به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در بازدید میدانی از چندین منطقه تهران (از جمله میدان میوه و ترهبار تجریش تا محلههای پایینشهر مانند نازیآباد و یافتآباد) و شهرهای حومه (پرند، رباطکریم، اسلامشهر و پردیس) با یک واقعیت مشترک روبهرو شد: روغن خوراکی یا اصلاً موجود نیست یا به مقدار بسیار محدود و اغلب فقط یک یا دو برند خاص آن هم با تعداد فروش محدود عرضه میشود. بسیاری از فروشندگان با ناامیدی میگفتند: «چند روزی است که هیچ روغنی به ما نرسیده و ویزیتورها هم دیگر مراجعه نمیکنند.»
مشاهدات مستقیم خبرنگار از چهار منطقه شهری و حومه
تهران – مناطق مرکزی و جنوبی
در میدان میوه و ترهبار تجریش، یکی از بزرگترین مراکز عرضه مواد غذایی پایتخت، قفسههای روغن در غرفههای عمدهفروشی و خردهفروشی خالی بود. تنها چند بطری روغن سرخکردنی معمولی از یک برند خاص با قیمتهای قدیمی (حدود ۱۱۰ هزار تومان برای ۱.۸ لیتری) باقی مانده بود که سریعاً فروخته میشد. در محلههای پایینشهر مانند نازیآباد، یافتآباد و مولوی، فروشندگان با ناامیدی میگفتند: «از ده روز پیش هیچ روغنی به ما نرسیده. ویزیتورها میگویند تا قیمت جدید نیاید، چیزی نمیدهند.»
رباطکریم و پرند
در رباطکریم، بازدید از سه فروشگاه زنجیرهای بزرگ و بیش از ده سوپرمارکت محلی نشان داد که تنها در یک مغازه، چند بطری روغن مایع آفتابگردان ۱.۸ لیتری با قیمت قدیمی موجود بود. در پرند، یکی از شهرکهای اقماری پرجمعیت جنوب غرب تهران، فروشندگان میگفتند: «مردم عصبانی هستند و هر روز چند بار میآیند و میپرسند روغن کی میرسد. ما هم نمیدانیم.»
اسلامشهر
اسلامشهر که جمعیت زیادی از کارگران و خانوادههای متوسط دارد، وضعیت مشابهی داشت. در بازار روز اسلامشهر و فروشگاههای اطراف میدان اصلی، قفسههای روغن کاملاً خالی بود. یک فروشنده گفت: «بعضی شرکتها روغن دارند اما پشت در انبار نگه میدارند تا قیمت جدید اعلام شود. این کار باعث شده مردم به سمت خرید از کانالهای غیررسمی و گرانتر بروند.»
پردیس
در شهر جدید پردیس (شرق تهران)، که بسیاری از خانوادههای کارمندی و متوسط در آن ساکن هستند، وضعیت حتی بدتر بود. در چندین سوپرمارکت بزرگ و مغازههای محلی، هیچ روغنی موجود نبود. یک فروشنده خردهفروشی توضیح داد: «از هفته پیش ویزیتورها دیگر نیامدهاند. میگویند تولید محدود است یا منتظر قیمت جدیدند. مردم ناچار شدهاند روغن جامد قدیمی را با قیمتهای نجومی بخرند.»
روایت دوگانه ویزیتورها؛ کمبود واقعی یا انتظار برای قیمت جدید؟
در گفتوگوهای میدانی با چند ویزیتور شرکتهای پخش، دو روایت متفاوت شنیده شد:
- گروه اول: «کارخانهها مواد اولیه ندارند، ارز ترجیحی حذف شده و تولید تقریباً متوقف است.»
- گروه دوم: «روغن در انبار موجود است، اما شرکتها توزیع را متوقف کردهاند تا لیست قیمت جدید ابلاغ شود. بعد از اعلام رسمی نرخها، توزیع دوباره آغاز میشود.»
مشاهدات میدانی (۱۵ دی ۱۴۰۴) نشان میدهد روایت دوم قویتر به نظر میرسد؛ زیرا در برخی انبارهای پخش، محمولههای روغن دیده شده اما به بازار تزریق نشده است. این توقف عمدی، به گفته فعالان بازار، برای جلوگیری از فروش با قیمت قدیمی و ضرر هنگفت پس از اعلام نرخهای جدید انجام میشود.
مقایسه قیمتهای قبل و بعد – جهش ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصدی
جدول زیر مقایسه قیمت مصرفکننده روغنهای اصلی قبل از حذف ارز ترجیحی (تقریباً اوایل آذر ۱۴۰۴) و قیمتهای جدید اعلامشده توسط انجمن صنایع روغن نباتی ایران را نشان میدهد:
| نوع روغن | وزن (گرم) | قیمت قبلی (تومان) | قیمت جدید (تومان) | درصد افزایش |
|---|---|---|---|---|
| روغن مایع آفتابگردان | ۶۷۵ | ~۹۵,۰۰۰ | ۱۸۴,۰۰۰ | ≈۹۳٪ |
| روغن مایع آفتابگردان | ۲۲۵۰ | ~۲۸۰,۰۰۰ | ۵۹۸,۱۰۰ | ≈۱۱۴٪ |
| روغن مایع مخلوط | ۶۷۵ | ~۹۰,۰۰۰ | ۱۸۲,۰۰۰ | ≈۱۰۲٪ |
| روغن مایع مخلوط | ۴۵۰۰ | ~۵۵۰,۰۰۰ | ۱,۱۸۲,۱۰۰ | ≈۱۱۵٪ |
| روغن سرخکردنی معمولی | ۶۷۵ | ~۹۲,۰۰۰ | ۱۸۲,۱۰۰ | ≈۹۸٪ |
| روغن سرخکردنی معمولی | ۲۷۰۰ | ~۳۶۰,۰۰۰ | ۷۲۶,۴۰۰ | ≈۱۰۲٪ |
| روغن سرخکردنی معمولی | ۴۵۰۰ | ~۵۸۰,۰۰۰ | ۱,۲۳۸,۴۰۰ | ≈۱۱۳٪ |
| روغن سرخکردنی ویژه کمجذب | ۸۱۰ | ~۱۱۰,۰۰۰ | ۲۳۰,۱۰۰ | ≈۱۰۹٪ |
| روغن سرخکردنی ویژه کمجذب | ۴۵۰۰ | ~۶۰۰,۰۰۰ | ۱,۲۶۶,۴۰۰ | ≈۱۱۱٪ |
| روغن سرخکردنی بدون پالم شفاف | ۸۱۰ | ~۱۲۰,۰۰۰ | ۲۵۲,۸۰۰ | ≈۱۱۱٪ |
| روغن سرخکردنی بدون پالم شفاف | ۲۷۰۰ | ~۴۲۰,۰۰۰ | ۸۳۵,۸۰۰ | ≈۹۹٪ |
| روغن نیمهجامد حاوی ذرت | ۵۰۰۰ | ~۸۵۰,۰۰۰ | ۱,۸۱۳,۰۰۰ | ≈۱۱۳٪ |
| روغن نیمهجامد پلیمری | ۲۷۰۰ | ~۳۷۰,۰۰۰ | ۷۸۳,۵۰۰ | ≈۱۱۲٪ |
| روغن نیمهجامد پلیمری | ۵۰۰۰ | ~۷۰۰,۰۰۰ | ۱,۴۴۹,۲۰۰ | ≈۱۰۷٪ |
| روغن مایع سویا | ۶۷۵ | ~۸۵,۰۰۰ | ۱۷۶,۰۰۰ | ≈۱۰۷٪ |
| روغن مایع سویا | ۲۷۰۰ | ~۳۵۰,۰۰۰ | ۷۸۳,۵۰۰ | ≈۱۲۴٪ |
میانگین افزایش قیمت در اقلام مصرف خانگی: حدود ۱۰۸ تا ۱۲۰ درصد (بیش از دو برابر شدن در بسیاری از موارد)
تأثیر بر صنایع غذایی، رستورانها و سفره مردم
این جهش قیمت، موج جدیدی از گرانی را در صنایع غذایی به راه خواهد انداخت. رستورانداران در اسلامشهر و پرند میگفتند: «اگر روغن با این قیمت برسد، قیمت هر پرس جوجهکباب یا غذای سرخکردنی حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش پیدا میکند.» صنف شیرینیپزی و قنادی نیز هشدار دادهاند که قیمت انواع شیرینی، کیک، خمیر پیتزا و غذاهای آماده بهطور قابل توجهی بالا خواهد رفت. خانوادههای متوسط و کمدرآمد در حومه تهران، که بخش عمده هزینه خوراکشان به روغن وابسته است، اکنون با این واقعیت روبهرو هستند که یک بطری روغن ۲.۷ لیتری، تقریباً معادل یک روز دستمزد کارگری شده است.
نتیجهگیری میدانی
به گزارش راه دانا، بازدیدهای گسترده از تهران و شهرهای اطراف نشان میدهد که کمبود فعلی روغن، بیشتر «مصنوعی و انتظاری» است تا کمبود واقعی تولید. با ابلاغ قیمتهای جدید، به احتمال زیاد قفسهها به تدریج پر خواهند شد، اما با قیمتی دو تا دو و نیم برابر گذشته. این وضعیت، فشار مضاعفی بر بودجه خانوارها وارد میکند و زنگ خطری جدی برای امنیت غذایی دهکهای پایین و متوسط جامعه است.
راه دانا معتقد است دولت باید با نظارت شدید بر زنجیره توزیع، جلوگیری از احتکار و حمایتهای هدفمند (مانند افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی برای خرید روغن)، از تبدیل این بحران به یک فاجعه معیشتی بزرگتر جلوگیری کند. روغن، یکی از پایههای اصلی سفره ایرانی است و نباید به کالایی لوکس تبدیل شود.
ارسال دیدگاه