مردی که در مظلومیت جان داد ولی هویتش را به دشمن نفروخت/ نهضت "میرزا کوچک‌خان" چگونه منافع روس‌ و انگلیس‌ را به خطر انداخت+فیلم

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از 8دی، تاریخ یک منبع شناخت معرفت انسان‌ها است و هر ملتی که از گذشته خود خبر داشته باشد قطعا حال و آینده بهتری خواهد داشت همچنین در قرآن روایات و آیات متعددی داریم که افراد باید از گذشته خود عبرت بگیرند زیرا هر چیزی در جایگاه خود ارزشمند است.

از گذشته تاکنون جهاد و مبارزه با مستکبران ازجمله ویژگی های روحانیت بوده، ویژگی که مخالفت دشمن با روحانیت است و همواره دشمنان اسلام و پایگاه‌های جاسوسی‌شان بر اهمیت نقش روحانیت در پیشبرد اهداف امت اسلامی اعتراف کرده‌‌اند.

یونس استاد سرایی، معروف به میرزا کوچک خان جنگلی نیز از روحانیون استعمارستیز تاریخ معاصر است که نهضت جنگل را که شاکله ی اصلی آن مبارزه با استعمار و استثمار بود، ایجاد کرد.

 میرزا کوچک شخصیتی روحانی و اصالتاً رشتی است که متدین، عالم و ساکن رشت بود. میرزا کوچک شخصیت برانگیخته از حوزه بود که در زمان انقلاب مشروطه حدود ۲۶سال سن داشت. زمانی که مشروطه آغاز شد میرزا کوچک در مدرسه جامع رشت همراه دوستانش تشکیلات سیاسی انجمن روحانیون ایران را تشکیل داد؛ انجمن روحانیون در رشت به دست میرزا و دوستانش تأسیس و برای هرکدام کارت عضویت صادر شد، طبق اطلاعات همه روحانی بودند و در کارت میرزا هم‌شغل او را از سلسله‌ی طلاب و رشتی الاصل نوشته‌شده است.

میرزا کوچک‌ جنگلی یک انسان مجاهد روحانی بود که بنا بر شرایط و نیاز جامعه لباس رزم پوشید. اهمیت قیام میرزا تا به آنجا است که رهبر معظم انقلاب اسلامی، منشا حرکت میرزاکوچک خان را صد در صد ایرانی_ اسلامی دانستند و فرمودند: میرزا ضمن مقابله با اجنبی در حفظ استقلال کشور کوشا بود و با تحرکات استبداد داخلی هم مبارزه می‌کرد.

شروع نهضت جنگل

میثم عبداللهی، محقق و پژوهشگر تاریخ معاصر ایران در رابطه با شروع نهضت جنگل می گوید: در سال ۱۲۹۴ شمسی مصادف با اول شوال ۱۳۳۳ قمری فضای مردم گیلان به‌گونه‌ای بود که تقریباً نهضت مشروطه رفته بود در واقع می‌توان نهضت جنگل را از تبعات نهضت مشروطه دانست و باید گفت بدونِ فهم مشروطه، فهم نهضت جنگل هم امکان ندارد.

این محقق و پژوهشگر نهضت جنگل ادامه داد: در شرایطی که مشروطه به انحراف رفت و علما و روحانیون در بهت و حیرت انحراف آن به دست انگلیس بودند با شهادت بسیاری از علما به این نتیجه رسیدند که مشروطه باید احیا شود؛ در همین فضا روس‌های تزاری ایران و حتی رشت را با حمایت انگلیسی‌ها اشغال کردند و کشتارهای زیادی انجام دادند، در این شرایط دولت ایران هم اعلام بی‌طرفی کرد و گفت ما حرف زور روس‌ها را قبول داریم.

وی در ادامه تصریح کرد: کنسول روسیه در رشت اعلام کرد که حدود ۵۰ نفر از افراد مشروطه رشت به این دلیل که مخل منافع روس‌ها هستند باید تبعید شوند که یکی از این‌ها میرزا کوچک بود که قرار شد ۵سال در تهران زندگی کند؛ میرزا کوچک در این ۵ سال به راه چاره می‌اندیشید.

عبداللهی افزود: در شرایطی که انگلیسی‌ها و روس‌ها باهم متحد شدند و ایران را چاپیدند دولت ایران اعلام بی‌طرفی کرد، از طرفی نهضت جنگل در فضایی شروع شد که ایران توسط روس‌های تزاری و انگلیس‌ها اشغال‌شده و مشروطه به انحراف رفته بود؛ در این شرایط مهم‌ترین شعارها کسب استقلال گیلان و اعاده مشروطه بود که همین دو نکته باعث شد نهضت جنگل در سال ۱۳۳۳قمری در روز عید فطر شروع شود.

نهضتی که منافع روس‌ و انگلیس‌ را به خطر انداخت

عبداللهی نهضت جنگل را باسابقه ۶ تا ۷ ساله  طولانی‌ترین و مهم‌ترین نهضت دانست که منافع روس‌ها و انگلیس‌ها را به خطر می‌انداخت و ادامه داد: “میرزا” آن زمان مهم‌ترین انقلابی شیعه در ایران محسوب می‌شد.

انگلیسی ها؛ مهم ترین عامل از بین رفتن نهضت جنگل

عبداللهی مهم‌ترین عامل از بین رفتن نهضت را انگلیسی‌ها دانست و گفت: کودتای ۱۲۹۹ را انجام دادند و بزرگ‌ترین مانع در مقابل خود و منافع خود و سلطنت رضاخان را میرزا می‌دانستند.

وی با اشاره به اینکه معروف است که گائوک آلمانی که همراه میرزا بوده مسلمان شده و نام ایرانی هوشنگ را برای خود انتخاب کرده است گفت: زمانی که رضاخان برای سرکوب نهضت وارد گیلان شد می‌بیند که فضای گیلان یک فضای قتلگاه است! در این برهه میرزا کوچک درفومنات مستقر است و روس‌های شوروی با احمدشاه قول همکاری دادند و توافق می‌کنند که میرزا کوچک را بکشند.

همچنین عبدالله مستوفی نویسنده «تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه» نیز معتقد است که میرزا در تمام مدت نهضت جنگل یک قدم بر خلاف دیانت و حب وطن برنداشته و حتی در مواقعی که کابینه‌های صلح روی کار می‌آمده خود را از تماس با دولتیان بر کنار می‌گرفته است.

در واقع می‌توان گفت نهضت جنگل یکی از پرافتخارترین حرکات ضد ظلم در تاریخ معاصر ایران و میرزا کوچک جنگلی مردی باهوش، پاک، مومن و فردی مذهبی و وطن پرست بود.

نحوه شهادت

در زمانی که کل فضای گیلان پر از نیروهای سرکوب گر و خائن بود، میرزا تصمیم گرفت که نیروها را مرخص کند اما در نهایت حدود ۱۰۰نفر باوجود گفته میرزا از پیش او نرفتند؛ پس از مدتی میرزا به همراه گائوک آلمانی می خواستند از بین جنگل‌های تالش و خلخال عبور کنند که به علت بهمن و برف بسیار زیاد موفق نمی‌شوند تا از منطقه عبور کنند سرانجام جسد آن‌ها در روستای خانقاه پیدا و به‌سختی به روستا رسانده می‌شود. در پی خبر شهادت میرزا کوچک یکی از مزدوران به نام اسکستانی از خلخال با دستور بریدن سر میرزا آمد و سر او را برید که درنهایت این سر به رضاخان هدیه شد.