به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ مهدی عشقی رضوانی، پژوهشگر و کارشناس تاریخ قیام گوهرشاد مشهد در گفتوگو با صبح توس؛ در رابطه با واقعه گوهرشاد اظهار کرد: بر روی تاریخ شفاهی قیام مسجد گوهرشاد، کشف حجاب، ممنوعیت روضه خوانی و کوتاه کردن لباس آقایان و اتحاد شکل البسه مصاحبههای شفاهی زیادی شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح توس,وی افزود: با بیش از هزار نفر از افرادی که در این رابطه مستقیم یا با واسطه خاطره داشتهاند مصاحبه کردهایم و یک بخش اندک در قالبهای مختلف منتشر شده است و در ادامه این محتوا در اختیار هنرمندان، محققین و خبرنگاران قرار میگیرد که تاکنون مورد استفاده بسیاری از محققین قرار گرفته است.
,گودال خشت مالها عمدهترین مکان دفن شهدای قیام گوهرشاد
, گودال خشت مالها عمدهترین مکان دفن شهدای قیام گوهرشاد,عشقی در رابطه با مکان دفن شهدای قیام گوهرشاد گفت: که عمدهترین جایی که نام برده شده همان بلوار وحدت یا گودال خشت مال ها است که در تاریخ شفاهی مردم میگفتند اینجا شهدای قیام گوهرشاد را دفن کرده اند.
,وی ضمن اشاره به برخی موارد از تاریخ شفاهی قیام افزود: فردی را داریم که هر وقت با پدرش از اینجا عبور میکرده متوقف شده و اعلام کرده که پدرم را اینجا دفن کردند و ذکر فاتحه داشته اند و یا فردی داریم که می گفت با مادرم در قسمت خالی اینجا فاتحه می خواندیم و اینجا را مکان دفن شهدای واقعه گوهر شاد به ما معرفی کرده است.
,باغ خونی مشهد دومین نقطه احتمالی دفن شهدای قیام گوهرشاد
, باغ خونی مشهد دومین نقطه احتمالی دفن شهدای قیام گوهرشاد ,این محقق و پژوهشگر تاریخی ادامه داد: باغ خونی مشهد که آن زمان کنسولگری روسیه بوده نقطه دومی است که خیلی مطرح شده و مدت زیادی متروکه است و گویا شهرداری به دنبال تبدیل این نقطه به موزه است.
,وی با بیان اینکه برخی اعتقاد دارند که شهدا در چند قسمت تدفین شده اند افزود: آیت الله خزعلی و پدرش روز بعد از حادثه گوهرشاد به حرم میروند و همین مکان ها از جمله گودال خشت مال ها را به عنوان محل تدفین شهدای قیام مطرح میکنند.
,عشقی با بیان اینکه روایت های مختلفی از کوهسنگی، خواجه ربیع نیز مطرح هستند که استناد کمتری دارند تصریح کرد: ۳۴ نفر از بازماندگان شهدای واقعه که در مشهد زندگی می کنند را پیدا کردیم و از این تعداد عکس ۴ شهید را نیز یافتیم که بر این اساس یک سری المان ها ساخته شد که در نقاط مختلف شهر نصب شده است.
,پژوهشگر تاریخ قیام گوهرشاد مشهد افزود: این واقعه طی حدود ۹۰ سال گذشته اتفاق افتاده است و سازه هایی که در این محل ها ساخته شده است حدود ۵۰ سال پیش است.
,ثبت اسامی برخی شهدا در لیست قبرستان گلشور مشهد
, ثبت اسامی برخی شهدا در لیست قبرستان گلشور مشهد,فعال فرهنگی حسینیه هنر مشهد بیان داشت: قیام بامداد یکشنبه اتفاق میافتد ولی جمعه قبل، درگیری مختصری در مسجد گوهرشاد اتفاق میافتد و برخی شهدای قیام به صورت فردی دفن شدهاند و آرامگاه آنها مشخص است مانند شهید نوروزیان که در قبرستان هشتآباد، شهید سبزیکار و چند نفر دیگر که در بوستان گلشور دفن شدند به نحوی که اسامی این افراد در دفاتر این قبرستانها ثبت است و علت فوت را اصابت گلوله نوشته اند.
,وی با اشاره به شهدای غیر مشهدی قیام گوهرشاد افزود: فردی از فریمان به نام براتعلی براتی که برای کمک به قیام می آید شهید شده و همچنین دو شهید از تبادکان شهید می شوند و خانمی به نام خوشکار عکس پدرش که در این حادثه شهید شده بود نیز به ما داده است.
,عشقی پیرامون دلایل مستند نشدن این واقعه به صورت مکتوب خاطرنشان کرد: بعد از قیام خفقان شدیدی در دوران رضاخان وجود داشته به نحوی که امکان پیگیری وضعیت کشته ها نبوده است، همچنین بعد از آن کشف حجاب و ممنوعیت روضه درگیری های دیگری بوده که باعث کم رنگ شدن واقعه شده است.
,وی باتوجه به دلایل وجود شهدای غیر مشهدی در این حادثه افزود: بعد از نماز مغرب مشهدی ها برای شام و استراحت از حرم خارج می شوند تا فردا صبح دوباره به جمع قیام و تحصن برگردند، پس از خروج مشهدیها دربهای مسجد را می بندند و به این دلیل بسیاری از کشتهها از شهرهای اطراف بودند.
,پژوهشگر تاریخ قیام گوهرشاد مشهد گفت: حجتالاسلام واعظزاده که پدرش از تبعیدشدگان این واقعه است خاطرهای دارد که پدرش هر شب برای نمازخواندن در مسجد گوهرشاد به او پول میداده ولی آن شب پول میدهد که در مسجد نماز نخوانند و سریعتر به خانه بروند.
,فعال فرهنگی حسینیه هنر مشهد ادامه داد: فردی را پیدا کردیم که در آن حادثه ۱۲ ساله بوده و حین فرار تیر خورده بوده است، همچنین افراد زیادی که ساکن اطراف حرم بوده اند در خاطراتشات مکرر صدای الله اکبر و تیر را روایت کرده اند که به دلیل وقوع قیام گوهرشاد در تابستان و خوابیدن در پشت بامها این روایات گسترده ذکر شده است.
,وی همچنین افزود: فردی را داریم که اذعان داشته پدرم و پدربزرگش آن شب به مسجد میروند و هیچ وقت برنمیگردند.
,عشقی با تأکید بر ضرورت ثبت این واقعه اظهار کرد: سال ۶۱ سردبیر نشریه سروش یک خبرنگاری به نام سینا واحد را برای تهیه گزارش واقعه مسجد گوهرشاد به مشهد میفرستد و بعدها آن مطالب و مصاحبه ها به کتاب تبدیل می شود که این اولین سند مکتوب برای قیام است ولی دوباره به فراموشی سپرده میشود تا سالهای گذشته که پروژه تاریخ شفاهی قیام گوهرشاد دوباره آغاز می شود.
,انتقال اسناد شهربانی مربوط به قیام گوهرشاد به جاده کرج
, انتقال اسناد شهربانی مربوط به قیام گوهرشاد به جاده کرج,این محقق با اشاره با برونداد این واقعه در آثار فرهنگی و هنری کشور بیان داشت: فیلم مادر علی حاتمی، کتاب من او رضا امیرخانی، کتاب واقعه خراسان چاپ قبل انقلاب و چندین کتاب دیگر نیز به موضوع گوهر شاد در قسمت هایی پرداخته است ولی در رابطه با محل دفن به صورت دقیق ورود نمی کنند.
,وی افزود: یک نفر که کارمند اداره مالیات بود در خاطراتش گفته است که ۵۱ کامیون را شمارش کرده است که اجساد توسط آن ها برده شده است و با توجه به باسوادی این فرد احتمالا عدد درست باشد.
,عشقی گفت: یک نفر را داریم که در این واقعه زخمی و در کامیون انداخته شده و بعد به واسطه یکی از آشنایان که به او میگوید زنده هست آن را خارج میکند و یا فردی که پس از شروع تیراندازی خودش را با فرش پوشانده و دو روز بعد خارج می شود.
,پژوهشگر تاریخ قیام گوهرشاد مشهد اظهار کرد: بر اساس اطلاعات ما تیم اصلی کشتار نیروهای غیر مشهدی بودهاند و چند نفر را داریم که سرباز بوده اند و از تیراندازی امتناع میکنند ولی در یک خاطره غیرمستقیم سرباز مشهدی را داریم که خود را مأمور مسلسل سنگین این واقعه معرفی میکند.
,وی با اشاره به دلایل نبودن اسناد ارتش در رابطه با این واقعه افزود: اسناد ارتش زمان آمدن روسها به روسیه انتقال داده شده و اسناد موجود نیز به روزهای بعد از واقعه در رابطه با تبعیدها برمیگردد و گفته شده که اسناد شهربانی مربوط به آن زمان در جاده کرج وجود دارد که هنوز پالایش نشده است.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه