به گزارش خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ ماجرای حذف نوید محمدزاده از پروژه تئاتر-ارکسترال «آرش» و پاسخ تند این بازیگر، ماجرا را از یک ابهام اداری ساده به یک نزاع علنی، ساختاری و چندلایه بدل کرده است. بررسی تطبیقی گزارشهای رسانهای اولیه در کنار متن تند و افشاگرانه نوید محمدزاده نشان میدهد که این رویداد در محل تلاقی سه محور اساسی یعنی «تضاد منافع اقتصادی در تئاتر تجاری»، «بهرهبرداری ابزاری از اعتبار چهرهها» و «تبعات موضعگیریهای سیاسی در فضای مجازی» شکل گرفته است.
تحولات این پرونده در چهار پرده زمانی به وقوع پیوست. در گام نخست، بازیگر با انتشار پستی در فضای مجازی از مردم فلسطین حمایت کرد که این امر با هجمهها و واکنشهای تند شبکههای اجتماعی علیه او همراه شد.
در گام دوم، پیشفروش بلیتهای نمایش «آرش» با نرخهای نامتعارف و میلیونی از طریق یک سامانه کمترشناختهشده و با اتکا به تصویر و نام نوید محمدزاده کلید خورد و با استقبال اولیه و فروش بخش عمده ظرفیت همراه شد.
در گام سوم و در فاصله کمتر از یک هفته مانده به اجرا، روابط عمومی تئاتر اطلاعیهای صادر کرد و از کنار گذاشتن یا اخراج این بازیگر به دلایلی چون «عدم رغبت تماشاگران»، «مشکلات شخصی» و «حواشی متعدد» خبر داد.
سرانجام در گام چهارم، نوید محمدزاده با انتشار یادداشتی صریح و تند، سکوت خود را شکست و دلیل واقعی منازعه را اعتراض به قیمت نجومی بلیتها (۵ میلیون تومان) و سوءاستفاده از چهرهاش برای رونقبخشی به سامانه بلیتفروشی اعلام کرد.
در حالی که تیم تولید دلیل قطع همکاری را «عدم رغبت تماشاگران» عنوان کرده بود، اظهارات صریح محمدزاده هسته اصلی اختلاف را در مناسبات مالی و سوداگرانه پروژه بازتعریف کرد. او با رد ادعای افت تقاضا، افشا کرد که علت اصلی تنش، اعتراض او به قیمتگذاری نجومی بلیتها بدون مشورت با گروه بازیگران و بیتوجهی سرمایهگذاران به شرایط نامساعد اقتصادی مردم بوده است.
همچنین بر اساس اظهارات او، سرمایهگذاران از شهرت این چهره شناختهشده بهعنوان ابزاری برای بالا آوردن و تثبیت یک سامانه فروش بلیت ناشناخته استفاده کرده و پس از اتمام پیشفروش عمده ظرفیت سالن، اقدام به کنار گذاشتن او کردهاند؛ رویکردی که محمدزاده از آن با تعبیر «گوشت قربانی شدن برای بلیتفروشی» یاد میکند.
در مناسبات و عرف حرفهای تئاتر، تغییر یا جدایی بازیگر نقش اول در آستانه اجرا همواره با عباراتی دیپلماتیک نظیر «انصراف ناشی از تداخل کاری» یا «کسالت» اعلام میشود تا به ساختار و اعتبار نمایش خدشهای وارد نشود.
با این حال، اصرار نامتعارف روابط عمومی بر استفاده از واژه تهاجمی «اخراج» حتی پیش از تعیین بازیگر جایگزین، نشاندهنده تلاشی عامدانه برای بازنمایی برتری مدیریتی و تحقیر حیثیتی طرف مقابل بوده است. در مقابل، محمدزاده نیز با لحنی تحکمآمیز این واژه را به سخره گرفت و با تاکید بر پایگاه مخاطبان خود و فروش سریع بلیتها در هر پروژهای که در آن حضور دارد، تلاش کرد دست برتر حرفهای و اخلاقی خود را حفظ کند.
همزمانی این تصمیم با موضعگیری اخیر محمدزاده در حمایت از مردم فلسطین، ابعاد سیاسی این منازعه را پررنگتر کرد. از یک سو، تحلیلهای همراستا با رسانههای رسمی این اقدام گروه تولید را نوعی عقبنشینی منفعلانه و همصدایی با فشارهای شبکههای اجتماعی و کارزارهای تحریم مجازی ارزیابی میکنند.
از سوی دیگر، این فرضیه نیز مطرح است که فضای منفی رسانهای پیرامون بازیگر، پوشش و بهانهای مناسب برای گروه تولید فراهم کرده تا ضمن تسویهحسابهای مالی و مدیریتی در پشت صحنه، خود را از ریسکهای بالقوه احتمالی در زمان اجرا برهانند.
تیم تولید پروژه مدعی است که حواشی شخصی و عدم تمایل مخاطبان عامل جدایی بوده است، اما نوید محمدزاده علت اصلی را مخالفت صریح خود با بلیتهای ۵ میلیونی و طمعورزی سرمایهگذاران میداند. در مقام سنجش، شواهد میدانی و سرعت فروش ظرفیت سالن در ساعات نخست نشان میدهد که ادعای نبود تقاضا توجیهپذیر نبوده و احتمال بروز اختلاف ساختاری بر سر مسائل مالی و نحوه مدیریت پروژه بسیار قویتر است.
گروه سازنده رفتار خود را تصمیمی هنری و متمرکز بر سلامت اثر معرفی کرده است، در حالی که محمدزاده تأکید دارد از نام او تنها برای برندینگ و ارتقای یک پلتفرم فروش کمترشناختهشده استفاده شده است. همزمانی تصمیم کنار گذاشتن بازیگر با تکمیل بخش اعظم پیشفروش، فرضیه سوءاستفاده تبلیغاتی از برند شخصی هنرمند را در افکار عمومی تقویت میکند.
روابط عمومی ادعا داشت که با حذف بازیگر منافع مخاطبان را لحاظ کرده، اما محمدزاده با وجود انتقادهای شدید به تهیهکننده، از مردم خواست بلیتهای خود را به احترام ماهها تلاش شبانهروزی عوامل فنی و همکاران تئاتریاش لغو نکنند. این موضعگیری نشاندهنده تلاش آگاهانه بازیگر برای تفکیک کادر اجرایی از بخش سرمایهگذار و صیانت از پایگاه اجتماعیاش در میان بدنه اهالی هنر است.
مناقشه تئاتر «آرش» نمادی از شکافهای عمیق و حلنشده در مناسبات تولید تئاتر تجاری ایران است. این ماجرا نشان داد که چگونه ورود سرمایههای خصوصی با منطق سوداگری، تعیین بهای غیرمنطقی برای بلیتها و کالاییسازی چهرهها میتواند شأن هنری صحنه را مخدوش کند.
همچنین این رخداد گویای آن است که در غیاب سازوکارهای شفاف حقوقی و صنفی، کوچکترین اصطکاک میان سرمایهگذاران و هنرمندان بلافاصله به تسویهحسابهای علنی، تخریب متقابل رسانهای و بهرهبرداریهای سیاسی از فضای ملتهب جامعه منجر خواهد شد؛ روندی که در نهایت بیشترین آسیب را به اعتماد مخاطبان و امنیت شغلی اهالی فرهنگ وارد میسازد.
ارسال دیدگاه