به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از قابوس نامه، مسیر اینگونه نقالی آوازی را که بیشتر به “قوالی” تعبیر می شود چه در موسیقی و چه در روایات مربوط به پیش از اسلام می توان دنبال کرد.
همین “قوالی” چون به قرن های اولیه ی اسلامی رسید شاید به دلیل محدود شدن و حتی گاه ممنوع شدن موسیقی، همراهی ساز را از دست داد و از آن تنها نقل واقعه باقی ماند؛ پس واقعه خوانان برای جبران این کمبود به جهت دیگری روی کردند که آن تقویت واقعه خوانی با تکیه بر بازیگری بود.
,
بدین ترتیب نقالی دوره ی اسلامی نخستین تحول را برای حفظ و ادامه ی خود طی کرد.
نقالی؛ نقل یک قصه یا واقعه، به شعر یا به نثر، با حرکات و حالات مناسب در برابر جمع. تکیه آن بیشتر بر احساسات تماشاگران است تا منطق ایشان.
منظور از نقالی سرگرم کردن و برانگیختن هیجان ها و عواطف شنوندگان و بینندگان است. سپس به دلیل محدودیت و یا حتی ممنوعیت موسیقی همراهی ساز را از دست داد.
شیعه و جنبش های آزادی خواهانه: مناقبیان یا مناقب خوانان
در اهل سنت: فضایل خوانان یا فضایلی
,
,
, شیعه و جنبش های آزادی خواهانه:,
, در اهل سنت:,
منابع از نقالی
از عبید زاکانی (هشتمین قرن هجری) که در آن از قصه گویان هم نام می برد.
عصار (هشتم هجری): شاعر داستان مهر و مشتری از روی روایات قصه گویان و نقالان.
حافظ: به قصه گویی در شب و خفتن پای افسانه اشاره کرده است.
شاردن: از میدان تبریز و نمایش ها در آنجا سخن گفته است.
عهد شاه عباس: شاهنامه خوانی (عبدالرزاق قزوینی )
انواع نقالی های رسمی مذهبی
حمله خوانی: نقل قسمت هایی یا وقایع مختلفی از کتاب حمله حیدری تصنیف میرزا محمد رفیع باذل. موضوع آن زندگی پیامبر (ص)و حضرت علی (ع)و جنگ های ایشان بود تا ضربت خوردن و پایان زندگی ایشان.
روضه خوانی: شکلی دیگر از نقالی مذهبی. شاید دنباله مناقب خوانی باشد. در ده روز اول محرم نقش معتبرتری می یابد. معمولا روضه خوانان را به واعظین (که کارشان ارشاد مردم است) و ذاکرین (که کارشان بیان وقایع و حوادث مذهبی و ذکر مصیبت بوده است) تقسیم می کنند.
پرده داری: یا شمایل گردانی از جنبه نمایشی دارای حالت داستانی تر و سرگرم کننده و عامیانه تری نسبت به روضه خوانی است. این نقل مذهبی همراه با تصاویر یکی از نمایشی ترین شکل های نقالی است و شاید پیش از تعزیه بتوان آن را قرار داد.
صورت خوانی: رشته ای از پرده داری است که امروزه چندان شناخته شده نیست.
سخنوری: یک نوع مبارزه و مناظره ای که شکل تحول یافته مقابله های مناقب خوانان و فضایل خوانان بود. بنا بر سنت گویند که دو برادر به نام های خلیل و جلیل پایه سخنوری را در عهد صفویه نهادند.
قصه خوانی و نقالی در:
(کردستان و…) گورانی بژها
(آزبایجان،طالش…)عاشیق ها
(خراسان) عاشق چی ها
خنیاگران حرفه ای: کوراوغلی، اصلی و کرم، عاشق غریب.
(از کتاب نمایش در ایران) بهرام بیضایی؛ انتشارات مطالعات زنان
, از عبید زاکانی (هشتمین قرن هجری) که در آن از قصه گویان هم نام می برد.,
, عصار (هشتم هجری): شاعر داستان مهر و مشتری از روی روایات قصه گویان و نقالان.,
, حافظ: به قصه گویی در شب و خفتن پای افسانه اشاره کرده است.,
, شاردن: از میدان تبریز و نمایش ها در آنجا سخن گفته است.,
, عهد شاه عباس: شاهنامه خوانی (عبدالرزاق قزوینی ),
, انواع نقالی های رسمی مذهبی ,
, حمله خوانی: نقل قسمت هایی یا وقایع مختلفی از کتاب حمله حیدری تصنیف میرزا محمد رفیع باذل. موضوع آن زندگی پیامبر (ص)و حضرت علی (ع)و جنگ های ایشان بود تا ضربت خوردن و پایان زندگی ایشان.,
, روضه خوانی: شکلی دیگر از نقالی مذهبی. شاید دنباله مناقب خوانی باشد. در ده روز اول محرم نقش معتبرتری می یابد. معمولا روضه خوانان را به واعظین (که کارشان ارشاد مردم است) و ذاکرین (که کارشان بیان وقایع و حوادث مذهبی و ذکر مصیبت بوده است) تقسیم می کنند.,
, پرده داری: یا شمایل گردانی از جنبه نمایشی دارای حالت داستانی تر و سرگرم کننده و عامیانه تری نسبت به روضه خوانی است. این نقل مذهبی همراه با تصاویر یکی از نمایشی ترین شکل های نقالی است و شاید پیش از تعزیه بتوان آن را قرار داد.,
, صورت خوانی: رشته ای از پرده داری است که امروزه چندان شناخته شده نیست.,
, سخنوری: یک نوع مبارزه و مناظره ای که شکل تحول یافته مقابله های مناقب خوانان و فضایل خوانان بود. بنا بر سنت گویند که دو برادر به نام های خلیل و جلیل پایه سخنوری را در عهد صفویه نهادند.,
, قصه خوانی و نقالی در:,
, (کردستان و…) گورانی بژها,
, (آزبایجان،طالش…)عاشیق ها,
, (خراسان) عاشق چی ها,
, خنیاگران حرفه ای: کوراوغلی، اصلی و کرم، عاشق غریب.,
, (از کتاب نمایش در ایران) بهرام بیضایی؛ انتشارات مطالعات زنان,
تنظیم و تهیه:حمیدرضا میرزایی زاده نویسنده وعضو انجمن دوستداران کتاب مهر گنبد کاووس
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه