شرایط ومشکلات پیش روی نشر در کردستان/راهکارهای اهل قلم برای بهتر شدن وضعیت چاپ ونشر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از شاهو خبر، در سال 1381به پیشنهاد "انجمن قلم ایران" و تصویب "شورای عالی انقلاب فرهنگی" روز 14 تیرماه هرسال، به عنوان "روز قلم" در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به ثبت رسیده است.

شاهو خبراین روز را به همه قلم به دستانِ متعهد و دلسوز که از قلم به نیکی بهره می برند و در راه کمال آدمی و انسان سازی تلاش دارند تبریک می گوید و امیدوار است که عرصه جولانِ قلم، نمایشگاه توان€مندی های اندیشمندان باشد.

امیرالمومنین علی (ع)، امیر بیان درباره قلم بسیار زیبا فرموده است که" اندیشه های دانشمندان به بلندای قدرت قلمهایشان است."

به بهانه این روز و بررسی شرایط نشر در کردستان و شهر کامیاران در نشست هفتگی انجمن ادبی بابامردوخ روحانی "شیوا" کامیاران شرکت نمودیم و دراین باره با نویسندگان و شاعران فعال در این انجمن به گفت و گو پرداختیم.

از جمله شرکت کنندگان در این گفت وگو، "احمدفاتحی" مسئول انجمن ادبی شیوا، شاعر و نویسنده- "محمدابراهیمی" شاعر و کاریکلماتوریست- "مژگان نظریان" نویسنده و رمان نویس- "طیبه احمدی" شاعر و رمان نویس- "سیروان مرادی" شاعر می باشند.

خلاصه وحاصل گفت و گویی چندساعته در اینجا می آید:

شاهو خبر: تا چه اندازه "روز قلم" برای اهل ادب و نویسندگان روز آشنایی است؟

فاتحی: طبعا در هر کشوری برای پاسداشت قلم و اهل قلم چنین روزی در نظر گرفته می شود. در ایران نیز براساس اینکه دین مبین اسلام به قلم و اهل آن بها داده و صراحتادر قرآن کریم خداوند متعال به قلم اشاره دارد، نشان از آن است که نویسنده و اهل کتابت جایگاه خاصی در تمام طبقات اجتماعی دارند، اما درباره "روز قلم" باید گفت که به علت های فراوانی هنوز این روز انچنان که بایدوشاید به ان بها داده نشده و جایگاه ناشناخته ای دارد.

ابراهیمی: باید این را در نظر گرفت که بعضی از روزها مربوط به خواص است و عامه مردم ممکن است درک درستی از آن مناسبت یا مناسک مربوط به بزرگداشت آن نداشته باشند، گرچه قلم عمومیتی به اندازه تمام افراد دارد اما دربزرگداشت این روز تقریبا با اغماضی اجتماعی طرف هستیم آن هم به دلایل متعددی چون عدم توجه مردمان ما به کتابخوانی، اهل کتاب و کتابت.

شاهو خبر: به هرحال شایسته است که شما نویسندگان درباره این روز اطلاع رسانی نمایید و از طریق تریبون های مختلفی که اکنون در اختیار همه قرار دارد استفاده نمایید.

مرادی: نباید همه چیز را در کلیشه ایی نهاده و تقدیم مردم کنیم، "روز بزرگداشت قلم" روزی است که دارای نشری قوی، انسجام یافته و عمومیت یافته باشیم. بازار نشر شرایط جانکاهی دارد و با این وضعیت قطعا مردم نیز از کتاب، کتابخوان و کتابخوانی دوری می نمایند.

شاهو خبر: پس می توان این گونه پرسشی مطرح نمود که شما به عنوان اهل قلم کامیاران شرایط نشر را در کردستان چگونه می بینید؟

نظریان: بنا به گفته های دوستان و آنچه که بنده در نظر دارم باید بگویم که انتشاراتی های قوی و دارای بنیه مالی توانا را در این استان نمی توان دید؛ بسیاری از نویسندگان آثار خود را به تهران و یا کرمانشاه می برند و در این شهرها آنرا طبع می نمایند، این خود می تواند از بازار آشفته نشر کردستان خبر دهد.

فاتحی: این موضوع می تواند از زاویه ایی دیگر بررسی شود و آن مسئله انتشاراتی ها نیست بلکه عدم توجه متولیان نشر به نویسندگان و نیز عدم بنیه مالی خود نویسنده است. ارگان یا ارگان های متولی نشر به هیچ وجه حاضر نیستند امکانات اولیه ایی مانند وام و تسهیلات را دراختیار نویسندگان بگذارند.

احمدی: دقیقا این گونه است، بنده به خاطر اینکه اداره متولی نشر در کامیاران حاضر نشد معرفی نامه ایی برای دریافت تسهیلات چاپ کتاب های دانشجویی در اختیارم بگذارد از این تسهیلات نتوانستم استفاده کنم و حال بدون پشتوانه مالی حتی توانایی چاپ برگه ایی از صدها برگ رمانم را ندارم؛ اگر قرار بر پشتیانی است نباید مسئولین صرفا شعار را پیشه خود سازند، بلکه اعلامیه و اطلاعیه صادر کنند و آشکارا برای بهتر شدن شرایط نشر برنامه ریزی خود را اعلام نمایند.

