به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری تحلیلی «یزد رسا»، سامانه کاتب یک پلتفرم جامع دیجیتال است که توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور طراحی شده و به منظور ارائه انواع خدمات ثبتی به صورت آنلاین و در هر ساعت از شبانهروز راهاندازی شده است.
این سامانه با هدف دیجیتالیسازی فرآیندهای ثبتی و تسهیل دسترسی به خدمات مرتبط، در سراسر کشور در دسترس عموم قرار گرفته است. با این حال، میزان بهرهبرداری و استفاده مؤثر از آن در مناطق مختلف ممکن است متفاوت باشد و نیازمند بررسیهای دقیقتر است.
بر اساس ماده ۳ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، دلالان معاملات املاک اعم از مشاوران املاک و بنگاههای معاملات ملکی مکلفند پس از مذاکره مقدماتی، نسبت به درج پیشنویس قرارداد در سامانه ثبت الکترونیک اسناد (کاتب) اقدام و پیشنویس مذکور را جهت تنظیم سند رسمی به دفاتر اسناد رسمی منعکس کنند و اجرای این ماده قانونی از 15 مردادماه عملیاتی شده است.
مشکلات و چالشهای سامانه کاتب
با وجود اینکه شفافیت در معاملات و جلوگیری از معاملات غیرقانونی و ابهامآمیز، جلوگیری از جعل و تخلفات با اتصال کاتب به سامانههای دیگر مانند کاداستر و ثبت احوال، تسهیل فرآیندهای ثبت معاملات و کاهش زمان و هزینههای مربوط به انتقال مالکیت و تضمین امنیت حقوقی طرفین معامله و افزایش اعتماد عمومی را میتوان از مزایای سامانه کاتب نام برد اما برخی نقایص در این سامانه مشاوران املاک را با مشکلاتی مواجه کرده است.
برخی مشاوران املاک در هنگام استفاده از سامانه با خطاهایی مانند «اتصال به سامانه برقرار نیست» مواجه میشوند که میتواند ناشی از مشکلات فنی یا عدم پایداری سرورها باشد. همچنین گزارشهایی مبنی بر عدم پاسخگویی مناسب پشتیبانی سامانه و زمان انتظار طولانی برای دریافت خدمات پشتیبانی وجود دارد که میتواند به نارضایتی کاربران منجر شود.
برخی مشاوران املاک نیز با مشکلاتی در ثبت اطلاعات املاک خود مواجه شدهاند که ممکن است به دلیل مغایرت اطلاعات واردشده با اسناد رسمی باشد. این مسئله میتواند به تأخیر در فرآیند ثبت و بارگذاری مدارک منجر شود.
همچنین تداخل با سامانههای مشابه و وجود سامانههای مشابه مانند «خودنویس» و «کاتب» و عدم هماهنگی بین آنها، باعث سردرگمی مشاوران املاک و کاربران شده و مشکلاتی را در فرآیند ثبت معاملات ایجاد کرده است.
نواقص سامانه کاتب تهدیدی برای آینده شغلی مشاوران املاک
محمدعلی نوری، رئیس اتحادیه مشاوران املاک استان یزد نیز در این زمینه در گفتگو با یزدرسا، با توجه به مشکلات و چالشهای پیش روی مشاوران املاک در ثبت معاملات در سامانه کاتب گفت: با وجود اینکه همه قراردادها و معاملات باید در سامانه کاتب به ثبت برسد اما مشکلات این سامانه و گاهی وجود قطعی و پیغام خطا در این سامانه مشاوران املاک را با مشکل مواجه کرده است.
وی با بیان اینکه مشکلات این سامانه مختص استان یزد نیست و مشاوران املاک سراسر کشور با مشکلات متعددی در استفاده از این سامانه مواجه هستند، ادامه داد: متأسفانه چون قبلاً به این شکل و به صورت دیجیتالی قراردادها به ثبت نمیرسید برخی مشاوران املاک استان یزد نمیتوانند به راحتی با این سامانه کار کنند و آشنایی کافی با این سامانه ندارند.
