به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل دزفول امروز ، تا کنون زیاد شنیدیم که موفقیت یا شکستهای افراد را به هوش آنها نسبت میدهند. در گذشته هر وقت صحبت از هوش میشد منظور هوش عقلانی یا شناختی بود که واحد اندازهگیری آن هم هوشبهر یا IQ است. هرچند هوش میزان موفقیت افراد را در زندگی پیشبینی میکند و معمولاً افراد با هوشبهر پایین در زندگی کمتر موفق هستند، اما نمی توان گفت همیشه چنین است. بنابراین، روانشناسان در سالهای اخیر به این نتیجه رسیدند که میزان موفقیت افراد در زندگی علاوه بر هوشبهر، معلول ویژگی و عوامل دیگری نیز هست که یکی از این عوامل «هوش هیجانی یا عاطفی» نام دارد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دزفول امروز,هوش هیجانی چیست؟
, هوش هیجانی چیست؟,توانایی درک و شناخت هیجانها و احساسات خود، به کارگیری و اداره صحیح هیجانها، درک احساسات و هیجانات دیگران و کنترل عواطف در دیگران به منظور موفقیت بیشتر در ارتباطات انسانی، سازگاری با محیط و کسب پیشرفت در زندگی است. در مجموع اگر هوش هیجانی بیشتری داشته باشیم میتوانیم وضع احساس خود و دیگران را بشناسیم و با آنها همانگونه رفتار کنیم که انتظار دارند. با درک احساسات خود و دیگران قادر خواهیم بود روابط بهتر و سالمتری با آنها برقرار کنیم و به موفقیتهای بیشتری برسیم و زندگی رضایتبخشی داشته باشیم.
,تفاوت هوش هیجانی (EQ) با هوش شناختی (IQ)
, تفاوت هوش هیجانی (, EQ, ) با هوش شناختی (, IQ, ),1- IQ بیشتر ارثی و از طریق ژنها در ما ایجاد میشود اما EQ از طریق آموزش و تجربه به دست میآید.
,۲- IQ به ما میگوید چه کاری میتوانیم انجام دهیم، اما EQ میگوید چه کاری را باید انجام دهیم.
,اجزای تشکیل دهنده هوش هیجانی
, اجزای تشکیل دهنده هوش هیجانی,هوش هیجانی از چهار مهارت تشکیل میشود. دو مهارت اول روی خود شما تمرکز دارند:
,۱- مهارت خودآگاهی: این مهارت به ما کمک میکند افکار، احساسات و هیجانهای خود در زمان تولیدشان را دقیق بشناسیم. بدانیم که چگونه افکار و احساسات ما رفتارمان را شکل میدهند، تواناییها و ضعفها، دستاوردها و شکستهای خود را بشناسیم.
, ۱- مهارت خودآگاهی: ,۲- مهارت خود مدیریتی: به دنبال خودآگاهی شکل میگیرد و یعنی اینکه بتوانید واکنشهای هیجانی خود را در مقابل همه افراد و شرایط مختلف کنترل کنید. این مهارت ما را قادر میسازد رفتارها و احساسات شتابزده خود را به روش سالم و موثری مهار کرده و شیوههای سازندهتر و مفیدتری را جایگزین کنیم. در واقع برای انگیزه دادن به خود، معطوف کردن توجه و خلاق بودن لازم است سکان رهبری هیجانها را به دست بگیریم.
, ۲- مهارت خود مدیریتی:,۳- مهارت آگاهی اجتماعی: توانایی ما در تشخیص احساسات، هیجانات و دغدغههای دیگران و درک اینکه دقیقاً چه اتفاقی در حال روی دادن است. این مهارت بزرگی است که نیاز به تمرین دارد. این مهارت به این معنی است که طرز تفکر و احساسات دیگران را درک کنید حتی زمانی که خودتان همان احساسات یا تفکرات را ندارید.