ابراهیمی: شرایط نشر برای چاپ به زبان های غیرفارسی کمی پیچیده تر است، اما بااین وجود و به نظر من در کردستان شرایط بهتری برای نویسندگان و شاعران کُرد زبان وجود دارد و حداقل مجوز چاپ زودتر داده می شود اما نبود اعتبارات بدترین وضعیت را برای نشر چاپ به وجود آورده است.

شاهو خبر: در همین جمع چندین نویسنده و شاعر کامیارانی حضور دارند که حتما آثاری برای انتشار آماده دارند، چرا اهتمامی برای دریافت مجوز و انتشار این آثار ندارید؟

فاتحی: به راستی این گونه است و با آشنایی که با دوستان دارم می دانم که همه نه تنها اثری، بلکه آثاری آماده چاپ دارند؛ اما همان گونه که پیشتر اعلام نمودند شرایط مانند: نبود شرایط چاپ و از جمله سختگیری های حاشیه ایی و غیر مسئولانه برای صدور مجوز چاپ، عدم اختصاص اعتبارات و تسهیلات اولیه برای انتشار، نداشتن شناخت نویسندگان برای چگونگی دریافت مجوز، بی اعتمادی و عدم اطمینان به انتشاراتی ها و... از مواردهای چاپ نشدن آثار نویسندگان و شاعران در کردستان هستند.

مرادی: همچنین اشاره به این نکته لازم است که با فراگیر شدن تکنولوژی های جدید و رجوع بیشتر مردم به اینترنت، طبع کتاب نیز تقلیل یافته و نویسندگان و شاعران به راحتی می توانند در سایت ها و وبلاگ ها آثار خود را منتشر نمایند.

نظریان: گرچه این سخن راست است اما کتاب جایگاه خود را دارد و باید به این مساله نیز اهمیت داد که درآمد افرادی که صرفا نویسندگی را پیشه ساخته اند در حد درآمد یک کارگر فصلی نیست، شما کدام نویسنده کردستانی را می شناسید که از قِبَل چاپ آثارش زندگی خود و خانواده اش تامین شده است!

ابراهیمی: اصلا بحث ما درباره نویسندگان حرفه ایی نیست، نویسندگان و شاعران ما که در خلوت خود می نویسند و آثار ادبی خلق می نمایند نیز مشکل دارند؛ باید دستورالعمل خاصی برای پیشرفت در کتابخوانی برای تمام آحاد مردم در دستور کار شورای عالی فرهنگی قرار گیرد. تمام مشکلات کشور مساله اقتصادی نیست؛ دولت وظیفه دارد برای همه ابعاد جامعه برنامه ریزی نماید که متاسفانه تاکنون نداشته است.

احمدی: اقبال عمومی را نیز باید در نظر گرفت. عدم بها دادن به ادبیات و فرهنگ در جامعه نمودی عینی پیدا کرده است، اگر قرار بر دستورالعمل و برنامه باشد باید طرح مدون و عمومی از سوی متخصصین این بخش ها ارائه شود تا جامعه ما به کتاب و کتاب خوانی نزدیک تر شود.

شاهو خبر: بیان پیشنهادهای شما دراینجا برای بهتر شدن وضعیت نشر در کردستان می تواند مفید واقع شود.

ابراهیمی: به نظر من تسهیل نمودن صدور مجوز و توجه به خواسته های نویسندگان بسیار تاثیر گذار خواهد بود.

احمدی: استفاده از افرادی که خود دستی بر آتش داشته و می دانند ادبیات چیست برای بررسی کتاب های خواستار مجوز می تواند راهگشا باشد، کسی که با عقده بر آثار نویسنده ایی که چندین سال از عمر خود را صرف نوشتن آن نموده می نگرد، می تواند لطمه جبران ناپذیری برای ادبیات و فرهنگ کشور و نیز باعث دور شدن نویسندگان از کتابت باشد.

فاتحی: بهتر است مسیر های لازم برای دریافت مجوز انتشار کتاب توسط بروشورهای مختلفی در میان نویسندگان پخش گردد و یا حداقل کارمندان اداره های متولی در شهرستان ها را از سیر این مسیر آگاه نمایند تا نویسندگان بدانند قرار است چه روی دهد و چه کاری را باید انجام دهند و از چه راهی برای طبع اثرشان وارد شوند.

نظریان: به نظر من بر کار انتشاراتی ها باید نظارت بیشتر شود، بسیاری از نویسندگان، آثارشان توسط انتشاراتی ها به فروش رسیده اما به علت آن که ندانسته در دام قراردادهای منفعت طلبانه و یک طرفه افتاده اند حتی یک ریال از حق الزحمه یا حق چاپ را دریافت نکرده اند.

مرادی: سستی و رخوت نویسندگان را به این موارد باید اضافه کرد، زیرا تا فرد خود نخواهد نمی تواند به راحتی چیزی را کسب نماید. انتشار هر کتابی سختی ها، ناکامی ها و حتی کامروایی های خاص خود را دارد که باید وارد مسیر آن شد تا مساله به خوبی درک شود.

شاهو خبر: از همه شما تشکر کرده که در این گفت و گوی مختصر شرکت داشتید و روز قلم را به شما تبریک می گوییم.

گفت وگو: آرام فاتحی

انتهای پیام/ف