نوری عنوان کرد: با توجه به مشکلات و چالشهایی که وجود دارد برخی مشاوران املاک که سابقه طولانی نیز در این حوزه دارند با توجه به اینکه کار کردن با سیستم برای آنها راحت نیست احتمالاً تعدادی از آنها طولی نمیکشد که این شغل را کنار بگذارند و واحد صنفی خود را جمع کنند.
وی افزود: بنگاهداران و مشاوران املاک نسبت به وضعیت این سامانه اعتراض داشتند و اداره ثبت اسناد و املاک نیز بر این مشکلات واقف است، با توجه به الزام قانونی که در خصوص سامانه کاتب وجود دارد باید بستر مناسبتر و سامانه قویتری برای این کار در نظر گرفته میشد که خطا نداشته باشد و بتواند به راحتی مورد استفاده قرار گیرد.
مشکلات سامانه کاتب عامل کاهش قراردادهای املاک
رئیس اتحادیه املاک استان یزد عنوان کرد: متأسفانه اطلاعرسانی مسئولان در خصوص ثبت اسناد در این سامانه نیز به درستی انجام نگرفت و مشاوران املاک را دچار سردرگمی کرده بود که همین زمینه بیاعتمادی به این سامانه را فراهم میکند.
نوری گفت: وجود مشکل در سامانه کاتب بر میزان قراردادهای املاک نیز تأثیر گذاشته و موجب کاهش قراردادها و معاملات مسکن شده است، چرا که مردم خواستار این هستند که با مراجعه به یک مشاور املاک به سرعت و صرف وقت کم معامله و قرارداد خود را به ثبت برسانند اما مشکلاتی که در این سامانه وجود دارد زمان بیشتری از آنها نسبت به قبل میگیرد و همین باعث میشود که حتی از قرارداد منصرف شوند.
وی یادآور شد: یک هزار و 520 بنگاه املاک پروانهدار در یزد فعالیت دارند هستند و تقریباً 100 بنگاه املاک نیز به صورت غیرمجاز و بیپروانه در حال فعالیت هستند که برخورد با آنها در حال انجام است.
رئیس اتحادیه املاک استان یزد گفت: اکنون سه روز در هفته گشت مشترکی با قوه قضائیه، سازمان تعزیرات، اتاق اصناف و... برای نظارت بر بنگاههای املاک انجام میشود و ضمن پلمب کردن بنگاههای املاک بدون مجوز با بنگاههایی که بدون رایانه و چاپگر باشند به دلیل الزام استفاده از سامانه کاتب نیز برخورد خواهد شد.
لزوم رفع مشکلات سامانه کاتب
در این زمینه مهدی اقبال، مدیرکل ثبت اسناد و املاک یزد بر لزوم تعیین تکلیف مشاوران املاک استان متصل نشده به سامانه کاتب سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با نظارت اداره کل صمت تأکید کرد.
وی اظهار داشت: با وجود گذشت چند ماه از اجرای این قانون و طراحی سامانه کاتب و الزام اتصال دفاتر مشاوران املاک به این سامانه، هنوز برخی از مشاوران بلاتکلیف در سطح استان یزد داریم.
عضو شورای قضایی یزد خاطرنشان کرد: در خصوص قانون الزام نیز برخی ایرادات و اشکالات احصا شده که بزودی به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور جهت رفع و تسریع در امور، اعلام خواهد شد.
سامانه کاتب گامی مؤثر در جهت دیجیتالیسازی خدمات ثبتی در کشور است با این حال در مراحل ابتدایی پیادهسازی قرار دارد و نیازمند بهبودهایی در زمینه آموزش کاربران، رفع مشکلات فنی و افزایش هماهنگی بین نهادهای مرتبط است. با ادامه توسعه و بهبود این سامانه، انتظار میرود که نقش آن در شفافیت معاملات و کاهش تخلفات حقوقی بیشازپیش پررنگتر شود.
ارسال دیدگاه