, ۳- مهارت آگاهی اجتماعی: ,۴- مهارت مدیریت رابطه: اگر بتوانیم با دیگران روابط خوب و شفاف ایجاد کنیم، در حفظ و ارتقای این روابط موفق باشیم، دیگران را تحت تاثیر قرار داده و اختلافات و تعارضها را مدیریت کنیم؛ عملکردی موفق در زندگی جمعی و گروهها خواهیم داشت.
, ۴- مهارت مدیریت رابطه: ,موفقیت به معنای واقعی کلمه همیشه متعلق به افراد تحصیل کرده یا ثروتمند نیست. چه بسیار افرادی که به لحاظ دانشگاهی یا مالی بسیار موفقاند اما از شایستگیهای اجتماعی بیبهرهاند و در روابط فردی خود ناموفق هستند.
,,
برنامه عملی آموزش مهارتهای هوش هیجانی
, برنامه عملی آموزش مهارتهای هوش هیجانی,|
آنچه میبینم |
آنچه انجام میدهم | |
| درباره خود | خودآگاهی | خودمدیریتی |
| درباره دیگران | آگاهی اجتماعی | مدیریت رابطه |
آنچه میبینم
آنچه میبینم
آنچه میبینم
آنچه میبینم
,برای افزایش خودآگاهی، تمرین کنید تا بتوانید مثل یک عقاب هیجانهای خود را نظارهگر باشید.
,– افکار و علائم فیزیکی را که با یک احساس و هیجان خاص (مثل خشم) همراه میآیند را مورد توجه قرار دهید (آیا عرق میکنید؟ آیا قلبتان تندتر میزند؟ آیا عصبی میشوید؟ آیا گلویتان خشک میشود؟ آیا به لرزش میافتید؟ و …)
,– سعی کنید بفهمید که چرا با چنین شیوهای واکنش نشان میدهید؟ (آیا این حالات در واکنش به همه اوضاع مثبت و منفی و همه مردم برایم اتفاق میافتند؟ این شرایط و یا این فرد چه خصوصیتی دارند که باعث میشود این واکنش در من رخ دهد؟)
,– آنچه را که در شرایط هیجانزا برایتان روی میدهد را مورد توجه قرار دهید و یادداشت کنید.
,– کشف کنید وقتی هیجانها بر شما مسلط میشوند کدام رفتارهای منفی را بیشتر از خود نشان میدهید؟ از کسی که به او اعتماد دارید بخواهید به شما نظر دهد. (ممکن است متوجه شوید که: حرف دیگران را قطع میکنید یا عقاید را با لحنی تند و زننده به زبان میآورید. از ارتباط چشمی پرهیز میکنید. صدایتان را بلند میکنید. گریه میکنید. سعی میکنید از موقعیت دور شوید و فرار کنید. این پا و آن پا می کنید. و….)
,– آنچه در رابطه با افزایش خودآگاهی موجب تعجب میشود این است که حتی فکر کردن درباره آن کمک میکند تا تغییر بیابید، حتی اگر تنها درباره اشتباهاتی که انجام دادهاید فقط فکر کنید.
,,
| آنچه میبینم | آنچه انجام میدهم | |
| درباره خود | خودآگاهی | خودمدیریتی |
| درباره دیگران | آگاهی اجتماعی | مدیریت رابطه |
به احساسات خود صادقانه نگاه بیندازید و بدانید که چه موقع آنها شما را تحت کنترل خود قرار میدهند.
,– همه مردم گاهی در وضعیتهایی قرار میگیرند که هیجانها بر آنها چیره میشود. کشف کنید که در چه وضعیتهایی دچار چنین حالتهایی میشوید. (ممکن است احساس کنید که هیجانهای زیر را دارید: انفعالی، دمدمی مزاج، دلسردی، احساساتی، فراموشکاری، گیجی، دروغگویی، بی قراری، خستگی شدید، کرختی، سردرگمی، خواسپرتی …) دو سه مورد از وضعیتهایی را که فکر میکنید در آنها هیجانها بر شما مسلط میشوند، بنویسید.
,– طرز تفکر، تصمیمات و اعمال شما به شدت تحت تاثیر هیجانهای شماست. وقتی هیجانها قوی است باید اندکی صبر کنید و پیش از اقدام بیاندیشید. نادیده گرفتن یا ناچیز شمردن هیجانها باعث میشود که آنها بر شما چیره شوند.
,– از روشهای زیر برای کنترل هیجانها در وضعیتهای هیجانزا استفاده کنید:
,گوش دهید. در وضعیت هیجانزا اجازه دهید تا طرف مقابل حرفش را تمام کند، حتی اگر طول بکشد. این کار باعث میشود بر هیجان خود مسلط شوید و زود قضاوت و عمل نکنید.
, گوش دهید. ,از بیرون نگاه کنید. وضعیت را در مغزتان طوری تجسم کنید که تنها شما نیستید که در آن وضعیت قرار دارید، بلکه نفر دیگری است و شما در حال نگاه کردن به او و دیگران هستید، انگار به فیلم سینمایی نگاه میکنید. در این حالت پیشنهاد میکنید که شخصیت اصلی فیلم (خود شما) چه کار باید بکند تا نتیجه خوبی بگیرد؟
, از بیرون نگاه کنید,نفس بکشید. وقتی همه چیز شکست میخورد، نقس بکشید! چه خوشحال باشید چه ناراحت، چه مضطرب و چه عصبانی، متمرکز کردن ذهن روی تنفس آرام، تدریجی و عمیق بدن را آرام و ذهن را روشن میکند.
, نفس بکشید.,,
| آنچه میبینم | آنچه انجام میدهم | |
| درباره خود | خودآگاهی | خودمدیریتی |
| درباره دیگران | آگاهی اجتماعی | مدیریت رابطه |
وقتی در حضور دیگران هستید، نقش انسان شناس را بازی کنید.
,– انسان شناس در حضور و کنار دیگران، بیشترین وقت را به مشاهده، پرسش و گوش دادن صرف میکند. انسان شناس مردم را در حالت عادی خود مورد مشاهده قرار میدهد و اجازه نمیدهد تا افکار و احساساتش درباره آنها قضاوت کند.
,-با یکی از دوستان یا همکاران قابل اعتماد خود، هماهنگ کنید تا ببنید آیا میتوانید احساس او را دقیقاً متوجه شوید یا خیر؟
,| آنچه میبینم | آنچه انجام میدهم | |
| درباره خود | خودآگاهی | خودمدیریتی |
| درباره دیگران | آگاهی اجتماعی | مدیریت رابطه |
– وقتی فرد یا چیزی برایتان مهم است، آن را نشان دهید. همیشه زمانی را به گفتگوی مودبانه درباره مسائل نه چندان مهم اختصاص دهید. اندکی تلاش برای مردمداری، در بلندمدت به نفعتان خواهد بود.
,– از دوست یا همکار خود بخواهید درباره اینکه چه وضعی دارید، بازخورد واقعی به شما بدهد. از او بخواهید به شما بگوید چه فکر میکند یا چه چیزی را میبیند، حتما درباره چیزهایی که همان لحظه متوجه آنها نیستید از او اطلاعاتی بگیرید.
,– وقتی طرف مقابل هیجانی شده است، به آنچه احساس میکند توجه نشان دهید، بدون آنکه حالت تهدید کنندگی داشته باشید یا کاری کنید که او حالت دفاعی به خود بگیرد.
,– مهارتهای ارتباط بین فردی را بیاموزید و اهل گفتگو و صحبت باشید.
,میدانیم تغییر معمولاً دشوار است اما ارزش تغییر برخی حالات ما بسیار زیاد است.
,دکتر سعید مشتاقی- روانشناس و استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول
, دکتر سعید مشتاقی- روانشناس و استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول]
ارسال دیدگاه