و در اواخر خرداد ماه ۹۸  تنها  یک سال  مانده به اتمام این پروژه از  زمان آغاز به کار، گفته بود: هدف این طرح شیرین سازی و انتقال آب به میزان ۶۵۰ میلیون متر مکعب در سال است که در فاز اول ۱۳۰ میلیون متر مکعب در سال به استان‌های کرمان و یزد و ۵۰ میلیون متر مکعب به آب شرب هرمزگان تخصیص خواهد یافت.

وی ادامه داد : همچنین میزان اعتبار مورد نیاز برای این پروژه ۳۸۵ میلیون یورو و ۹ هزار و ۲۴۵ ریال خواهد بود که تا کنون حدود ۲۵ میلیون یورو و ۵۲۸۰ میلیارد ریال هزینه شده است.

فاز اول انتقال آب تا گل‌گهر حدود ۳۰۰ میلیون یورو ارزبری

محمد فدایی درآ خرین مصاحبه خود در خصوص پروژه انتقال آب که در ۱۵ آبانماه  افتتاح می شود، نیز چنین گفته است: پروژه انتقال آب خلیج فارس در سه خط در نظر گرفته شده که در مجموع ۶۰۰ میلیون مترمکعب در سال آب را شیرین کرده به استان‌های کرمان و یزد منتقل می‌کند و خط اول این پروژه سه فاز دارد که شامل انتقال آب از بندرعباس به گل‌گهر سیرجان، از گل‌گهر تا مس سرچشمه و از سرچشمه تا چادرملو یزد است.

استاندار کرمان افزود: در مجموع خط اول پروژه ۱۸۰ میلیون مترمکعب آب را در سال منتقل می‌کند که ۵۰ میلیون مترمکعب آن به شهرهای استان هرمزگان داده می‌شود و  ۴۵ میلیون مترمکعب سهم گل‌گهر، ۴۰ میلیون مترمکعب سرچشمه و ۳۰ میلیون مترمکعب سهم چادرملو است و ۱۵ میلیون مترمکعب نیز در طول مسیر برای شرب و مواردی دیگر استفاده می‌شود.

استاندار کرمان عنوان کرد: فاز اول انتقال آب تا گل‌گهر حدود ۳۰۰ میلیون یورو ارزبری داشته، ۶ هزار میلیارد تومان شرکا و سهامداران شامل گل‌گهر و سرچشمه و فولاد چادرملو سرمایه‌گذاری کردند و یک هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان نیز از تسهیلات بانکی استفاده شده است.

وی با بیان اینکه دربخش ارزی از محل صندوق توسعه ملی و بانک ایران و اروپا کمک گرفته شده است، خاطرنشان کرد: ۳۸ میلیون یورو توسط بانک های ایران و اروپا و مابقی از محل صندوق توسعه ملی تامین شده است.

همچنین جمشید ملا رحمان مدیر عامل چند ماهه مجتمع معدنی گل گهر نیز در این افتخار خود را سهیم دانسته و طی پیامی گفته است: همزمان با ورود اولین پمپاژ آب خلیج فارس، مخزن ۴۵هزار مترمکعبی گل‌گهر سیراب خواهد شد و گل‌گهر از سال گذشته  برای تکمیل بخش‌های باقی‌مانده این پروژه حدود ۱۲۰۰ میلیارد تومان هزینه کرده است.

گرچه پروژه انتقال آب از دو ماه گذشته کار آزمایشی خود را آغاز کرده است اما امروز پنجشنبه ۱۵ آبان ماه با حضور وزیر صمت اولین پمپاز آب در معادن گل گهر صورت خواهد گرفت.

با همه این فراز و نشیب های طولانی مدت و البته با تاخیر نسبت به همتایان عربی مان بالاخره ابر پروژه انتقال آب شیرین کن ها از خلیج فارس به مناطق خشک فلات ایران؛ امیدواریم  این مسیر رشد و توسعه و پیشرفت در سراسر میهن اسلامی جاری و ساری شود.

انتهای پیام /