به گزارش خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ هشتادوسومین جشنواره فیلم ونیز، امسال نه یک رویداد سینمایی، بلکه به میدانی برای نمایش «سیاسیکاری عریان» بدل شده است. حضور فیلم «مراقب» به کارگردانی محسن قرایی، سندی بر این مدعاست که چرخه معیوبِ «جشنوارههای غربی و فیلمسازان رادیکال»، به جای تولید هنر، در حال تولید خوراک سیاسی علیه ایران است. در این میان، آنچه بیش از هر چیز چشم را میزند، نه کیفیت هنری اثر، بلکه تجارت وقیحانه با هنجارهای فرهنگی و قانونی یک ملت است.
نخستین نکته قابل تامل در پرونده «مراقب»، نحوه تولید آن است. فیلمسازی که با ارائه فیلمنامه جعلی به نهادهای داخلی، پروانه ساخت میگیرد و در نهایت خروجیاش ضد ضوابط همان ساختار است، پیش از آنکه هنرمند باشد، یک فریبکار حرفهای است. این رفتار نشان میدهد که سینما برای این افراد نه یک دغدغه برای روایت زندگی، بلکه ابزاری سیاسی است. آنها با سوءاستفاده از اعتماد سازوکار نظارتی، سرمایه و فرصت تولید را میگیرند تا در نهایت، فیلمی بسازند که تنها «زبان مشترک» آن با مخاطب غربی، توهین به هویت ملیشان باشد.
آنچه در پوسترها و نمایش بازیگران این فیلم در ونیز شاهدیم، هیچ سنخیتی با این آزادی ندارد؛ حذف حجاب در این فیلم، نه یک کنش هنری دراماتیک، بلکه یک پروپاگاندای ارزانقیمت است که دقیقاً برای تحریک کنجکاوی جشنوارههای غربی طراحی شده است.
فیلمساز و بازیگرانی که این مسیر را انتخاب کردهاند، به خوبی میدانند که در بازار مکاره جشنوارههای کن و ونیز، تنها زمانی دیده میشوند که «متفاوت» باشند و این تفاوت را نه در نبوغ سینمایی، بلکه در تابوشکنیهای دستوری جستوجو میکنند. این اقدام، در واقع حراج وقار زن ایرانی در ویترین جشنوارههای اروپایی است. آنها بدن و پوشش بازیگر را به ابزار تبلیغاتی تبدیل کردهاند تا بتوانند برای خود اعتبار اپوزیسیون بخرند. این سطح از وقاحت، توهین به فرهنگ اصیل ایرانی است که تلاش میکند سینما را نه به عنوان ابزار هنجارشکنی، بلکه به عنوان آیینه تمامنمای هنر متعالی حفظ کند.
ونیز، کن و اسکار؛ باشگاه تحقیر هویت ایرانی
جشنوارههایی نظیر ونیز، سالهاست که از هنر فاصله گرفته و به باشگاه سیاسی علیه ایران تبدیل شدهاند. برای ونیز، سینمای ایران زمانی ارزشمند است که سیاه، فلاکتبار، و قانونگریز باشد. اگر فیلمی با وقار، متانت و مبتنی بر زیباییهای فرهنگ ایران ساخته شود، در این جشنوارهها جایی ندارد.
اما چرا «مراقب» پذیرفته میشود؟ چون فیلمی است که دقیقاً همان «تصویر کاریکاتوری» را که غربیها از ایران دوست دارند، تأیید میکند. جشنواره ونیز با پذیرش فیلمی که با فریب نهادهای داخلی ساخته شده و با دهنکجی به قوانین کشورش در مجامع بینالمللی عرضه میشود، در حال تشویق هرجومرج است. این جشنوارهها با جایزه دادن به آثاری که ایران را به مثابه جهنم به تصویر میکشند، عملاً به فیلمسازان ایرانی خط میدهند که اگر میخواهید در اروپا دیده شوید، باید از عقایدِ ملی و قوانین کشورتان فاصله بگیرید.
عبور از مرز هنر
حضور فیلم مراقب در ونیز، بیش از آنکه پیروزی سینما باشد، پیروزی سیاست سیاه بر هنر است. تقلیل دادن زن ایرانی به ابزاری برای جلب توجه فستیوالهای غربی، نه تنها آزادیبخش نیست، بلکه «کالا سازی هنر و هویت در خدمت منافع سیاسی جشنوارههای اروپایی است.
سینمایی که برای دیده شدن، دست به دامان حواشی بیحجابی و فریبکاری میشود، در نهایت محکوم به زوال است. این فیلمها، نه صدای مردم ایران، که صدای تجارتِ بیگانهپسند عدهای هستند که برای یک تشویق سرد در ونیز، عزت ملی و اخلاق حرفهای را به حراج گذاشتهاند.
ارسال دیدگاه